సమాచారానికి వెళ్లండి

Sorghum shoot fly Atherigona soccata Photo: Khan, Kakar & Kamran (2024) · CC BY 4.0 · source ↗ (జొన్న shoot fly ఫోటో)

Sorghum shoot fly (Atherigona soccata)

జొన్న shoot fly (Atherigona soccata)

జొన్న shoot fly Atherigona soccata Rondani - భారతదేశమంతా జొన్నకు season ప్రారంభంలో అతిముఖ్యమైన పురుగు. ఆలస్యం-విత్తనం ఖరీఫ్, రబీ జొన్నలో 30-90% deadheart నష్టానికి కారణం. రైతులు విత్తనం dates మార్చడానికి, seed-treatment insecticides వాడడానికి ఇదే ప్రధాన కారణం. సజ్జ మీద కూడా తక్కువగా నష్టం చేస్తుంది; A. approximata సజ్జ మీద biologically overlap అవుతుంది.

గుర్తింపు

  • పెద్ద పురుగు: చిన్న బూడిద-పసుపు Muscid fly, 3-3.5 mm పొడవు, మెరిసే నలుపు పొట్ట
  • గుడ్డు: తెల్లని, cigar-shape; విత్తనం మొలిచిన 1-3 వారాల్లో జొన్న యువ ఆకుల కింది వైపు midrib దగ్గర ఒక్కటిగా పెడుతుంది
  • పిల్ల పురుగు (maggot): పసుపు-తెలుపు, కాళ్ళు లేదు, పక్వత దగ్గర 4-5 mm; central shoot లోకి boring చేసి పెరిగే tip తింటుంది
  • నష్ట లక్షణం — deadheart: మధ్య whorl ఆకు ఎండిపోతుంది, పాత ఆకులు పచ్చగా ఉంటాయి; ఎండిన whorl సులభంగా బయటకు లాగితే వస్తుంది, దుర్వాసన వస్తుంది - ఇదే field లో పురుగు signature

హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం

ప్రాథమిక హోస్ట్ - జొన్న (Sorghum bicolor); secondary హోస్ట్‌లు - సజ్జ, అనేక wild grasses (Echinochloa, Setaria). జీవిత చక్రం 17-21 రోజులు. ఆడ పురుగు 5-25 రోజుల seedling stage లో మాత్రమే గుడ్లు పెడుతుంది; పెద్ద మొక్కలపై దాడి చేయదు. కాబట్టి నష్ట సామర్థ్యం మొలిచిన మొదటి మూడు వారాలకే పరిమితం. ఖరీఫ్ సీజన్‌లో multiple overlapping generations - జూలై-ఆగస్టులో ఆలస్యం పంటలపై, మళ్ళీ అక్టోబర్-నవంబర్‌లో రబీ జొన్నపై peak activity.

నష్టం

మహారాష్ట్ర-కర్ణాటక-తెలంగాణ జొన్న ప్రాంతాలు, అనంతపురం-కర్నూల్ ఖరీఫ్ జొన్నలో సున్నితమైన రకాలపై deadheart 40-70% routine. దాడి పడిన మొక్కలు చనిపోతాయి లేదా చిన్న కంకులతో side-tillers ఇస్తాయి - కాబట్టి బతికిన మొక్కలు కూడా 30-50% తక్కువ దిగుబడి ఇస్తాయి. Optimum monsoon window దాటి ఆలస్యంగా వేసిన పంటలు అత్యధికంగా దెబ్బతింటాయి. ICAR-IIMR multi-year network data ప్రకారం ఖరీఫ్ జొన్న జాతీయ yield gap లో దాదాపు 30% shoot fly ఒక్కటే.

నియంత్రణ

ICAR-IIMR, AICRP-Sorghum integrated package:

  • సాగు / agronomic:
  • మొదటి monsoon rains తో త్వరగా విత్తనం - జూలై మధ్యలో peak fly activity ను escape చేస్తుంది
  • ఎక్కువ విత్తనం రేటు (10 బదులు 12-15 kg/ha); 15-20 DAS లో thinning చేసి deadheart మొక్కలను తీయండి
  • 1 km radius లో జొన్న staggered sowing వద్దు (continuous egg supply అవుతుంది)
  • పల్స్ తో 1:1 అంతర పంట (అలసంద, మినుములు) - oviposition తగ్గుతుంది
  • తట్టుకునే రకాలు: ICSV 705, CSV 15, CSV 22, IS 18551, M-35-1, Phule Chitra, IIMR shoot-fly-tolerant lines - non-preference (glossy ఆకులు, trichome density) + antibiosis కలిసి ఉంటాయి
  • Seed treatment: imidacloprid 600 FS 10-14 ml/kg విత్తనం, లేదా thiamethoxam 30 FS 10 ml/kg విత్తనం - 25-30 రోజుల systemic రక్షణ - ప్రామాణిక సూచన
  • 7-12 DAS foliar sprays: seed treatment miss అయితే cypermethrin 10 EC 1 ml/L, lambda-cyhalothrin 5 EC 1 ml/L, లేదా thiamethoxam 25 WG 0.2 g/L
  • Biological: parasitoid Neotrichoporoides nyemitawus - disturb చేయని పొలాల్లో natural control ఇస్తుంది; broad-spectrum sprays తప్పించి conserve చేయండి

సంబంధిత పేజీలు

చూడండి: Sorghum (jowar) crop, Pearl millet cultivation, Fall armyworm in maize, Pheromone traps.

మూలాలు

  1. Shoot fly of sorghum: management. ICAR-Indian Institute of Millets Research, Hyderabad.
  2. Atherigona soccata factsheet. CABI Plantwise.
  3. Shoot fly resistance in sorghum. ICRISAT, Patancheru.