Photo: Jie-Hao Ou · CC BY 4.0 · source ↗
(వరి బ్లాస్ట్ తెగులు ఫోటో)
Rice blast and neck blast (Magnaporthe oryzae)
వరి బ్లాస్ట్, నెక్ బ్లాస్ట్ (Magnaporthe oryzae)
వరి బ్లాస్ట్ తెగులు Magnaporthe oryzae (anamorph Pyricularia oryzae) అనే ascomycete శిలీంధ్రం వల్ల వస్తుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా వరిలో అత్యంత ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత ఉన్న తెగుళ్ళలో ఇది ఒకటి, భారత వరిలో fungicide వాడకాన్ని నడిపే ప్రధాన ఆకు తెగులు.
గుర్తింపు, లక్షణాలు
Leaf blast గాయాలు గుర్తించడం సులభం — ఆకు blade పై spindle-ఆకారంలో, మధ్యలో బూడిద రంగు, చుట్టూ గోధుమ రంగు అంచులు. Node infections internodes ను కుళ్ళబెట్టి కాండాలను విరగగొడతాయి. అత్యంత నష్టదాయకమైనది neck blast — పనికిల్ బేస్ (నెక్) ను శిలీంధ్రం ఆక్రమిస్తే మొత్తం పనికిల్ collapse అయి తెల్లగా మారుతుంది, స్థానికంగా దీన్ని మణిపండు అంటారు. Collar, grain blast అదనపు దశలు.
హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం
శిలీంధ్రం air-borne conidia ఉత్పత్తి చేస్తుంది, ఇవి గాలి, మంచు ద్వారా వ్యాపిస్తాయి. Inoculum stubble, దెబ్బతిన్న విత్తనం, గడ్డి జాతి హోస్ట్లపై బతుకుతుంది. చల్లని రాత్రులు, దీర్ఘకాల మంచు, దట్టమైన canopy, ఎక్కువ నైట్రోజన్ — ఈ పరిస్థితుల్లో మహమ్మారి పెరుగుతుంది; తెలంగాణా, ఆంధ్రప్రదేశ్లోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో రబీ/యాసంగి వరిలో ఇవి సాధారణం.
నష్టం, ఆర్థిక ప్రభావం
Leaf blast photosynthetic area తగ్గిస్తుంది; heading సమయంలో వచ్చే neck blast దాదాపు మొత్తం పనికిల్ నష్టానికి దారితీయొచ్చు. అనుకూల వాతావరణంలో susceptible రకాలు సాధారణంగా పెద్ద దిగుబడి నష్టాన్ని అనుభవిస్తాయి — అందువల్ల ముప్పులో ఉన్న లైన్లలో booting సమయంలో preventive స్ప్రేలు అవసరం.
నియంత్రణ
- రెసిస్టెంట్ రకాలు: Rnr 15048 (తెలంగాణా సోనా), Drr Dhan 75 — బ్లాస్ట్ తట్టుకునే లైన్లు, పాత susceptible రకాలకు ప్రత్యామ్నాయంగా పొజిషన్ చేశారు.
- వ్యవసాయ పద్ధతి: సమతుల్య, స్ప్లిట్ నైట్రోజన్; ఎక్కువ స్పేసింగ్; తెలిసిన endemic బ్లాకుల్లో susceptible రకాలు వాడకుండా ఉండడం.
- రసాయన: Tricyclazole 70% WP స్టాండర్డ్ preventive; trifloxystrobin + tebuconazole, isoprothiolane వంటి కాంబినేషన్ fungicides ప్రచురిత ఫీల్డ్ ట్రయల్స్లో disease index ను 70-80% తగ్గించాయి. Boot సమయంలో స్ప్రేలు (Paddy Panicle Stage Management) neck blast నియంత్రణకు కీలకం.
సంబంధిత పేజీలు
ఇవి కూడా చూడండి: Rice Blast, Bacterial Leaf Blight Paddy, Brown Spot Paddy, Sheath Blight Paddy, False Smut Paddy, Rnr 15048, Drr Dhan 75.
మూలాలు
- Management of rice blast with modern combination fungicides. Vegetos.
- Field evaluation of fungicides for rice blast. J. Res. ANGRAU (ICAR).