Photo: placeholder pending image-fill pass
(ఫాల్ ఆర్మీవార్మ్ — జాతీయ స్థితి)
Fall armyworm (Spodoptera frugiperda) — national status
Spodoptera frugiperda — జాతీయ స్థితి
Spodoptera frugiperda (J.E. Smith) అమెరికాల నుండి వచ్చిన polyphagous noctuid చిమ్మెట. మే 2018లో కర్ణాటక చిక్కబళ్ళాపూర్లో మొక్కజొన్నలో మొదటిసారిగా రిపోర్ట్ అయింది. 16 నెలల్లోనే ప్రతి మొక్కజొన్న పండించే రాష్ట్రానికి వ్యాపించి, ఇప్పుడు ఇండియాలో మొక్కజొన్నకు అత్యంత నష్టం చేసే ఏకైక పురుగు ఇదే. ICAR-IIMR Ludhiana AICRP-Maize కింద జాతీయ IPM కార్యక్రమం నడిపిస్తోంది; CIMMYT-Asia, BISA క్షేత్ర ప్రోటోకాల్లకు మద్దతిస్తున్నాయి.
గుర్తింపు, లక్షణాలు
లార్వా మృదువైన శరీరం, లేత ఆకుపచ్చ నుంచి తాన్ రంగు, తల మీద తలకిందుల "Y" ఆకారపు తెల్లని గుర్తు, 8వ ఉదర సెగ్మెంట్ మీద నాలుగు నల్లని చుక్కలు చతురస్రంగా. మొదటి దశ లార్వా ఆకు ఉపరితలం గీరుతుంది ("window-pane" lesions); తర్వాతి దశ whorl లోకి దూరి ragged-edged రంధ్రాలు, పెద్దగా తేమతో కూడిన frass చేస్తుంది. tasseling దశలో లార్వా అభివృద్ధి చెందుతున్న కంకుల్లోకి వెళ్ళి frass తో గింజలను కలుషితం చేస్తుంది, Fusarium ear rot ను ప్రోత్సహిస్తుంది.
హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం
మొక్కజొన్న ప్రధాన host. కానీ జొన్న, చెరకు, వరి నారు, పత్తి, చిరుధాన్యాలు, పశుగ్రాస పంటలను కూడా తింటుంది. ఇండియా పరిస్థితుల్లో జీవిత చక్రం 30-40 రోజులు: గుడ్లు (ఆకు పైభాగంలో, 3-5 రోజులు), లార్వా (14-22 రోజులు, ఆరు దశలు), pupa (నేలలో, 8-10 రోజులు), చిమ్మెట (10-15 రోజులు). చిమ్మెటలు బాగా ఎగురుతాయి — కొన్ని రోజుల్లో 100+ km దూరం వెళ్తాయి, దీని వల్లనే 2018-19లో దేశమంతా వేగంగా వ్యాపించింది.
నష్టం, ఆర్థిక ప్రభావం
దక్షిణ, మధ్య భారత kharif మొక్కజొన్నలో నియంత్రణ లేకుండా 30-60% గింజ దిగుబడి నష్టం; early-whorl దశలో 100% defoliation. late-kharif, rabi పంటల్లో రాత్రి చల్లగా ఉండడం వల్ల లార్వా అభివృద్ధి నెమ్మదిస్తుంది, పీడ తక్కువ. జాతీయ స్థాయిలో kharif లో 9-15%, రబీలో 3-6% దిగుబడి నష్టం. 2019లో మొక్కజొన్న మీద కొత్త insecticide chemistries కు మొదటి భారీ approval ఈ పురుగు కారణంగానే వచ్చింది.
నియంత్రణ
ICAR-IIMR/CIMMYT-Asia IPM ప్యాకేజీ:
- సాగు పద్ధతులు: సరైన సమయంలో విత్తనం; వేసవి లోతు దుక్కి (pupa బయటకు రావడానికి); కంది లేదా పప్పులతో intercropping; కలుపు హోస్ట్లను శుభ్రం చేయడం.
- యాంత్రిక: 4-5 pheromone traps/acre (FAW-specific lure తో monitoring); గుడ్ల సముదాయాలు, మొదటి దశ లార్వాలను చేతితో ఏరి నాశనం.
- జీవ నియంత్రణ: Trichogramma pretiosum @ 50,000/ha గుడ్ల దశలో; Metarhizium anisopliae, Beauveria bassiana foliar లేదా soil; Telenomus remus లభ్యమైతే.
- whorl అప్లికేషన్: ఇసుక + సున్నం (9:1) whorl లో చేతితో — late-instar లార్వాను smother చేస్తుంది; చిన్న పొలాల్లో effective.
- రసాయన (rotation): spinetoram 11.7% SC @ 0.5 ml/L, chlorantraniliprole 18.5% SC @ 0.4 ml/L, emamectin benzoate 5% SG @ 0.4 g/L. pyrethroid sprays వేయొద్దు — అవి సహజ శత్రువులను చంపి FAW ను పెంచుతాయి.
పరిమితులు
2022 నాటికి ఇండియా FAW జనాభాల్లో lambda-cyhalothrin, chlorpyrifos లకు insecticide resistance డాక్యుమెంట్ అయింది. లార్వా whorl లోకి వెళ్ళిన తర్వాత స్ప్రే చేస్తే mortality తక్కువ; early-whorl దశలో 5% damaged plants threshold. Bt-maize (Cry1F, Cry2Ab) ఇండియాలో commercial cultivation కు approve కాలేదు.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Fall Armyworm Maize, Maize Crop Overview, Bihar Rabi Maize, DHM-117, HQPM-1, Pusa QPM-5.
మూలాలు
- Fall armyworm IPM advisory. ICAR-Indian Institute of Maize Research, Ludhiana. https://iimr.icar.gov.in/?page_id=2392
- Fall armyworm management guide for South Asia, 2023. CIMMYT-Asia. https://repository.cimmyt.org/handle/10883/22617