Photo: graibeard · CC BY-SA 2.0 · source ↗
.jpg){kind=link}
Drip Fertigation
డ్రిప్ ఫెర్టిగేషన్
డ్రిప్ ఫెర్టిగేషన్ అంటే నీళ్లు, నీటిలో కరిగే ఎరువులను ఒకేసారి, పంట డిమాండ్తో సింక్రనైజ్ చేసి, ప్రెజర్ ఉన్న డ్రిప్ ఎమిటర్ల ద్వారా అందించడం. మైక్రో-ఇరిగేషన్, విభజిత పోషక అప్లికేషన్ — ఈ రెండు వేర్వేరు ఆవిష్కరణలను ఒకే డెలివరీ సిస్టమ్లోకి కలిపే టెక్నిక్. వరద నీటిపారుదల, చల్లే ఎరువుతో పోలిస్తే పోషక, నీటి వాడకం సామర్థ్యం బాగా పెరుగుతుంది.
సూత్రం
సాంప్రదాయంగా చల్లే ఎరువు సీజన్లో రెండు, మూడు పెద్ద డోసుల్లో పోషకాలను ఇస్తుంది; పంట పీల్చుకోకముందే చాలా భాగం వేరు మండలం దాటి కిందికి లీచ్ అవుతుంది. డ్రిప్ ఫెర్టిగేషన్లో కరిగే ఎరువులు — యూరియా, మోనోఅమ్మోనియం ఫాస్ఫేట్, పొటాషియం నైట్రేట్, 19:19:19, 13:0:45, 12:61:0 వంటి కాంప్లెక్స్ గ్రేడ్లు — పంట దశకి తగినట్టు చిన్న, తరచూ డోసుల్లో నీటిపారుదల లైన్లోకి ఇంజెక్ట్ చేస్తారు. స్థానిక తడి జోన్లో నీరు ఫీల్డ్ కెపాసిటీ వద్ద వేర్లకు చేరుతుంది, దానితో పాటు కరిగిన పోషకాలను తీసుకువెళ్తుంది.
అమలు
భారత ప్రభుత్వం Pradhan Mantri Krishi Sinchayee Yojana (PMKSY) లోని Per Drop More Crop (PDMC) కింద డ్రిప్ ఫెర్టిగేషన్ను ప్రోత్సహిస్తోంది, డ్రిప్ సిస్టమ్లకు, ఫెర్టిగేషన్ ట్యాంకులకు సబ్సిడీ ఇస్తోంది. చిన్న, సన్నకారు రైతులకు సిస్టమ్ ఖర్చుపై 55% వరకు సబ్సిడీ; ఇతర కేటగిరీలకు 45% వరకు. ICAR-IIHR కూరగాయలు, పండ్ల పంటలు, పూలకు పంట-నిర్దిష్ట ఫెర్టిగేషన్ షెడ్యూల్లను ప్రచురిస్తుంది. భాగాలు: హెడ్ యూనిట్ (ఫిల్టర్, ప్రెజర్ రెగ్యులేటర్, Venturi లేదా డోసింగ్ పంప్), మెయిన్, సబ్-మెయిన్ డిస్ట్రిబ్యూషన్, పంట దూరానికి తగిన లేటరల్స్, ఇన్లైన్ డ్రిప్పర్లు.
వాడకం
పంటలు, అగ్రో-ఎకాలజీలలో ట్రయల్స్ చూపినవి: డ్రిప్ ఫెర్టిగేషన్ కింద దిగుబడి 30-50% పెరుగుతుంది, వరద లేదా బేసిన్ నీటిపారుదలతో పోలిస్తే అదే నిష్పత్తిలో నీళ్లు ఆదా అవుతాయి. హార్టికల్చర్ పంటల్లో — మిర్చి, క్యాప్సికమ్, టమాట, అరటి, బొప్పాయి, దానిమ్మ, ద్రాక్ష — పెట్టుబడిపై రాబడి వేగంగా రావడం వల్ల వాడకం దట్టంగా ఉంది; క్రమంగా మొక్కజొన్న, చెరకు, పత్తి వంటి పంట క్రాపులకు కూడా విస్తరిస్తోంది.
పరిమితులు
సబ్సిడీ ఉన్నా సిస్టమ్ క్యాపిటల్ ఖర్చు గణనీయం. అవక్షేపం, బయోఫిల్మ్, ఉప్పు ఏర్పడడం వల్ల క్లాగింగ్ ప్రధాన ఆపరేషనల్ వైఫల్యం; ఫిల్టరేషన్, యాసిడ్ ఫ్లషింగ్ అవసరం. నీటిలో కరిగే గ్రేడ్లు సాంప్రదాయ సంచుల ఎరువుల కంటే పోషక యూనిట్కి ఎక్కువ ఖరీదు; కంపోస్ట్, జిప్సం, సేంద్రియ ఎరువు వంటివి అన్నీ ఈ సిస్టమ్ ద్వారా ఇవ్వలేము.
సంబంధిత పేజీలు
ఇవి కూడా చూడండి: Drip Fertigation Vegetables, Drip Fertigation Maize, Drip Fertigation Orchard, Mulching Vegetables, Mulching Drip Floriculture.
మూలాలు
- Operational Guidelines of Per Drop More Crop, 2023. PMKSY, Ministry of Jal Shakti / MoA&FW.
- Fertigation Schedule. ICAR-Indian Institute of Horticultural Research, Bengaluru.