సమాచారానికి వెళ్లండి

Chickpea ascochyta blight (Ascochyta rabiei)

శనగ ఆస్కోకైటా బ్లైట్ తెగులు (Ascochyta rabiei)

శనగ ఆస్కోకైటా బ్లైట్ - Ascochyta rabiei (teleomorph Didymella rabiei) ఫంగస్ వలన. భారతదేశంలో ఇది cool-humid North-West Plains Zone (పంజాబ్, హర్యానా, హిమాచల్ ప్రదేశ్, J&K కొన్ని ప్రాంతాలు, ఉత్తర రాజస్థాన్) లో శనగకు ప్రధాన foliar తెగులు; ఈ zones లో kabuli విస్తరణకు ప్రధాన biotic constraint. పంజాబ్, HP లో నమోదైన epidemics (1980-82, 1995, 2013) లో susceptible cultivars 70-100% నష్టపోయాయి; సాధారణ సంవత్సరాల్లో control ఆలస్యమైతే 10-30% నష్టం.

Pathogen, గుర్తింపు

A. rabiei - air, rain-splash ద్వారా disperse అయ్యే ascomycete; శనగ debris పై pycnidia గా, నేలలో chlamydospores గా overwinter. Teleomorph (sexual stage) వసంతంలో overwintered debris పై ascospores ఉత్పత్తి చేస్తుంది - primary inoculum కొన్ని కిలోమీటర్లు ప్రయాణిస్తుంది. క్షేత్రంలో లక్షణాలు:

  • ఆకు lesions: చిన్నవి, గుండ్రని/oval, light-brown spots; ముదురు margins; pycnidia concentric rings లో - characteristic "target-board" appearance
  • కాండం lesions: elongated, dark-brown నుండి black girdling cankers internodes వద్ద; girdled stems విరిగి పైన plant collapse
  • కాయ lesions: sunken brown spots with pycnidia; కాయ ద్వారా seed infection - గోధుమ shrunken seed
  • క్షేత్రంలో నమూనా: cool moist వాతావరణం తర్వాత infected spots నుండి dead/girdled plants foci విస్తరణ; epidemic conditions లో 10-14 రోజుల్లో పొలం మొత్తం blight

Optimum disease conditions: 15-22 deg C, relative humidity 70% పైన, 6+ గంటల leaf wetness. Pathotype variation - NWPZ లో pathotypes II, III dominant.

హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం

శనగ ప్రధాన host; wild Cicer species కూడా infect కావచ్చు. Primary inoculum - infected విత్తనం (5-10% transmission), పంట debris (pycnidia 2-3 సంవత్సరాలు బతుకుతాయి), overwintered residue నుండి sexual stage ascospores. Secondary spread rain-splash conidia ద్వారా. Late-sown, dense crops, foggy/rainy డిసెంబర్, cool-humid మార్చి - అత్యధిక risk.

నష్టం

పంజాబ్, హర్యానా, HP లో ఆస్కోకైటా బ్లైట్ regularly inter-annual chickpea area volatility కు కారణం; premium ధరలున్నా kabuli విస్తరణను deter. Susceptible cultivars epidemic సంవత్సరాల్లో 30-100% కాయ దిగుబడి కోల్పోతాయి; మధ్యస్థ resistant రకాలకు humid seasons లో 1-2 fungicide sprays అవసరం. గత మూడు దశాబ్దాలుగా శనగ సాగు NWPZ నుండి drier central, peninsular India కు shift కు ఈ తెగులే ప్రధాన driver.

నియంత్రణ

  • తట్టుకునే రకాలు: GNG 469, GNG 663 (Samrat), GNG 1581, GNG 1969, GPF 2, PBG 5, PBG 7, GL 26054, HC 1; NWPZ breeding లో ICARDA-bred FLIP lines; kabuli కు - PBG 1, HK 4, GLK 28127
  • ఆరోగ్యకరమైన విత్తనం: ascochyta-tested certified seed; seed-production plots లో infected plants rogue
  • Seed treatment: carbendazim 1 g + thiram 2 g per kg విత్తనం, లేదా carboxin 37.5 + thiram 37.5 WS 3 g/kg
  • సాగు పద్ధతి: NWPZ లో అక్టోబర్-నవంబర్ సకాలంలో విత్తనం; foggy డిసెంబర్ లోకి late విత్తనం వద్దు; harvest తర్వాత వెంటనే crop debris తొలగించి కాల్చండి; heavily infested fields లో 2-3 సంవత్సరాల cereals rotation; dense plant population వద్దు (30 x 10 cm spacing)
  • Foliar fungicides మొదటి symptom వద్ద: mancozeb 75 WP 2.5 kg/ha, chlorothalonil 75 WP 2 kg/ha, లేదా propiconazole 25 EC 500 ml/ha; cool-humid spells లో 10-15 రోజుల interval లో repeat; pre-flowering preventive mancozeb spray NWPZ లో ప్రామాణిక ICAR-IIPR సూచన

Combined package - resistant variety + seed treatment + timely sowing + 1-2 preventive sprays - సాధారణ సంవత్సరాల్లో నష్టాన్ని 10% కంటే తక్కువగా ఉంచుతుంది.

సంబంధిత పేజీలు

చూడండి: Bengalgram crop, KAK-2 kabuli, Himachal Bharat kabuli, Chickpea fusarium wilt, Chickpea dry root rot.

మూలాలు

  1. Ascochyta blight of chickpea — management. ICAR-Indian Institute of Pulses Research, Kanpur.
  2. Ascochyta blight. ICARDA chickpea programme.
  3. Ascochyta rabiei factsheet. CABI Plantwise.