Photo: Natasha Wright, Florida Department of Agriculture and Consumer Services, Bugwood · CC BY 3.0 us · source ↗
(వరిలో సుడిదోమ ఫోటో)
Brown planthopper (BPH / sudidoma) in paddy
వరిలో సుడిదోమ (BPH)
సుడిదోమ (Nilaparvata lugens) ను స్థానికంగా సుడిదోమ అంటారు. ఇది వరిపై ఫ్లోయెమ్ రసం పీల్చే డెల్ఫాసిడ్ హాపర్. సమశీతోష్ణ, ఉష్ణమండల ఆసియా అంతటా వరికి అత్యంత ఎక్కువ నష్టం కలిగించే పురుగుగా పరిగణించబడుతుంది.
గుర్తింపు, లక్షణాలు
పెద్దవి, నింఫ్లు పిలకల బేస్ వద్ద నీటి స్థాయికి సరిగ్గా పైన గుంపులుగా చేరి ఫ్లోయెమ్ రసం పీలుస్తాయి. ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉంటే మొక్కలు దాదాపు గుండ్రని మచ్చల్లో ఎండిపోతాయి, పసుపు రంగుకు, తర్వాత గోధుమకు మారతాయి — ఇది గుర్తింపు 'హాపర్-బర్న్' లక్షణం. కింది ఆకులపై తేనెముట్ట, మసి బూజు పొర సాధారణంగా కనిపిస్తాయి.
హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం
ఈ పురుగు వరిపై మాత్రమే ఆశిస్తుంది, పంట కాలం అంతా నిరంతరం పెరుగుతుంది. నాట్లు వేసిన 40-80 రోజుల్లో (DAT) పీక్ నష్టం వస్తుంది — క్యానోపీ మూసుకుపోయి సూక్ష్మ వాతావరణ తేమ గరిష్టంగా ఉన్నప్పుడు. BPH grassy stunt, ragged stunt వైరస్లకు వెక్టర్ కూడా, దాని నష్టానికి తెగులు కోణం జతవుతుంది.
నష్టం, ఆర్థిక ప్రభావం
తీవ్ర వ్యాప్తి హాపర్-బర్న్ మచ్చల్లో 70-100% దిగుబడి నష్టం కలిగించవచ్చు. ICAR-IIRR Rajendranagar లో నిరోధక బ్రీడింగ్కు ఈ పురుగే ప్రధాన లక్ష్యం. దీర్ఘకాల BPH ప్రోగ్రామ్ అనేక నిరోధక డోనర్ లైన్లను, విడుదలైన రకాలను ఉత్పత్తి చేసింది.
నియంత్రణ
- నిరోధక రకాలు: Bph నిరోధక జన్యువులు కలిగిన రకాలను వాడండి; బయోటైప్ మార్పులు రాకుండా జన్యువులను రొటేట్ చేయండి.
- సాంస్కృతిక: దట్టమైన నాట్లు తప్పించండి, తేమ సూక్ష్మ వాతావరణం విరిచేందుకు పొలాలను అప్పుడప్పుడు డ్రైన్ చేయండి, బేసల్ N ఎక్కువగా వేయకుండా నైట్రోజన్ను స్ప్లిట్ చేయండి.
- జీవ: విస్తృత-స్పెక్ట్రం స్ప్రేలను తగ్గించి మిరిడ్ బగ్లు (Cyrtorhinus lividipennis), సాలెపురుగులు, గ్రౌండ్ బీటిల్స్ సంరక్షించండి; లైట్ ట్రాప్లతో పెద్దవి పర్యవేక్షించండి.
- రసాయన: ఆర్థిక గడువు దాటిన తర్వాత pymetrozine, dinotefuran, thiamethoxam, triflumezopyrim సిఫార్సు రసాయనాలు. పైరిత్రాయిడ్లు, chlorpyrifos సహజ శత్రువులను చంపి జనాభా పేలుడు కలిగించవచ్చు.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Brown Planthopper Paddy 2, Yellow Stem Borer Paddy, Leaf Folder Paddy, Rice Tungro Virus, Paddy Panicle Stage Management.
మూలాలు
- Planthopper. IRRI Rice Knowledge Bank.
- Insect Pest Management in Rice: The Case of Brown Planthopper. CABI Plant Health Cases.
- Rice brown planthopper fact sheet. Lucid (CABI).