Photo: Peggy Greb, USDA Agricultural Research Service · Public domain · source ↗
(వరిలో పొరమురిపు ఫోటో)
Sheath blight in paddy (poramuripu)
వరిలో sheath blight (పొరమురిపు)
Sheath blight — స్థానికంగా పొరమురిపు అని పిలుస్తారు — ఇది Rhizoctonia solani Kuhn (anastomosis group AG1-IA) అనే necrotrophic basidiomycete శిలీంధ్రం వల్ల వరిలో వచ్చే తెగులు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా వరిలో అత్యంత ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత గల తెగుళ్ళలో ఇది ఒకటి, దట్టమైన canopy వరి సిస్టమ్లలో మిడ్-సీజన్ fungicide వాడకాన్ని నడిపే ప్రధాన అంశం.
గుర్తింపు, లక్షణాలు
గాయాలు నీటి స్థాయి దగ్గర ఆకు sheath పై oval, water-soaked ఆకుపచ్చ-బూడిద patches గా ప్రారంభమవుతాయి, పైకి విస్తరించి ముదురు అంచులతో 'పాము-చర్మం' వంటి ragged బ్యాండ్లుగా మారతాయి. Sclerotia — చిన్న గోధుమ survival structures — గాయాలపై ఏర్పడి నేలలోకి రాలతాయి. తీవ్రమైన infection ఆకు blades వరకు విస్తరిస్తుంది, పైభాగ ఆకులను చంపొచ్చు — పనికిల్ను అదనపు ఒత్తిడికి గురిచేస్తుంది.
హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం
శిలీంధ్రం నేలలో, మొక్క debris పై sclerotia గా బతుకుతుంది. ఎక్కువ నైట్రోజన్, దట్టమైన నాట్లు, దీర్ఘకాల వరదపారుదల, వెచ్చని తేమతో కూడిన canopy — ఈ ట్రిగ్గర్లు ప్రధానం. ఈ రోగకారకానికి వరి దాటి విస్తృత హోస్ట్ పరిధి ఉంది — మొక్కజొన్న, కలుపులు సహా; ఇవి rotations అంతటా inoculum ను నిలబెడతాయి.
నష్టం, ఆర్థిక ప్రభావం
నీటి స్థాయికి, పైన ఆకు sheath ను చంపడం వల్ల functional leaf area తగ్గుతుంది, కాండం బలం తగ్గుతుంది, మొక్కలు పడిపోవడానికి గురవుతాయి. దట్టమైన, ఎక్కువ ఎరువు పెట్టిన వరిలో తీవ్రమైన infection సాధారణంగా గణనీయమైన దిగుబడి నష్టం, head rice recovery తగ్గింపుకి కారణమవుతుంది.
నియంత్రణ
- వ్యవసాయ పద్ధతి: ఎక్కువ basal N కాకుండా స్ప్లిట్ నైట్రోజన్; ఎక్కువ స్పేసింగ్; humidity ను విచ్ఛిన్నం చేయడానికి అప్పుడప్పుడు నీరు తీసేయండి.
- రసాయన: ICAR-IIRR multi-location ట్రయల్స్ ప్రకారం thifluzamide 24% SC అత్యంత ప్రభావవంతమైన ఏకైక fungicide; carbendazim 0.1% foliar తెగులును దాదాపు 86% తగ్గించింది, tebuconazole + trifloxystrobin (83%), hexaconazole (74%), propiconazole (45%) — అన్నీ గణనీయమైన suppression ఇచ్చాయి. Propiconazole + difenoconazole, captan + hexaconazole వంటి కాంబినేషన్ ఫార్ములేషన్లు కూడా సిఫార్సు. ట్రీట్మెంట్ boot-స్టేజ్ స్ప్రే విండోతో (Paddy Panicle Stage Management) ఇంటిగ్రేట్ అవుతుంది.
సంబంధిత పేజీలు
ఇవి కూడా చూడండి: Paddy Blast Disease, Brown Spot Paddy, False Smut Paddy, Paddy Sheath Stem Rot, Paddy Panicle Stage Management.
మూలాలు
- Rhizoctonia solani pathophysiology: status and prospects of sheath blight management. Frontiers in Plant Science.
- Evaluation of new fungicide formulations for sheath blight and brown spot. Indian Phytopathology (ICAR).