Photo: Thái Trường Giang · Pexels License · source ↗
Zinc deficiency in paddy (khaira)
వరిలో జింక్ లోపం (ఖైరా)
ఖైరా అనేది వరిలో zinc లోపం యొక్క classic expression. ఇది ఉత్తర భారతంలోని calcareous soils పై Y.L. Nene మొదట describe చేశారు, foliar zinc-sulphate cure ను కూడా ఆయనే చూపించారు — ఇది standard correction గా మారింది. ఈ disorder భారత వరిలో అత్యంత విస్తృతంగా ఉన్న మైక్రోన్యూట్రియెంట్ లోపాల్లో ఒకటి, crop-level Hidden Hunger Micronutrients కు ప్రధాన కారణం.
గుర్తింపు, లక్షణాలు
లక్షణాలు సాధారణంగా నాట్లు వేసిన 15-20 రోజుల తర్వాత పాత ఆకులపై rust లేదా brick-coloured inter-veinal మచ్చలుగా కనిపిస్తాయి — తరచుగా పైనుండి రెండవ లేదా మూడవ ఆకుపై. Affected మొక్కలు stunted growth, poor tillering, severe cases లో sterile panicles చూపుతాయి. Boot stage లో లక్షణాలు మళ్లీ recur అవ్వొచ్చు. Yellow-to-brick-red discolouration red disease (స్థానికంగా ఎర్ర రోగం)ని పోలి ఉంటుంది; mixed-symptom పొలాల్లో soil లేదా tissue testing ద్వారా laboratory confirmation సహాయపడుతుంది.
హోస్ట్ పంటలు, అనుకూల పరిస్థితులు
ఆల్కలైన్, calcareous, high-phosphorus లేదా sodic-water-irrigated నేలల్లో — ఎక్కడ free zinc availability తక్కువ — లోపం తీవ్రమవుతుంది. అదే plot లో నిరంతర నాట్లు వేసిన వరి, prolonged submergence, high P ఎరువు regimes కూడా zinc uptake ను తగ్గిస్తాయి. రబీ (యాసంగి) వరిలో చల్లని వాతావరణం symptom expression ను తీవ్రతరం చేయొచ్చు. Soil Health Card పథకం కింద Soil Testing ద్వారా routine diagnosis available zinc ను నివేదిస్తుంది.
నష్టం, నియంత్రణ
తీవ్ర ఖైరా tillering ను సగానికి తగ్గించగలదు, panicle sterility ద్వారా grain yield ను గణనీయంగా కత్తిరించగలదు. Standard correction — basal వద్ద 10-25 kg/ha zinc sulphate monohydrate (ZnSO4.H2O) లేదా 20-40 kg/ha zinc sulphate heptahydrate (ZnSO4.7H2O) soil application, నాట్లు వేశాక లక్షణాలు continue అయితే 0.5% foliar zinc-sulphate spray. Soil pH underlying driver అయితే, parallel Soil Ph Management recurrence risk ను తగ్గిస్తుంది. Field water management (Paddy Water Management) సీజన్లో zinc redox chemistry, uptake ను influence చేస్తుంది.
సంబంధిత పేజీలు
ఇవి కూడా చూడండి: Hidden Hunger Micronutrients, Soil Testing, Soil Ph Management, Paddy Water Management.
మూలాలు
- Correcting Micronutrient Deficiencies in Paddy. Indian Council of Agricultural Research.
- Zinc deficiency. IRRI Rice Knowledge Bank.
- Rice Zinc. TNAU Agritech Portal.