Photo: placeholder pending image-fill pass
(Soybean MSP procurement MP ఫోటో)
Soybean MSP procurement in Madhya Pradesh
మధ్యప్రదేశ్ లో Soybean MSP procurement
Soybean — CACP ప్రతి సంవత్సరం MSP సిఫార్సు చేసే 23 పంటల్లో ఒకటి. భారతదేశ soybean ఉత్పత్తిలో 45-50% మధ్యప్రదేశ్ నుండే వస్తుంది. మండీ ధర MSP కంటే తగ్గినప్పుడు, central Price Support Scheme (PSS) కింద soybean ను procure చేసే ముఖ్య రాష్ట్రం ఇదే. మధ్యప్రదేశ్ 2017-18 లో alternative గా Bhavantar Bhugtan Yojana (price-deficiency payment) ను soybean కు ప్రయోగంగా అమలు చేసింది.
MSP, procurement trigger
ప్రతి సంవత్సరం ఖరీఫ్ విత్తనం వేయక ముందు CACP soybean MSP సిఫార్సు చేస్తుంది. Soybean (yellow) MSP: 2022-23 లో ₹3,950/qtl; 2023-24 లో ₹4,300/qtl; 2024-25 లో ₹4,892/qtl; 2025-26 లో ₹5,328/qtl. మండీలో modal price MSP కంటే తగ్గినప్పుడు PSS activate అవుతుంది. DA&FW రాష్ట్రానికి procurement target notify చేస్తుంది. Central nodal agency NAFED, MP State Cooperative Marketing Federation (MARKFED) implementing partner గా ముఖ్య మండీల్లో procurement centres ప్రారంభిస్తాయి.
అర్హత, registration
MP Kisan portal లో Aadhaar-linked bank account, భూ రికార్డులు (girdawari), ఈ సీజన్ లో soybean వేసిన proof తో రిజిస్టర్ అయిన రైతులు మాత్రమే MSP centre లో అమ్మగలరు. భూ రికార్డు area × notified per-hectare productivity (typically soybean కు 12-15 quintals/ha) procurement ceiling. Fair Average Quality (FAQ) నిబంధనలు: తేమ 12% కంటే తక్కువ, foreign matter 2% కంటే తక్కువ, damaged grain 3% కంటే తక్కువ, immature grain 5% కంటే తక్కువ. FAQ కంటే తక్కువ నాణ్యత ఉంటే discount మీద లేదా reject.
Procurement operations
NAFED, MARKFED, రాష్ట్ర cooperative banks notify చేసిన మండీ yards లో procurement centres నడుపుతాయి. Soybean ను తూచి, grade చేసి procurement bill ఇస్తారు; payment 7-15 రోజుల్లో రైతు bank account లోకి జమ. NAFED CWC/SWC warehouses లో నిల్వ చేసి open tender ద్వారా crushers, trade కు అమ్ముతుంది. 2024-25 లో Cabinet 13.68 lakh tonnes soybean ను PSS కింద — మధ్యప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, తెలంగాణ, రాజస్థాన్ ల్లో — procure చేయడానికి అనుమతి ఇచ్చింది; MP కు అతిపెద్ద share.
Bhavantar Bhugtan Yojana
2017-18 లో MP soybean సహా 8 పంటలకు Bhavantar Bhugtan Yojana ప్రారంభించింది. Physical procurement కాకుండా MSP, notified reference period లో modal market price మధ్య difference రైతు bank account లో జమ చేసేవారు. మండీ ధరలను scheme suppress చేస్తోందని విమర్శలు; 2019 తర్వాత soybean కు ఆపేశారు. 2024-25 PM-AASHA umbrella scheme కింద Price Deficiency Payment (PDP) తిరిగి వచ్చింది — రైతులు PSS, PDP లో దేన్నైనా opt చేయవచ్చు.
పరిమితులు
Soybean PSS procurement కు ఎదురౌతున్న సమస్యలు: warehouse capacity పరిమితం, short window (అక్టోబర్-డిసెంబర్), modal price MSP చుట్టూ oscillate అయినప్పుడు payment delay, FAQ inspection లో quality rejection. PM-AASHA — PDP, PSS, PDPS menu options — coverage విస్తరించడానికి. అయినా MP లో కూడా actual procurement marketed surplus లో 15-30% మాత్రమే.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Soybean JS-335, NMOOP, MSP, CACP.
మూలాలు
- Price Support Scheme. DA&FW.
- MSP and PSS Operations. NAFED.