Photo: EqualStock IN · Pexels License · source ↗
(మారుతి కందుల రకం)
Maruti (ICP-8863) redgram
మారుతి (ICP-8863) కందులు
మారుతి — ICRISAT కందుల జెర్మ్ప్లాజమ్ నుండి తీసిన ప్యూర్-లైన్ సెలెక్షన్ ICP-8863. 1986లో విల్ట్ తెగులు రెసిస్టెంట్ కందుల రకంగా కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్ కోసం నోటిఫై అయింది. గుల్బర్గాలో C-11 బ్యాక్గ్రౌండ్ నుండి సెలెక్షన్ ద్వారా వచ్చిన ఈ విల్ట్ రెసిస్టెన్స్ — 1980-90లలో దక్కన్లో విల్ట్ ఎక్కువగా వచ్చిన చాలా కందుల భూములను కాపాడింది.
ముఖ్య లక్షణాలు
- బ్రీడర్: ICRISAT (గుల్బర్గాలో ఇండియన్ లాండ్రేస్ నుండి సెలెక్షన్)
- నోటిఫై: 1986 (మారుతి, ICP-8863 పేరుతో)
- పంట కాలం: 170-180 రోజులు (మీడియం)
- దిగుబడి: వర్షాధారంలో 1500-1900 kg/ha
- గింజ: మీడియం, బ్రౌన్; 100 గింజల బరువు ~9 g
- రెసిస్టెన్స్: విల్ట్ తెగులు (Fusarium udum)కి హై ఫీల్డ్ రెసిస్టెన్స్; SMD కి సున్నితం
- మొక్క రకం: సెమీ-స్ప్రెడింగ్, ఇండిటర్మినేట్
సాగు ప్రాంతాలు
AICRP-Pigeonpea Central, South Zone రెండింటిలోనూ మారుతి సిఫార్సు. ఉత్తర కర్ణాటక (గుల్బర్గా, బీదర్, విజయపుర), మరాత్వాడా, విదర్భ (మహారాష్ట్ర), తెలంగాణ, ఉత్తరాంధ్ర నల్ల రేగడి భూముల్లో — విల్ట్ ఎక్కువగా వచ్చే చోట్ల — డిఫాల్ట్ ఎంపిక. జూన్-జూలై విత్తనం, 90 x 30 cm దూరం, 18-20 kg విత్తనం/ha. జొన్న, సజ్జ తో అంతర పంటగా బాగుంటుంది.
పురుగు, తెగుళ్ళు
మారుతి ప్రధాన బలం — విల్ట్ రెసిస్టెన్స్. విల్ట్ ఎక్కువ ఉన్న భూముల్లో సాధారణ రకాలు 40-60% మొక్కలు చనిపోతాయి; మారుతి 10% లోపే నష్టం పెడుతుంది. అయితే స్టెరిలిటీ మొజైక్ తెగులు (SMD)కి సున్నితం — SMD ప్రెజర్ ఎక్కువ ఉన్న చోట్ల PRG 176 లేదా ఆశ (ICPL 87119) తోడుగా వాడాలి. కాయతొలిచే పురుగు (Helicoverpa armigera, Maruca vitrata), కాయ ఈగ (Melanagromyza obtusa) కి తట్టుకోదు.
వాడకం
దక్కన్ ఇండియాలో మొదటిసారి విస్తృతంగా సాగు అయిన విల్ట్-రెసిస్టెంట్ కందుల రకం మారుతే; AICRP ట్రయల్స్లో విల్ట్-రెసిస్టెంట్ చెక్గా బెంచ్మార్క్గా నిలిచింది. కొత్త కంబైన్డ్-రెసిస్టెన్స్ రకాలు (ఆశ, BSMR-853, BDN-711) వచ్చినా, విల్ట్ డామినెంట్ తెగులైన చోట్ల, SMD మోడరేట్ ఉన్న చోట్ల ఇప్పటికీ మారుతి సాగు అవుతుంది. ICRISAT, కర్ణాటక SAU ఇంకా బ్రీడర్ సీడ్ ఉత్పత్తి చేస్తున్నాయి.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: ICPL 87119 (Asha) Redgram, LRG 41 Redgram, PRG 176 Redgram, Redgram Wilt (Fusarium udum).
మూలాలు
- Maruti (ICP-8863) - ICRISAT Pigeonpea Improvement. ICRISAT.
- AICRP-Pigeonpea released varieties - ICAR-IIPR. ICAR-IIPR Kanpur.