Photo: Dr.S.Soundarapandian · Public domain · source ↗
(దొండకాయ ఫోటో)
Ivy gourd (Coccinia grandis) / Dondakaya
దొండకాయ (Coccinia grandis)
దొండకాయ (Coccinia grandis) తెలుగులో దొండకాయ, హిందీలో టిండోరా, తమిళంలో కోవక్కై అని పిలుస్తారు. ఇది భారత ఉపఖండానికి చెందిన శాశ్వత డయోషియస్ (వేరువేరు మగ-ఆడ మొక్కలు ఉండే) తీగ జాతి కూరగాయ. మిగతా వాణిజ్య పందిరి కూరగాయల లాగా కాకుండా, దొండను ఒకసారి నాటితే 2-3 సంవత్సరాల పాటు శాశ్వత పందిరి మీద పెంచుతారు. అందువల్ల ఇది చిన్న రైతులకు దీర్ఘకాలిక ఆదాయం ఇచ్చే ముఖ్యమైన పంట.
ముఖ్య లక్షణాలు
- కుటుంబం: Cucurbitaceae
- రకం: శాశ్వత డయోషియస్ తీగ, కటింగ్స్ ద్వారా పెంచుతారు
- సరైన ఉష్ణోగ్రత: 25-35 degC, రోజుకు 6-8 గంటల ఎండ
- మెరుగైన రకాలు: Sulabha, Indira Kundru-5, Indira Kundru-35
- పంట చక్రం: శాశ్వత పందిరిపై ఒక నాటిన తరువాత 2-3 సంవత్సరాలు
సాగు
మంచి నీరు బయటకు పోయే లోమ్ నేలల్లో దొండ బాగా దిగుబడి ఇస్తుంది. మొక్క పూర్తిగా డయోషియస్ కాబట్టి, ఆడ మొక్కలు మాత్రమే వచ్చేలా కటింగ్స్ ద్వారా పెంచడం సాధారణం - విత్తనం నుంచి పెంచితే మగ-ఆడ కలిసిపోయి దిగుబడి తక్కువగా వస్తుంది. రైతులు 2-3 సంవత్సరాల చక్రం మొత్తం తీగను మోసే శాశ్వత పందిరి కడతారు. వాణిజ్య తోటల్లో NPK ఎరువును స్ప్లిట్ డోసుల్లో డ్రిప్ ఇరిగేషన్ ద్వారా ఇస్తారు, ప్లాస్టిక్ మల్చ్ వేస్తారు. వారానికి రెండుసార్లు కోత తీస్తారు, పంట కాలమంతా నిరంతరం కాయలు వస్తాయి.
పురుగు, తెగుళ్ళు
తెల్లదోమ, పేనుబంక ద్వారా వచ్చే కకుర్బిట్ వైరస్ కాంప్లెక్స్కు దొండ ఎక్కువగా గురవుతుంది; తీవ్రమైన వైరస్ వచ్చినప్పుడు పందిరిని తీసేయాల్సి వస్తుంది. పంప్కిన్ గొంగళి పురుగు, పండు ఈగ, మీలీబగ్ సాధారణ పురుగులు. 2-3 సంవత్సరాల నిరంతర సాగు వల్ల తెగుళ్ళు, పురుగులు పేరుకుపోయి చివరికి పందిరిని మళ్ళీ వేయాల్సి వస్తుంది.
వాడకం
రాష్ట్ర ఉద్యానవన శాఖ, KVK ల ద్వారా Sulabha, Indira Kundru సిరీస్ లాంటి మెరుగైన రకాలు, స్థానిక రకాలతో పాటు పంపిణీ అవుతున్నాయి. స్థిరమైన పందిరి నుంచి ఏడాది పొడవునా కాయలు రావడం వల్ల ధరలు సాపేక్షంగా స్థిరంగా ఉంటాయి, స్థానిక ఫ్రెష్-మార్కెట్ల ద్వారా అమ్ముతారు.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Bottle Gourd, Ridge Gourd, Bitter Gourd, Snake Gourd, Pumpkin Crop, Watermelon Crop, Teasel Gourd Aakakara, English Cucumber Polyhouse.
మూలాలు
- A Complete Guide to Grow Ivy Gourd. Krishi Jagran.
- Step-by-Step Guide to Ivy Gourd Cultivation. Agrifarming.