Photo: Batriti Lamare · CC BY-NC-SA 4.0 · source ↗
(Codling moth larva ఫోటో)
Codling moth (Cydia pomonella) on apple
Codling moth (Cydia pomonella) — యాపిల్ ప్రధాన quarantine పురుగు
Codling moth, Cydia pomonella (Lepidoptera: Tortricidae), ప్రపంచంలో యాపిల్, బేరెకాయ యొక్క అత్యంత నష్టదాయక పురుగు. భారత్లో — codling moth లడాఖ్ (కార్గిల్, లేహ్ districts) లోనే అధికారికంగా ఉంది; Plant Quarantine Order, 2003 కింద కాశ్మీర్ Valley, హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్ యాపిల్ belts లోకి ప్రవేశం notifiable quarantine. ICAR-CITH Srinagar, Department of Plant Protection (ఫరీదాబాద్), J&K, HP horticulture departments active codling-moth quarantine, area-wide pheromone-trap surveillance programme నడుపుతున్నారు.
గుర్తింపు, లక్షణాలు
- Adult: 8-10 mm grey-brown moth — wingtip వద్ద ప్రత్యేక copper-bronze patch.
- గుడ్డు: flat, translucent, పండు / ప్రక్క ఆకుల పైన singly పెడుతుంది.
- Larva: pinkish-cream caterpillar, brown head; 18 mm వరకు.
- నష్టం: neonate larva pಂడు calyx-end / sides నుండి లోపలికి bore చేసి, brown frass తో చిన్న entry hole plug. లోపల పండు core వరకు tunnel చేసి seeds తింటుంది. Second-generation larva ఒక పెద్ద hole నుండి exit అయ్యి, bark crevices / leaf litter / fruit-packing cartons లో pupate అవుతుంది.
Frass-plugged entry hole classical diagnostic — oriental fruit moth, apple maggot నుండి differentiate చేస్తుంది.
హోస్ట్లు, జీవిత చక్రం
ప్రధాన hosts: యాపిల్, బేరెకాయ, quince, walnut, apricot. Bark crevices, soil litter, stored fruit cartons లోని hibernaculum (silk cocoon) లో diapausing prepupa గా శీతాకాలం గడుపుతుంది. లడాఖ్ కార్గిల్/లేహ్ climate లో సాధారణంగా ఏడాదికి 1-2 generations; కాశ్మీర్/HP climate లోకి introduce అయితే 2-3 generations అని models project. Adult emergence, oviposition 10 °C పైన degree-day accumulation తో tied (biofix తర్వాత ~100 DD).
నష్టం
International endemic regions లో unmanaged codling moth — 50-90% fruit damage; పండ్లు అమ్మలేనివిగా అవుతాయి. లడాఖ్లో untreated తోటల్లో 20-40% fruit infestation report. Codling moth quarantine status వలనే కాశ్మీర్/HP Indian యాపిల్ inter-state movement free గా ఉండి premium prices లభిస్తున్నాయి; introduction అయితే ₹15,000+ కోట్ల కాశ్మీర్ యాపిల్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు విపత్తు.
నియంత్రణ
ICAR-CITH, Department of Plant Protection సిఫార్సు:
- Quarantine vigilance: లడాఖ్ నుండి కాశ్మీర్/HP/ఉత్తరాఖండ్ లోకి apple/pear/quince fruit, planting material, used packing cartons movement నిషేధం. తోట సరిహద్దుల్లో, apple markets లో pheromone-trap grids (Codlemone, E,E-8,10-dodecadien-1-ol) ha కి 1 trap, weekly check.
- లడాఖ్లో: 25 traps/ha mass trapping + Isomate-C dispensers తో mating disruption + పడిన పండ్ల sanitation + winter లో bark scraping.
- Chemical: first-generation egg hatch ku timed — chlorantraniliprole 18.5% SC (0.4 ml/L), spinosad 45% SC (0.3 ml/L) లేదా emamectin benzoate (0.4 g/L). San Jose scale, mites flare చేసే pyrethroids ను avoid చేయండి.
- Biological: Trichogramma embryophagum egg parasitoid releases, codling-moth granulovirus (CpGV) commercial formulations internationally వాడుతున్నారు.
సంబంధిత పేజీలు
Royal Delicious, Red Delicious, HDP, apple scab, fire blight కూడా చూడండి.
మూలాలు
- Codling moth on apple. ICAR-CITH Srinagar.
- Codling moth management. HRRS Mashobra, Dr YS Parmar University.
- Codling moth (Cydia pomonella). CABI Compendium.