Photo: HONG SON · Pexels License · source ↗
(Punjab లో DSR — direct-seeded వరి ఫోటో)
DSR (direct-seeded rice) in Punjab
Punjab లో DSR — direct-seeded వరి
Punjab లో direct-seeded rice (DSR) అంటే tractor-తోసే seed-cum-fertiliser drill తో పొడి-విత్తనం direct గా వేయడం. ఐదు దశాబ్దాలుగా Punjab వరి ఆధిపత్యం వహించిన నర్సరీ, puddling, చేతి-నాట్లు లేకుండా ఉంటుంది. PAU Ludhiana 2010 లో package of practices విడుదల చేసింది; భూగర్భజలం పడిపోతున్నందున Punjab వ్యవసాయ శాఖ 2022 నుండి ఎకరానికి Rs 1,500 subsidy ఇస్తోంది.
సూత్రం
Punjab puddled-transplanted వరి కిలో గింజకు ~4,000-5,000 లీటర్ల నీరు తాగుతుంది. DSR puddling, నర్సరీ, standing-water దశలను తొలగించి — మొలక వచ్చిన తర్వాత 5-10 రోజుల interval తో 2-3 irrigations మాత్రమే. పొలం నీటి అవసరం 15-25% తగ్గుతుంది, irrigation గంటలు మూడవ వంతు, కూలీ అవసరం నాట్లతో పోలిస్తే 60% తగ్గుతుంది.
పద్ధతి
PAU సిఫార్సు: జూన్ 1-15 మధ్య విత్తనం; ఎకరానికి 8-10 kg seed rate, imazethapyr-tolerant Lucky Seeder calibration తో treatment. PAU 'Lucky' seed drill లేదా generic seed-cum-fertiliser drill, 20 cm row spacing. విత్తిన 0-2 రోజుల్లో pre-emergence pendimethalin 30% EC ఎకరానికి 1.0 L; 20-25 DAS (విత్తనం వేసిన 20-25 రోజులకు) post-emergence bispyribac-sodium 10% SC ఎకరానికి 100 mL. విత్తిన 21 రోజులకు మొదటి irrigation; తర్వాత 5-7 రోజుల interval తో, నేల రకం, tensiometer reading బట్టి. Sprouted-DSR (wet variant) లోనూ ఇదే logic, మొలక త్వరగా వస్తుంది.
ఎక్కడ
DSR ను loamy / clay-loam మధ్యస్థ-బరువు నేలల్లో, level చేసిన పొలంలో, నీరు హామీగా ఉన్న చోట వాడాలి; ఇసుక నేలల్లో percolation ఎక్కువ — వాడకూడదు. తక్కువ-మధ్యకాల రకాలు — PR 126, PR 131, basmati Pusa Basmati 1509 — early window కి సరిపోతాయి. 2022 లో Punjab DSR విస్తీర్ణం 0.25 మిలియన్ హెక్టార్లు; 2023 లో వాతావరణ ఆటంకాల తర్వాత 0.16 మిలియన్ హెక్టార్లు.
పరిమితులు
విత్తే సమయంలో నేల తేమ, భారీ వర్షం తర్వాత ఉపరితలం గడ్డకట్టడం — stand uniformity పై తీవ్ర ప్రభావం. ముఖ్యమైన agronomic సవాలు కలుపు — weedy rice (Oryza sativa f. spontanea), Echinochloa, Leptochloa chinensis. Puddled వరితో పోలిస్తే iron, zinc లోపాలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. మంచి management లో దిగుబడి నాట్ల వరితో సమానం; కలుపు ఎక్కువైతే లేదా మొదటి irrigation timing తప్పితే 5-15% తగ్గుతుంది. నీరు లేని పంటలో ఎలుకల నష్టం కొత్త సమస్యగా మారింది.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Direct Seeded Rice Broadcast, Dry Direct Seeded Rice, Pusa Basmati 1509, Rice Alternate Wetting Drying Awd, Rice Stubble Burning Punjab Haryana.
మూలాలు
- Package of Practices for Kharif Crops. Punjab Agricultural University, Ludhiana.
- DSR Subsidy Scheme. Punjab Department of Agriculture and Farmers' Welfare.