Photo: Dinesh Valke from Thane, India · CC BY-SA 2.0 · source ↗
(American, దేశీ, ఈజిప్షియన్ పత్తి జాతుల ఫోటో)
.jpg){kind=link}
American vs desi vs Egyptian cotton: Gossypium species in India
అమెరికన్, దేశీ, ఈజిప్షియన్ పత్తి — భారత్లో Gossypium జాతులు
ప్రపంచంలో నాలుగు cultivated Gossypium జాతులను commercial గా సాగు చేసే ఏకైక దేశం భారత్. ప్రతి జాతికి ప్రత్యేక పర్యావరణ niche, staple-length segment, మార్కెట్ ఉన్నాయి. ఆధునిక Bt హైబ్రిడ్లు (Bt Cotton Bg Ii) tetraploid G. hirsutum ఆధారంగా ఉన్నాయి, కానీ పాత diploid దేశీ జాతులు, long-staple G. barbadense — ఇప్పటికీ సాగు, మార్కెట్లో ముఖ్యమైనవి.
ముఖ్య లక్షణాలు
- Gossypium hirsutum (అమెరికన్ / upland పత్తి): tetraploid (2n=52), మూలం మధ్య అమెరికా. భారత్లోనూ ప్రపంచంలోనూ అత్యధికంగా సాగయ్యే జాతి. దాదాపు అన్ని Bt పత్తి హైబ్రిడ్లు — Mahyco, Rasi, Nuziveedu, Ankur, Ajeet — G. hirsutum కే చెందినవి. Staple length 22-32 మిమీ (medium to long).
- Gossypium arboreum (దేశీ పత్తి): diploid (2n=26), దక్షిణ ఆసియా native. కరువును తట్టుకుంటుంది, రసం పీల్చే పురుగులకు తట్టుకుంటుంది, cotton leaf curl virus (Cotton Cotton Leaf Curl Virus Clcuv), fusarium తెగులు (Cotton Fusarium Wilt Resistance) కు resistant. Coarser short staple (12-25 మిమీ). చారిత్రకంగా మధ్య, దక్షిణ భారత్లో ఎక్కువగా ఉండేది; CICR రకాలు PA-08, PA-528, PA-740 — ఇవి HDPS కు సరిపోయే ఆధునిక compact దేశీ రకాలు.
- Gossypium herbaceum (దేశీ పత్తి): ఇది కూడా diploid, ఆఫ్రికా-అరేబియా native. ప్రధానంగా సౌరాష్ట్ర (Wagad పత్తి), కర్ణాటకలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో సాగు. Short, coarse staple — surgical cotton కు వాడతారు.
- Gossypium barbadense (ఈజిప్షియన్ / Sea Island / extra-long staple): tetraploid, దక్షిణ అమెరికా native. Extra-long staple (33-44 మిమీ) — fine count నూలుకు అనుకూలం. Suvin, DCH-32 వంటి భారత ELS పత్తులు G. barbadense × G. hirsutum derivatives — Extra Long Staple Cotton India చూడండి.
భారత్లో దేశీ పత్తి ఇప్పటికీ ఎందుకు సాగుచేస్తున్నారు
రెండు diploid దేశీ జాతులు కలిసి భారత్ పత్తి area లో దాదాపు 5-8% — ఇది మధ్య, వాయవ్య భారత్లో కేంద్రీకృతమై ఉంది. వీటి విలువ — inherent పురుగు, తెగులు తట్టుకునే లక్షణం. pink-bollworm Bt-resistance సమస్యను (Pink Bollworm) ఇవి తప్పించుకుంటాయి. ఆకుపేను, తెల్లదోమ తట్టుకుంటాయి. CLCuV, fusarium తెగులును తట్టుకుంటాయి. Surgical absorbent cotton, lamp-wick నూలు, hosiery short-staple blends, organic cotton కార్యక్రమాలు — దేశీని ఎక్కువగా వాడతాయి.
Breeding, పాలసీ ప్రభావం
CCI procurement (Cotton Cci Msp Procurement National) రెండు MSP rates నిర్వహిస్తుంది — medium-staple hirsutum కు ఒకటి, long-staple కు ఎక్కువ rate. ICAR-CICR — Bt-trait dependency ను తప్పించే ప్రత్యామ్నాయ మార్గంగా HDPS (High Density Planting System Cotton) కింద compact, machine-pickable దేశీ రకాలను develop చేస్తోంది.
సంబంధిత పేజీలు
Bt Cotton Bg Ii, Extra Long Staple Cotton India, Cotton Zone System Cicr, Cotton Fusarium Wilt Resistance, Cotton Cotton Leaf Curl Virus Clcuv కూడా చూడండి.
మూలాలు
- Cotton crop status. ICAR-CICR Nagpur.
- AICRP Cotton. ICAR All-India Coordinated Research Project on Cotton.
- Extra Long Staple Cotton. Central Silk Board / CSB.