సమాచారానికి వెళ్లండి

Redgram wilt Fusarium udum Photo: Sajal's Gallery · Pexels License · source ↗ (కంది విల్ట్ తెగులు ఫోటో)

Redgram wilt (Fusarium udum, udum vyaadhi)

కంది విల్ట్ తెగులు (Fusarium udum, ఉడుం వ్యాధి)

కంది విల్ట్ - కొన్ని తెలంగాణ జిల్లాల్లో ఉడుం వ్యాధి అని పిలుస్తారు - నేల ద్వారా వచ్చే ఫంగస్ Fusarium udum Butler వలన వస్తుంది. భారతదేశంలో కందికి అతిపెద్ద తెగులు - wilt-sick నేలల్లో సున్నితమైన రకాలతో 20-100% మొక్కలు చనిపోతాయి. ICRISAT, ICAR-IIPR అంచనా ప్రకారం దేశ కంది బెల్ట్‌లో ఏడాదికి సుమారు Rs 8,000 కోట్ల విలువైన ధాన్యం నష్టం.

Pathogen, గుర్తింపు

F. udum అనేది vascular wilt pathogen - xylem ను colonise చేసి నీటి సరఫరాను అడ్డుకుంటుంది. క్షేత్రంలో గుర్తింపు లక్షణాలు patches లో కనిపిస్తాయి, పూత నుండి తీవ్రమవుతాయి:

  • సగం మొక్క వాడిపోవడం, పసుపు రంగుకి మారడం - లక్షణం partial wilt - తర్వాత పూర్తి విల్ట్
  • కాండం మెడ దగ్గర పొడవుగా చీలిస్తే ఊదా-గోధుమ vascular discoloration - band xylem వెంట పైకి continuous గా వెళ్తుంది
  • కింది కాండం, tap-root cortex లో నల్లటి streaks
  • పొలంలో patchy మరణం - వరుసల వెంట లేదా debris పేరుకున్న తక్కువ ప్రాంతాల్లో

Lab confirmation కు Komada's selective medium లో isolation, microscopic గా macroconidia, chlamydospores గుర్తింపు.

హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం

ఈ pathogen నేలలో chlamydospores గా 5-10 సంవత్సరాలు, infected పంట అవశేషాలపై బతుకుతుంది. నేల నుండి కంది వేర్లకు సోకి vascular system ద్వారా progress అవుతుంది. ఈ పరిస్థితుల్లో సోకడం పెరుగుతుంది:

  • ఒకే పొలంలో continuously కంది వేయడం
  • ప్రారంభ పెరుగుదలలో 17-25 deg C, మధ్యలో తేమ ఉండడం
  • నేల pH 6.0-7.0 (సాధారణ దక్కన్ ఎర్ర లోం range)
  • నెమటోడ్‌ల వలన (Heterodera cajani, Meloidogyne incognita) వేరు గాయాలు infection courts తెరుస్తాయి

తక్కువ స్థాయిలో seed-borne కూడా.

నష్టం

ఉత్తర కర్ణాటక (గుల్బర్గా, బీదర్), మరాత్వాడా (లాతూర్, ఉస్మానాబాద్), తెలంగాణ (మహబూబ్‌నగర్), విదర్భ (యవత్మాల్, అకోలా) wilt-sick నలుపు రేగడి కంది ప్రాంతాల్లో రక్షణ లేని సున్నితమైన రకాలు 40-60% మొక్కలు, 50-100% కాయ దిగుబడి కోల్పోతాయి. 1970-80 ల్లో TS-3, S-5 మీద విల్ట్ epidemics వచ్చి - Maruti, BDN-1, BDN-711 wilt-resistant రకాలకు large-scale shift జరిగింది.

నియంత్రణ

  • తట్టుకునే రకాలు (ప్రధాన అదుపు): Maruti (ICP-8863), Asha (ICPL 87119), PRG 176, BSMR-853, BDN-711, IPA-203, GRG 152. దక్కన్ పీఠభూమికి విల్ట్+SMD రెండింటికీ తట్టుకునే రకం ఎంచుకోండి.
  • సాగు పద్ధతి: 3-4 సంవత్సరాల rotation - హోస్ట్ కాని ధాన్యాలతో (జొన్న, సజ్జ, మొక్కజొన్న); wilt-sick పొలాల్లో back-to-back కంది వేయకండి; విల్ట్ సోకిన మొక్కలను sporulation ముందు పీకి కాల్చండి; chlamydospores ను బయటపెట్టడానికి deep summer ploughing
  • నేల ఆరోగ్యం: FYM, పంట అవశేషాలు incorporate చేయండి - Trichoderma, Pseudomonas populations పెరుగుతాయి; నలుపు రేగడిలో drainage కోసం raised-bed లేదా BBF layout
  • Biological seed treatment: Trichoderma viride లేదా Trichoderma harzianum 4-6 g/kg విత్తనం; తర్వాత Pseudomonas fluorescens 10 g/kg
  • Chemical seed treatment: carbendazim 50 WP 2 g/kg + thiram 75 WP 2 g/kg; లేదా carboxin 37.5 + thiram 37.5 WS 3 g/kg విత్తనం
  • నేల drenching: nurseries, patch outbreaks లో carbendazim 1 g/L drench

ICAR-IIPR ప్రామాణిక సూచన - seed treatment + తట్టుకునే రకం + 4-year rotation - కలిపి package.

సంబంధిత పేజీలు

చూడండి: Redgram crop overview, Maruti redgram, Asha (ICPL 87119), PRG 176, Pod borer in pulses.

మూలాలు

  1. Fusarium wilt of pigeonpea: management. ICAR-Indian Institute of Pulses Research, Kanpur.
  2. Pigeonpea wilt (Fusarium udum). ICRISAT, Patancheru.
  3. Fusarium udum factsheet. CABI Plantwise.