Photo: Dibakar Roy · Pexels License · source ↗
(సహభాగి ధాన్ — కరువు తట్టుకునే వరి రకం ఫోటో)
Sahbhagi Dhan (drought-tolerant rice)
సహభాగి ధాన్ (కరువు తట్టుకునే వరి)
Sahbhagi Dhan ఇది ICAR-National Rice Research Institute (NRRI), Cuttack మరియు International Rice Research Institute (IRRI), Philippines కలిసి అభివృద్ధి చేసిన తక్కువ-కాల, కరువు తట్టుకునే aerobic వరి రకం. 2010 లో నోటిఫై చేశారు. Jharkhand, Odisha, Chhattisgarh, తూర్పు UP, Bihar లోని rainfed మెట్ట భూముల్లో, బండ్లు ఉన్న మధ్య-భూముల్లో 10-21 రోజుల కరువు మామూలుగా వచ్చి దిగుబడిని 30-50% తగ్గించే ప్రాంతాల కోసం దీన్ని తయారు చేశారు.
ముఖ్య లక్షణాలు
- విడుదల: ICAR-NRRI Cuttack + IRRI, 2010 (CVRC)
- పుట్టుక: IR 74371-70-1-1 (కరువు తట్టుకునే donor × Rajeshwari)
- కాలం: 100-110 రోజులు (తక్కువ; escape + tolerance రెండూ)
- మొక్క: semi-dwarf, ~95 cm
- గింజ: long bold, తెల్లగా, intermediate amylose
- దిగుబడి: సాధారణ తేమలో 3.5-4.5 t/ha; కరువులో 1.5-2.5 t/ha (సున్నిత రకాలు దాదాపు fail అయ్యే చోట)
- కరువు తట్టుకునే శక్తి: vegetative దశలో 10-14 రోజులు, reproductive దశలో 7-10 రోజులు తేమ లేకపోయినా తట్టుకుంటుంది
సాగు
Rainfed మెట్ట భూముల్లో direct-seeded (Dry Direct Seeded Rice) గా, మరియు పదేపదే నీరు పోయే బండ్ ఉన్న మధ్య-భూముల్లో Sahbhagi Dhan అనుకూలం. విత్తనం: 25-30 kg/ha, రుతుపవనం వచ్చేటప్పుడు జూన్ మధ్యలో rabi-fallow నేలలో drill చేయాలి. Nitrogen మోతాదు మధ్యస్థం (60-80 kg N/ha) — intermittent తేమ ఉన్న చోట ఎక్కువ N కరువు నష్టాన్ని పెంచుతుంది. నీరున్న నాట్ల పరిస్థితిలోనూ పనిచేస్తుంది కానీ high-input రకాలతో పోటీ పడదు.
పురుగు, తెగుళ్ళు
ఈ రకం blast (Paddy Blast Disease) కి మధ్యస్థంగా నిరోధకంగా ఉంది; పోషకాలు తక్కువ ఉన్న మెట్ట భూముల్లో brown spot (Brown Spot Paddy) వస్తుంది — K, zinc సరిగ్గా వేస్తే తగ్గుతుంది. కాండం తొలుచు పురుగు (Stem Borer Paddy) స్థానిక ఖరీఫ్ పంట-నమూనా బట్టి ఉంటుంది; cultural + అవసరమైతే రసాయన నియంత్రణ.
వాడకం
మధ్య, తూర్పు భారత వరి బెల్ట్లోని rainfed మెట్ట భూముల్లో Sahbhagi Dhan ను రైతులు తీసుకున్నారు. NRRI, Odisha-Chhattisgarh-Jharkhand రాష్ట్ర వ్యవసాయ శాఖల ద్వారా జిల్లా-స్థాయి demonstrations జరుగుతున్నాయి. తక్కువ-గింజ పంటను MSP కింద (Rice Msp Procurement States) రాష్ట్రాలు కొంటాయి. Stress-Tolerant Rice for Africa and South Asia (STRASA) ప్రాజెక్టు ముఖ్య ఫలితాల్లో ఇది ఒకటి.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Drr Dhan 75, Rice Dsr Direct Seeded Rice Punjab, Dry Direct Seeded Rice, Mtu 1010, Rice Msp Procurement States.
మూలాలు
- Sahbhagi Dhan: A Drought-Tolerant Rice Variety. ICAR-National Rice Research Institute, Cuttack.
- Sahbhagi Dhan. International Rice Research Institute (IRRI).