Photo: Anil Sharma · Pexels License · source ↗
Brucellosis in cattle and buffalo
ఆవు, గేదెల్లో Brucellosis
ఆవు, గేదెల్లో వచ్చే zoonotic బ్యాక్టీరియా తెగులు Bovine brucellosis. ప్రధానంగా Brucella abortus వల్ల వస్తుంది. భారతదేశంలో విస్తృతంగా ఉంది, పాడి మందల్లో ముఖ్యమైన ప్రజనన తెగుళ్ళలో ఒకటి. దీర్ఘకాలిక ఇన్ఫెక్షన్ వల్ల గర్భస్రావాలు, వంధ్యత్వం, పాల దిగుబడిలో నిరంతర నష్టం వస్తాయి. ఇది ఫామ్ కార్మికులు, పశువైద్యులు, కబేళా సిబ్బందికి notifiable occupational zoonosis కూడా.
గుర్తింపు, లక్షణాలు
మంద స్థాయిలో ప్రధాన లక్షణం — చూలాలు మూడవ త్రైమాసికంలో గర్భస్రావం కావడం, ముఖ్యంగా మొదటిసారి ఈనే కిడారుల్లో. మాయ తీయకపోవడం, గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్ (metritis), ఎదకు తిరిగి రావడం ఆలస్యం, ప్రజనన పునరావృతం వంటివి అదనపు లక్షణాలు. ఎద్దుల్లో orchitis, epididymitis వస్తాయి. మనుషుల్లో undulant fever, కీళ్ళ నొప్పులు, దీర్ఘకాలిక అలసటతో కనిపిస్తుంది. మంద స్థాయిలో నిర్ధారణకు పాల ring test, rose Bengal plate agglutination, నిర్ధారణ ELISA లేదా PCR వాడతారు.
హోస్ట్ జాతులు, జీవిత చక్రం
Brucella abortus అత్యధికంగా గర్భస్రావ పిండం, మాయ, గర్భాశయ ద్రవాలు, ఇన్ఫెక్షన్ ఉన్న ఆవు పాలలోనుండి విడుదలవుతుంది. మంద లోపల వ్యాప్తి — కలుషిత ఆహారం, నీరు తినడం, ఈనుతున్నప్పుడు సంపర్కం, సహజ సంపర్కంలో లేదా అశుభ్రమైన insemination ద్వారా (Artificial Insemination Cattle). ఒకసారి శరీరంలో స్థిరపడితే ఈ బ్యాక్టీరియా reticulo-endothelial system, గర్భస్థ గర్భాశయంలో జీవితకాలం ఉంటుంది.
నష్టం, ఆర్థిక ప్రభావం
ప్రభావిత మందల్లో ఈత మధ్య విరామం ఎక్కువ అవుతుంది, పునఃస్థాపన చూలాలు సరిపోవు, తెగులు సోకిన పశువులను తొలగించాలి, పాల దిగుబడి తగ్గుతుంది. ఆవుల్లో నివారణ చికిత్స లేదు, పశువును చంపివేయడం (culling) స్వచ్ఛందమే. కాబట్టి ఈ తెగులు దీర్ఘకాలంగా వాణిజ్య పాడి పరిశ్రమపై నష్టం కొనసాగిస్తోంది — క్రాస్బ్రెడ్ (Holstein Friesian Crossbred Cow, Jersey Crossbred Cow), దేశీయ (Sahiwal Cow) ఆవులు, గేదెల్లో (Murrah Buffalo) — అన్నింట్లో.
నియంత్రణ
నియంత్రణ National Animal Disease Control Programme (NADCP) ద్వారా జరుగుతుంది. దీన్ని Department of Animal Husbandry and Dairying సెప్టెంబర్ 2019 లో రూ.13,343 కోట్లతో 2019-2024 కోసం ప్రారంభించింది. ఈ స్కీం కింద 4-8 నెలల వయసు ఆడ దూడలకు ఉచితంగా జీవితంలో ఒకసారి Brucella abortus strain 19 (S19) live attenuated టీకా ఇస్తారు. ఎద్దులు, దూడ వయసు దాటిన మగ పశువులకు టీకా ఇవ్వరు. మంద శుభ్రతతో టీకాను బలోపేతం చేయాలి — గర్భస్రావం అయిన పశువును వేరు చేయడం, పిండాలు, మాయలను లోతుగా పూడ్చడం లేదా కాల్చడం, ఈనే pen ను disinfect చేయడం, కొత్త పశువును మందలో చేర్చేముందు serological స్క్రీనింగ్ (Dairy Shed Design).
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Mastitis Dairy, Ongole Cattle.
మూలాలు
- National Animal Disease Control Programme. Department of Animal Husbandry and Dairying.
- Brucellosis Control Programme. ICAR-National Institute of Veterinary Epidemiology and Disease Informatics.