Photo: Sajal's Gallery · Pexels License · source ↗
(Rangpur lime rootstock నారు ఫోటో)
Rangpur lime rootstock
Rangpur lime rootstock (jamberi) — AP లో default citrus rootstock
Rangpur lime (Citrus x limonia, స్థానికంగా jambhiri లేదా jamberi అంటారు) — ఆంధ్రప్రదేశ్లో, మధ్య-దక్షిణ భారతదేశమంతటా sweet orange కు default budding rootstock. YSR కడప బెల్ట్లో దాదాపు ప్రతి commercial సత్గుడి (Sathgudi Sweet Orange) చెట్టు కింద, మరాఠ్వాడలోని Mosambi (Citrus Mosambi Sweet Lime) కింద ప్రధాన rootstock. ICAR-CCRI నాగపూర్ commercial nurseries కు సరఫరా చేసే seed-source mother blocks ను evaluate, maintain చేస్తుంది.
ఇది ఏమిటి, ఎక్కడి నుండి
Rangpur lime nizam lime కాదు — చిన్న, నారింజ, చాలా acid పండ్లు ఇచ్చే acid mandarin-citron hybrid. ఈ పండ్లు commercially తినరు. విలువ మొత్తం భూమి కింద: vigorous, deep-spreading root system — drought tolerance, salinity tolerance, సులభమైన nursery establishment, uniform scion canopy. ఈ rootstock north-east India / Bangladesh (Rangpur జిల్లా, అందుకే పేరు) లో పుట్టింది, ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా grown. ఫ్లోరిడా, బ్రెజిల్లో citrus tristeza virus collapse చేసేవరకు ప్రపంచంలో dominant rootstock ఇదే.
AP లో ఎందుకు వాడుతారు
Rangpur lime YSR కడప, అనంతపురం, చిత్తూరు citrus బెల్ట్ పరిస్థితులకు నాలుగు కారణాల వలన సరిపోతుంది. మొదటిది: Rayalaseema యొక్క పొడి, వేడి ఎండాకాలాలు, shallow red-gravelly kankar నేలలను చాలా alternative rootstocks — sour orange, trifoliate సహా — కంటే మెరుగ్గా తట్టుకుంటుంది. రెండవది: uniform, plump nursery seedlings ఉత్పత్తి, 8-10 నెలల వయసులో సత్గుడి / Mosambi తో సులభంగా bud — nursery operations simplify. మూడవది: Rangpur lime పై సత్గుడి, Mosambi 4-5 సంవత్సరంలో commercial bearing మొదలవుతాయి, 8-15 సంవత్సరాల్లో heavy crop — typical 15-20 సంవత్సరాల YSR కడప తోట cycle కు సరిపోతుంది. నాలుగవది: moderate salinity ను తట్టుకుంటుంది — bore-well-irrigated Rayalaseema తోటల్లో groundwater salinity పెరుగుతున్న పరిస్థితిలో ఇది ముఖ్యం.
పరిమితులు
Rangpur lime citrus tristeza virus (CTV) decline కు, Phytophthora gummosis (Citrus Gummosis) కు చాలా susceptible. భారతదేశ CTV strains ఇప్పటివరకు ఫ్లోరిడా, బ్రెజిల్ strains కంటే తక్కువ aggressive — కానీ CTV pressure పెరిగితే rootstock long-term ప్రమాదం, ఒక్క bad CTV outbreak మొత్తం తోట బెల్ట్ ను collapse చేయొచ్చు. Phytophthora susceptibility Rayalaseema లో మరింత immediate సమస్య — bud union ను బురిద్ చేయకూడదు, deep planting avoid చేయాలనడానికి ప్రధాన కారణం ఇదే. Rangpur lime waterlogged లేదా heavy నల్ల నేలలు తట్టుకోదు. Citrus nematode (Tylenchulus semipenetrans) కు limited tolerance.
Alternative rootstocks
ICAR-CCRI నాగపూర్, YSR Horticultural University AP sweet orange కోసం evaluate చేస్తున్న alternatives:
- Jamberi (rough lemon, C. jambhiri) — Rangpur తో similar vigour, కొంచెం Phytophthora tolerant ఎక్కువ, CTV susceptibility అదే.
- Sour orange (C. aurantium) — Mosambi quality కు excellent, కానీ CTV susceptible.
- Trifoliate orange (Poncirus trifoliata), దాని hybrids (Carrizo, Troyer citranges) — CTV-tolerant, మంచి fruit quality, కానీ trifoliate high-pH, hot dryland పరిస్థితులకు బాగా adapt అవ్వదు.
- X-639 (Cleopatra x trifoliate hybrid) — semi-arid YSR కడపలో promising కొత్త evaluation.
సత్గుడి తోటలకు rootstock matrix: well-drained red gravelly నేలలపై Rangpur lime, heavier లేదా disease-pressured sites పై ఈ alternatives లో ఒకటి.
Nursery handling
Rangpur lime గింజలను ICAR-CCRI, certified nurseries వద్ద indexed mother trees నుండి తీస్తారు, కడిగి bavistin treat చేసి raised polybeds లో నాటతారు. Seedlings four-leaf stage లో 6 x 9 inch polybags లోకి transplant. Stock pencil thickness — సాధారణంగా 8-10 నెలల వయసులో — చేరినప్పుడు ఎంచుకున్న scion (సత్గుడి లేదా Mosambi) తో bud చేస్తారు. Budded plants ను bud union నేల పైన 15-20 cm పైకి field-plant చేయాలి — Phytophthora infection తగ్గించడానికి.
సంబంధిత పేజీలు
Sathgudi Sweet Orange, Citrus Gummosis, Citrus Greening HLB Candidatus కూడా చూడండి.
మూలాలు
- Citrus Rootstocks. ICAR-CCRI Nagpur.
- Citrus Rootstocks for India — Evaluation and Use. Indian Journal of Agricultural Sciences.
- Rangpur Lime. CABI Compendium.