Photo: Denis Ivanov · CC BY-NC 4.0 · source ↗
(వేరుశెనగలో stem rot తెగులు)
Stem rot of groundnut (Sclerotium rolfsii)
వేరుశెనగలో కాండం కుళ్ళు తెగులు (Sclerotium rolfsii)
Stem rot, soilborne fungus Sclerotium rolfsii (perfect stage Athelia rolfsii) వలన వస్తుంది; రాయలసీమ, విస్తృత దక్షిణ భారత వేరుశెనగ belt లో అత్యధిక ఆర్థిక నష్టం కలిగించే తెగుళ్ళలో ఒకటి. ICAR-DGR (జునాగఢ్), ICRISAT (పటాంచెరు) average సంవత్సరాల్లో 10-25%, తీవ్రంగా infested continuous monocrop పొలాల్లో 50% వరకు దిగుబడి నష్టం report చేశాయి.
గుర్తింపు, లక్షణాలు
మొదటి సూచన - canopy పెరుగుదల మధ్యలో (విత్తనం వేసిన 60-90 రోజులకు) individual మొక్కలు లేదా చిన్న patches లో అకస్మాత్తుగా wilting. మొక్క collar దగ్గర తెల్లని, పత్తి లాంటి, fan-shaped fungal mat కింది కాండం పైకి ఎక్కి నేలను చేరుతుంది. 7-10 రోజుల్లో light brown నుండి ఆవ-రంగు sclerotia (1-2 mm గోళాకారం resting bodies) fungal mat, infected residue మీద ఏర్పడతాయి. Basal కాండం macerate అవ్వడం వలన affected మొక్కలు సులభంగా లాగొచ్చు. Infested నేలతో contact లో ఉన్న pegs, కాయలు కూడా colonise అవుతాయి - pre-harvest కాయ నష్టం.
హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం
S. rolfsii host range చాలా విస్తృతం: వేరుశెనగ, టమాట, మిర్చి, వంగ, అనుములు, ఉల్లి, చెరకు, చాలా legume cover crops. Sclerotia నేలలో 3-5 సంవత్సరాలు బతుకుతాయి, తాజా organic residue తో contact లో germinate అవుతాయి. Mycelium మొదట మొక్క residue ను colonise చేస్తుంది, తర్వాత soil-stem interface లో live tissue లోకి ఎంటర్ అవుతుంది. అనుకూల పరిస్థితులు: 25-35 deg C వెచ్చని తడి నేల, తాజా undecomposed organic matter; freshly mulched లేదా trash-incorporated పొలాలపై వర్షం తర్వాత outbreak.
నష్టం
మొక్క నేరుగా చనిపోవడం, కోత సమయంలో buried కాయలు detach అవ్వడం వలన దిగుబడి నష్టం. ICAR-DGR multi-location trials average సంవత్సరాల్లో దక్షిణ భారత వేరుశెనగ belts అంతటా 10-25% నష్టం report చేశాయి. Pod-stage infection aflatoxin (Aflatoxin Aspergillus Groundnut) contamination ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది - rotted కాయ tissue Aspergillus flavus colonise అవుతుంది.
నియంత్రణ
- తట్టుకునే రకాలు: ICGV 86590, ICGV 92093, TG 51, CO-7 field tolerance చూపిస్తాయి; Kadiri-6 (Kadiri 6 Groundnut), K-9 (K 9 Groundnut) వంటి జనాదరణ రకాలు moderately susceptible.
- సాంస్కృతిక: వేరుశెనగ తర్వాత వేరుశెనగ వేయవద్దు; బజ్రా, జొన్న, మొక్కజొన్నతో rotate చేయండి; deep summer ploughing sclerotia ను solar heat కు expose చేస్తుంది; ముందు పంట trash తీసి కాల్చండి లేదా fully compost చేయండి; raised-bed sowing (Raised Bed Groundnut) drainage మెరుగుపరిచి collar wetness తగ్గిస్తుంది.
- Soil amendments: విత్తనం వేయడానికి 2-3 వారాల ముందు ఎకరానికి 250 kg వేప కేక్ incorporate చేస్తే sclerotium populations తగ్గుతాయి.
- జీవ నియంత్రణ: విత్తనానికి Trichoderma viride లేదా T. harzianum 4-10 g/kg seed treatment, FYM తో enrich; T. viride-enriched FYM ఎకరానికి 200 kg soil application.
- రసాయన: విత్తనానికి carboxin 37.5% + thiram 37.5% DS @ 3 g/kg seed; మొదటి symptom లో collar వద్ద tebuconazole 25 EC (1 ml/L), hexaconazole 5 EC (2 ml/L), లేదా carbendazim 50 WP (1 g/L) drench; Trichoderma-enriched FYM తో combine చేస్తే durable control.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Aflatoxin, Root-knot nematode, Groundnut, Raised-bed groundnut, Early leaf spot.
మూలాలు
- Stem rot of groundnut. ICAR-DGR, Junagadh.
- Sclerotium rolfsii in groundnut. ICRISAT, Patancheru.