Photo: Rajesh S Balouria · Pexels License · source ↗
(బక్రీద్ మార్కెట్కి పొట్టేళ్ల ఫాటనింగ్ ఫోటో)
Ram lamb fattening for the Bakrid market
బక్రీద్ మార్కెట్కి పొట్టేళ్ల ఫాటనింగ్
పొట్టేళ్ల ఫాటనింగ్ అంటే — యువ మగ గొర్రెలు (మేకలు కూడా) స్టాల్లో ఉంచి, concentrate-rich దాణాతో సాధారణ గ్రేజింగ్ కంటే కొన్ని వారాలు ముందే మంచి సైజుకు తీసుకొచ్చే intensive stall-feeding పద్ధతి. మతపరమైన పండుగలు — బక్రీద్ (ఈద్ ఉల్-అదహా), సంక్రాంతి, దసరా — దక్షిణ భారతంలో గొర్రె-పొట్టేళ్ల ధరలు seasonal గా ఎక్కువగా ఉండే సమయానికి కోసం వీటిని తయారు చేస్తారు.
సూత్రం
స్టాల్లో పెరిగిన పొట్టేలు high-energy, balanced దాణాతో రోజువారీ గరిష్ట బరువు పెంచుకుంటుంది. ఫ్రీ గ్రేజింగ్ చేసే అదే వయసు పశువుకన్నా బరువైన carcass, మంచి lean-to-fat నిష్పత్తి వస్తుంది. ICAR-Central Sheep and Wool Research Institute (CSWRI), Avikanagar — stall-feeding తో నిర్దిష్ట market weight కు చేరే రోజులు తగ్గుతాయని, carcass yield పెరుగుతుందని, లాభాలు మెరుగుపడతాయని డాక్యుమెంట్ చేసింది (commons మేత మరీ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు; ఆశించిన ప్రమాణం దాదాపు 1.3 ha per Animal Consumption Unit, వాస్తవంగా దక్షిణ భారత ప్రాంతాల్లో 0.77 ha per ACU మాత్రమే).
అమలు
3-6 నెలల వయసు, 12-18 kg బరువు ఉన్న పొట్టేళ్లను feedlot లోకి తెస్తారు. తరచుగా migratory shepherds (Migratory Sheep Grazing) దగ్గర్నుండి Nellore (Nellore Sheep) లేదా Deccani రకాలను కొంటారు. ఉస్మానాబాదీ (Osmanabadi Goat) లాంటి మేకలను కూడా ఇలాగే ఫాటెన్ చేస్తారు. రోజువారీ ration — పచ్చి గడ్డి, ఎండు roughage, 300-500 g concentrate ఒక్కో పశువుకు, బరువును బట్టి. ప్రవేశ సమయంలో deworming, PPR, FMD, enterotoxaemia, sheep pox vaccination (Small Ruminant Vaccination Schedule) చేస్తారు. శుభ్రమైన elevated లేదా కచ్చా షెడ్లలో ఉంచుతారు. చిన్న pens లో ఉంచితే తిరుగుడు తక్కువై శక్తి అంతా బరువు పెరగడానికి వెళుతుంది. ఫాటనింగ్ cycle 60-120 రోజులు, target పండుగకి 2-3 వారాల ముందు ముగుస్తుంది — అప్పటికి 25-35 kg sale weight వస్తుంది.
వాడకం
ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర, తమిళనాడు అంతటా ఈ పద్ధతి విస్తృతంగా ఉంది. పండుగ సమయంలో మొత్తం, intact మగ పశువులకు ఎక్కువ డిమాండ్ ఉండి బలమైన ధర premium వస్తుంది. Feedlot operator లు migratory flocks నుండి పొట్టేళ్లను సేకరిస్తారు, పశుపోషక economy లో చిన్న స్థాయి intensification కలుపుతారు, structured దాణా, ఆరోగ్య యాజమాన్యం ద్వారా విలువ పెంచుతారు.
పరిమితులు
ఈ వ్యవస్థ — weaner పొట్టేళ్ల supply, festival ధర పెరుగుదల ఖచ్చితంగా అంచనా వేయగలగడం మీద ఆధారపడుతుంది. కొన్న పొట్టేళ్ల ద్వారా తెగుళ్లు పరిచయం కావడం అతిపెద్ద ఒక్క risk. Isolation pens, ప్రవేశ సమయంలో deworming, పూర్తి vaccination తప్పనిసరి. సేకరణ ప్రాంతంలో Bluetongue (Bluetongue Sheep) outbreaks supply ను దెబ్బతీయవచ్చు. Elevated slatted-floor sheds (Elevated Goat Sheep Shed) తేమ ఎక్కువగా ఉండే ఫినిషింగ్ సమయంలో పరాన్నజీవి, శ్వాసకోశ నష్టాలను తగ్గిస్తాయి.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Nellore Sheep.
మూలాలు
- Stall Feeding of Sheep and Goats. Indian Journal of Animal Sciences.
- Ram-Lamb Fattening. vikaspedia.
- Animal Nutrition. ICAR-Central Sheep and Wool Research Institute, Avikanagar.