సమాచారానికి వెళ్లండి

NMOOP NMEO-Oilseeds Photo: placeholder pending image-fill pass (NMOOP / NMEO-Oilseeds ఫోటో)

NMOOP / NMEO-Oilseeds: National Mission on Oilseeds

జాతీయ నూనెగింజల మిషన్ (NMOOP / NMEO-Oilseeds)

NMOOP (National Mission on Oilseeds and Oil Palm) 2014-15 లో దేశీయ నూనెగింజల ఉత్పత్తి పెంచడానికి ప్రారంభించిన centrally-sponsored umbrella scheme. 2021 లో దాని oil palm భాగాన్ని విడిగా NMEO-OP గా చేశారు. 2024 లో మిగతా oilseeds భాగాన్ని NMEO-Oilseeds గా పునర్వ్యవస్థీకరించారు. ఈ మిషన్ తొమ్మిది oilseed పంటలను — వేరుశెనగ, soybean, rapeseed-mustard, sunflower, నువ్వు, కుసుమ, niger, ఆముదం, linseed — కవర్ చేస్తుంది. 55-60% edible oil import dependence తగ్గించడం ఈ మిషన్ ప్రధాన ఉద్దేశం.

లక్ష్యాలు

NMEO-Oilseeds outlay ₹10,103 crore (2024-25 నుండి 2030-31 వరకు). ఇది మునుపటి NMOOP (Mini Mission I, II, III — oilseeds, oil palm, tree-borne oilseeds), NFSM oilseeds-pulses programme మీద ఆధారపడింది. 2022-23 లో 39 million tonnes ఉన్న oilseed ఉత్పత్తిని 2030-31 నాటికి 69.7 million tonnes కి పెంచాలి. Edible oil output 12.7 million tonnes నుండి సుమారు 25 million tonnes కి.

వ్యూహం, components

  • విత్తనం: SAUs, KVKs, National Seeds Corporation ద్వారా certified / foundation seed ఉత్పత్తి, పంపిణీ. 600+ ICAR రకాలు.
  • Cluster approach: 347 cluster districts గుర్తింపు, 5,000 ha చొప్పున 600+ "value chain clusters" — extension, mechanisation, FPO support.
  • దిగుబడి demonstrations: ICM, inter-cropping, ridge-and-furrow, balanced fertilisation, biotic stress management — front-line, KVK demonstrations.
  • యంత్రాలు: oilseed-specific implements (inclined-plate seed drills, groundnut diggers/threshers, soybean threshers, mustard threshers, mini oil expellers) కు subsidy.
  • PSS procurement: market ధర MSP కంటే తగ్గినప్పుడు NAFED, రాష్ట్ర agencies Price Support Scheme కింద కొనుగోలు.
  • Tree-borne oilseeds (TBO): olive, jojoba, jatropha వంటి చెట్ల జాతులకు support.

అర్హత

ముఖ్య oilseed-growing రాష్ట్రాలన్నింటిలోనూ అమలు. State Departments of Agriculture cluster districts కు Annual Action Plan ఇస్తాయి. Cluster గ్రామాల్లోని రైతులకు subsidised seed minikits, బయో-agents, gypsum, micronutrients, rhizobium inoculants కు 50% subsidy, యంత్రాలకు 40-50% subsidy (SC/ST, మహిళలు, NE రైతులకు ఎక్కువ rate). FPOs, oilseed-cluster cooperatives కొత్త value-chain approach లో కీలకం.

అమలు

DA&FW (Oilseeds Division) మిషన్ ను నడుపుతుంది. ICAR-IIOR Hyderabad national technical coordinator. ICAR-DRMR Bharatpur — rapeseed-mustard; ICAR-IISR Indore — soybean; ICAR-DGR Junagadh — వేరుశెనగ; ICAR-IIOR — safflower, sunflower, నువ్వు, ఆముదం, niger, linseed; ICAR-IIOPR Pedavegi — oil palm (NMEO-OP లో). AICRP-Oilseeds 60+ centres లో variety evaluation నడుపుతుంది.

పరిమితులు

మిషన్‌పై విమర్శలు: (i) subsidy-driven seed minikits మీద ఆధారపడడం, rainfed area, irrigation gap, ధర volatility వంటి మూల సమస్యలను address చేయకపోవడం; (ii) MP soybean, Rajasthan mustard తప్ప MSP procurement coverage తక్కువ; (iii) దశాబ్దం funding తర్వాత కూడా yield gap తీరలేదు (Indian oilseeds 1,100 kg/ha vs ప్రపంచ సగటు 2,300 kg/ha).

సంబంధిత పేజీలు

చూడండి: NMEO-OP, Edible-oil import policy, Pusa Bold mustard, Soybean JS-335, Soybean MSP procurement MP.

మూలాలు

  1. NMOOP. DA&FW.
  2. NMEO-Oilseeds Cabinet approval. PIB.