Photo: Dr. Raju Kasambe · CC BY 4.0 · source ↗ (సిరోహి మేక - రాజస్థాన్ dual-purpose రకం)

Sirohi goat

సిరోహి మేక

సిరోహి అనేది దక్షిణ రాజస్థాన్‌కు చెందిన dual-purpose (meat, milk) స్థానిక మేక రకం, NBAGR లో నమోదు చేయబడింది. తన home tract బయట భారతదేశంలో ఎక్కువగా distribute చేసే commercial goat breeds లో ఇది ఒకటి. సెమి-అరిడ్ పరిస్థితులకు బాగా అలవాటు పడిన hardy రకం, low-quality fodder మీద కూడా బరువు బాగా పెరుగుతుంది, common goat diseases కు resistance ఎక్కువ. గత రెండు దశాబ్దాల్లో రాజస్థాన్, గుజరాత్, MP, మహారాష్ట్ర, AP, తెలంగాణ, కర్ణాటక state livestock distribution schemes లో సిరోహి ఎక్కువగా distribute చేశారు.

మూలం, విస్తరణ

Home tract - రాజస్థాన్ దక్షిణంలోని సిరోహి జిల్లా, పాలి, అజ్మీర్, ఉదయపూర్ ప్రాంతాలు; ఉత్తర గుజరాత్‌లోని బనస్కాంత-సబర్‌కాంత బెల్ట్ వరకు విస్తరించింది. State animal husbandry programmes, ప్రైవేటు breeder farms ద్వారా మధ్య, దక్షిణ భారతదేశంలోని సెమి-అరిడ్ tracts అన్నింటిలో సిరోహి వ్యాపించింది. AP, తెలంగాణలో SC/ST sub-plan livelihood schemes కింద ఒస్మానాబాది, Black Bengal తో పాటు సిరోహి ఎక్కువగా distribute చేస్తారు.

రూపం

మధ్యస్థ సైజు మేక, compact sturdy frame. చిన్న coat, ముఖ్యంగా లేత నుండి ముదురు గోధుమ శరీరం, ముఖం, కాళ్ళు, పొట్ట కింది భాగంలో irregular తెల్ల patches. ముఖం కొంచెం convex (Roman ముక్కు), మధ్యస్థ చెవులు పడుతుంది, ఆడ-మగ రెండింటికీ చిన్న కొంచెం వంగిన కొమ్ములు. Adult bucks 50-55 kg, does 40-45 kg - ఒస్మానాబాది, Black Bengal కంటే పెద్దది, meat market కు బాగా అనుకూలం.

పనితీరు

Rough grazing + కొంచెం concentrate తో సిరోహి బాగా పెరుగుతుంది. మొదటి kidding 18-20 నెలల వయసు; Kidding interval 8-9 నెలలు; twinning rate 35-50 శాతం. Lactation 3-4 నెలల్లో 70-90 kg - కేవలం పిల్ల suckling కోసం. Breed యొక్క real strength - post-weaning growth: extensive grazing తో 6 నెలల్లో 15-18 kg, semi-intensive feeding తో 25-30 kg - బక్రిద్ market కు బాగా అనుకూలం.

యాజమాన్యం

దక్షిణ భారతంలోని commercial goat farms లో widely వాడే semi-intensive system కు సిరోహి అనుకూలం - పగలు controlled grazing, supplementary concentrate, రాత్రి elevated slatted-floor sheds. ఎక్కువ exotic breeds కంటే వేడి, parasites ను తట్టుకుంటుంది. Standard health management: PPR, FMD, HS, goat pox, ET కోసం small-ruminant vaccination schedule; ప్రతి 90 రోజులకు deworming; monsoon లో foot care. Hardiness కోల్పోకుండా growth rate పెంచడానికి సిరోహి does ను Boer bucks తో cross చేసే practice commercial farms లో పెరుగుతోంది.

పరిమితులు

Boer-cross తో పోలిస్తే pure సిరోహి 6-month weight తక్కువ, dressing percentage 45-48 (Boer-cross 50-55). Intensive dairy goat farming కు పాల దిగుబడి సరిపోదు. State schemes లో ఎక్కువ demand ఉన్నందువల్ల unregulated markets లో adulterated, mis-identified stock ఎక్కువ - NBAGR-recognised breeder farms లేదా state livestock farms నుండి తీసుకోవడం మంచిది.

సంబంధిత పేజీలు

చూడండి: Osmanabadi goat, Black Bengal goat, Boer goat, Elevated Goat Sheep Shed, Sheep and goat vaccination schedule.

మూలాలు

1. Sirohi - NBAGR breed profile. ICAR-National Bureau of Animal Genetic Resources.
2. Sirohi goat performance. ICAR-Central Institute for Research on Goats.
3. Sirohi goat husbandry. Rajasthan Department of Animal Husbandry.