Photo: Zeynel Cebeci · CC BY-SA 4.0 · source ↗
(citrus తోట ఫోటో)
Citrus orchard spacing and canopy-collapse risk
సిట్రస్ తోట spacing, canopy-collapse రిస్క్
భారత్లో citrus తోట spacing పై పరిశోధన చిరకాల అంశం. హెక్టారుకు ఉత్పాదకత ఎన్ని చెట్లు నాటాము, canopy ఎలా develop అవుతుంది — ఈ రెండింటిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. భారతీయ citrus బెల్ట్లో చాలా చోట్ల తక్కువ ఉత్పాదకతకు కారణం — సాంప్రదాయ wide spacings (మొదట్లో నేలను సరిగా వాడుకోవు), aggressive high-density plantings (కొన్ని సీజన్లలోనే canopy merging, గాలి తిరగడం పోవడం, తెగుళ్లు పెరగడం) — ఈ రెండింటి మధ్య సరైన సమతుల్యత లేకపోవడం.
సూత్రం
ఉత్పాదకత ఉన్న citrus canopy కు తగినంత photosynthetically active radiation (PAR) interception తో పాటు canopy లోపల తగినంత ventilation అవసరం. ఒక optimum density దాటిన తర్వాత — అదనపు చెట్లు వెలుతురు కోసం పోటీ పడతాయి, leaf area index plateau అవుతుంది లేదా తగ్గుతుంది, canopy లోపల తేమ microclimate ఏర్పడి fungal, bacterial తెగుళ్ళకు అనుకూలంగా మారుతుంది.
అమలు
ICAR-CCRI నాగపూర్ — Rangpur lime rootstock పై grafted నాగపూర్ మాండరిన్ కు 6 spacing levels ను అంచనా వేసింది. ట్రయల్ ఫలితాలు:
- సాంప్రదాయ spacing: 6 x 6 m
- High-density extreme: 2 x 2 m — హెక్టారుకు PAR interception ను maximise చేస్తుంది, కానీ ఒక్కో చెట్టు leaf area index తగ్గుతుంది, పోటీ పెరుగుతుంది
- మధ్యస్థ high-density spacings (సుమారు 9 x 12 ft / 3 x 3.5 m) — ముందస్తు దిగుబడి, canopy longevity, తెగుళ్ల ఒత్తిడి మధ్య సమతుల్యత
వాడకం
మధ్యస్థ high-density మోసంబి (Citrus Mosambi Sweet Lime), నాగపూర్ మాండరిన్ తోటలు ఇప్పుడు మరాఠ్వాడ, విదర్భలో సాధారణం — తరచుగా drip fertigation తో. వార్షిక skirt pruning, ఎంపిక చేసిన limb removal — row middles ను తెరిచి ఉంచుతాయి. వేసవి ముందటి Trichoderma applications — తడిగా ఉన్న microclimate లో Phytophthora ఇన్ఫెక్షన్ను అదుపు చేయడానికి వాడతారు (Citrus Gummosis).
పరిమితులు
చాలా high-density plantings — తోట productive life ను తగ్గిస్తాయి, ముఖ్యంగా gummosis endemic గా ఉన్న చోట. చాలా మంది రైతులు నిర్వహించలేని disciplined pruning, నీటిపారుదల నిర్వహణ అవసరం. అందువల్ల సిఫార్సు చేసిన spacing — rootstock vigour, నేల లోతు, నీటిపారుదల, ఆపరేటర్ pruning సామర్థ్యం వీటిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
సంబంధిత పేజీలు
Citrus Mosambi Sweet Lime, Citrus Gummosis కూడా చూడండి.
మూలాలు
- Response of Nagpur mandarin to high density planting on Rangpur lime rootstock. Scientific Reports.
- ICAR-CCRI Nagpur institutional page.