Photo: Etan Doronne · CC BY-SA 3.0 · source ↗
(ఎద్దుతో తిప్పే రాతి ఘాని ఫోటో)
Bull-Driven Stone Ghani (Kolu) Oil Press
ఎద్దుతో తిప్పే రాతి ఘాని (కోలు) నూనె గానుగ
ఘాని (హిందీలో kolhu, తమిళంలో chekku, దక్షిణ భారత కొన్ని భాగాల్లో kolu) — సాంప్రదాయ భారత నూనె గానుగ. Mortar-and-pestle లాంటి నిర్మాణం, చారిత్రకంగా yoked ఎద్దులు వలయాకారంగా తిరిగి నడిపేవి. తక్కువ rotational speed, తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద నూనె గింజలను cold-press చేస్తుంది — రుచి, antioxidants, సుగంధ సమ్మేళనాలను కాపాడుతుంది.
పని
గింజలను (సాధారణంగా నువ్వులు, వేరుశనగ, ఆవాలు, ఎండు కొబ్బరి) చెక్క లేదా రాతి mortar లో నింపుతారు. ఒక్కటి లేదా రెండు ఎద్దులు పొడవైన pestle కు yoke ద్వారా అతుక్కుని నిమిషానికి ఒకటి-రెండు సార్లు తిరుగుతాయి. ఇది గింజల ద్రవ్యరాశిని crush చేస్తుంది, macerate చేస్తుంది. నూనె crushed seed నుండి base వద్ద ఉన్న opening ద్వారా collect అవుతుంది. మిగిలిన cake ను చేతితో తీసేస్తారు.
డిజైన్, స్పెసిఫికేషన్లు
సాంప్రదాయ ghanis — ఒక్క రాతి బ్లాక్ లేదా గట్టి కలప (తరచుగా చింతపండు లేదా sal) తో నిర్మిస్తారు, vertical mortar cavity ఉంటుంది. ఆధునిక motor-driven kolus — చెక్క pestle geometry నిలబెట్టుకుంటాయి కానీ ఎద్దు బదులు gear motor వాడుతాయి — consistent rpm కోసం, municipal animal-welfare నిబంధనలకు అనుగుణంగా. Capacity — ఒక్కో batch కు సాధారణంగా 5-15 kg గింజలు.
నడిపే విధానం
తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద operation వల్ల ఇది cold-pressing అని classify చేస్తారు. Screw expellers తో పోలిస్తే throughput తక్కువ. కానీ నువ్వులు, ఎండు కొబ్బరి లాంటి అధిక-నూనె గింజల్లో conversion efficiency ఆమోదయోగ్యంగా ఉంటుంది. మిగిలే cake — ఎక్కువ ప్రోటీన్ నిలుపుకుంటుంది, పశుదాణాగా అమ్ముతారు.
సబ్సిడీ, వాడకం
FAO records — 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో భారతదేశంలో దాదాపు 5 లక్షల ghanis పనిచేసేవి, దేశ నూనె గింజల్లో 97% crush చేసేవి అని చూపిస్తాయి. 1940లకి power presses, solvent-extraction plants విస్తరించడంతో ఈ వాటా 28% కి తగ్గింది. Khadi and Village Industries Commission (KVIC) — PMEGP-linked loans, capital subsidy ద్వారా గ్రామ ghanis modernisation కు మద్దతిస్తుంది, వచ్చిన నూనెలను village-industry certification కింద market చేస్తుంది.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Cotton Ginning Mill, Solar Drying Tunnel.
మూలాలు
- Ghani: A traditional method of oil processing in India. Food and Agriculture Organization of the United Nations.
- KVIC Cold-Pressed Coconut Oil Project Profile. Khadi and Village Industries Commission.