Photo: wadia · CC BY-NC 4.0 · source ↗ (వేరుశెనగలో ఆలస్యం ఆకుమచ్చ తెగులు ఫోటో)

Late leaf spot of groundnut (Nothopassalora personata)

వేరుశెనగలో ఆలస్యం ఆకుమచ్చ తెగులు (Nothopassalora personata)

ఆలస్యం ఆకుమచ్చ (late leaf spot, LLS) Nothopassalora personata (పూర్వం Cercosporidium personatum) వల్ల వస్తుంది. టిక్కా కాంప్లెక్స్‌లో ఇది రెండవ సగం - ఆర్థికంగా ఎక్కువ నష్టం కలిగించేది. విత్తనం వేసిన 45-60 రోజుల తర్వాత మొదలై కాయ ఏర్పడే వరకు కొనసాగుతుంది. ICAR-DGR, ICRISAT ట్రయల్స్ ప్రకారం రక్షణ లేని పంటలో LLS ఒక్కటే 50 శాతం పైగా కాయ దిగుబడి నష్టం కలిగిస్తుంది - భారతదేశంలో వేరుశెనగ ఆకు తెగుళ్ళలో అత్యధిక నష్టం కలిగించేది ఇదే.

గుర్తింపు

మచ్చలు 1.5-6 mm గుండ్రంగా, ముదురు గోధుమ నుండి దాదాపు నల్ల రంగులో ఉంటాయి. ఆకు కింది వైపు మచ్చలు బాగా కనిపిస్తాయి - hand lens లో చూస్తే నల్ల conidiophores velvety మసి లాగా కనిపిస్తాయి. ముందు ఆకుమచ్చతో పోలిస్తే LLS మచ్చల చుట్టూ పసుపు హేలో ఉండదు లేదా చాలా లేత హేలో మాత్రమే ఉంటుంది. తెగులు ముదిరితే ఆకులు పసుపు రంగుకి మారి వేగంగా రాలిపోతాయి - 60-80 DAS వద్ద ఆకులు భారీగా రాలడం LLS గుర్తు.

హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం

వేరుశెనగకు, కొన్ని wild Arachis జాతులకు మాత్రమే సోకుతుంది. సోకిన అవశేషాలపై, volunteer మొక్కలపై బతుకుతుంది. Conidia గాలి, నీరు, పురుగుల ద్వారా వ్యాపిస్తాయి. ELS కంటే LLS కి ఎక్కువ ఆకు తడి కావాలి - 20-26 deg C వద్ద 8-14 గంటలు. Latent period 14-20 రోజులు; కానీ ఒక్కో మచ్చకు spore ఉత్పత్తి ELS కంటే చాలా ఎక్కువ - దాంతో LLS ప్రారంభమైన తర్వాత తెగులు చాలా వేగంగా వ్యాపిస్తుంది.

నష్టం

LLS కాయ నింపే సమయంలో వస్తుంది - కాయ బరువు, పప్పు పరిమాణం, నూనె శాతంపై తీవ్ర ప్రభావం. భారీగా ఆకులు రాలడం వల్ల haulm దిగుబడి కూడా తగ్గుతుంది - పశువులు ఉన్న రైతులకు ఇది ముఖ్యమైన ఉత్పత్తి. అనంతపురం ఖరీఫ్‌లో LLS + తుప్పు కలిసి అత్యధికంగా నివారణ యోగ్యమైన దిగుబడి నష్టానికి కారణం - సరైన సమయంలో ఫంగిసైడ్ ప్రోగ్రాంతో 30-60 శాతం దిగుబడి తిరిగి పొందవచ్చు.

నియంత్రణ

• తట్టుకునే రకాలు: ICGV 86590, ICGV 87160, ICGV 91114, ICGS 76, ఇటీవలి Girnar-4, Kadiri-9 - ఉపయోగపడే field resistance కలిగి ఉన్నాయి. ఎక్కువ resistance ICRISAT Arachis cardenasii, A. duranensis నుండి తీసినది.
• సాగు పద్ధతి: పంట అవశేషాలు, volunteer మొక్కలు తీసేయండి; తృణధాన్యాలతో పంట మార్పిడి; LLS ఎక్కువగా వచ్చే ప్రాంతాల్లో ఆలస్యంగా ఖరీఫ్ విత్తనం వేయకండి; 6:1 నిష్పత్తిలో సజ్జతో intercrop spore వ్యాప్తిని తగ్గిస్తుంది (ICRISAT సిఫార్సు).
• రసాయన: ICAR-DGR 50 DAS నుండి మొదలయ్యే 3-spray schedule LLS, తుప్పు రెండింటినీ కలిపి అదుపు చేస్తుంది. ముందుజాగ్రత్తగా mancozeb 75 WP 2 g/L లేదా chlorothalonil 75 WP 2 g/L; తెగులు కనిపించాక systemic triazoles - tebuconazole 25 EC 1 ml/L, propiconazole 25 EC 1 ml/L, లేదా hexaconazole 5 EC 2 ml/L. ఇటీవలి AICRP-Groundnut ట్రయల్స్‌లో tebuconazole + trifloxystrobin (Nativo 75 WG) 0.4 g/L అత్యధిక దిగుబడి ఇచ్చింది.

ఆర్థిక threshold - కింది ఆకులపై మొక్కకు 2-3 మచ్చలు కనిపించడం. ఇంకా ఆలస్యం చేస్తే spray ఖర్చు ఆదాయించిన దాని కంటే దిగుబడి నష్టం ఎక్కువ.

సంబంధిత పేజీలు

చూడండి: Tikka leaf spot in groundnut, Early leaf spot, Groundnut rust, Groundnut crop.

మూలాలు

1. Early and late leaf spots of groundnut. ICAR-Directorate of Groundnut Research, Junagadh.
2. Nothopassalora personata factsheet. CABI Plantwise.
3. Foliar fungal diseases of groundnut. ICRISAT, Patancheru.