Photo: DMR Sekhar · CC BY-SA 3.0 · source ↗
(ఒంగోలు జాతి ఎద్దు ఫోటో)
Ongole cattle
ఒంగోలు పశువులు
ఒంగోలు అన్నది ఆంధ్రప్రదేశ్లో పుట్టిన దేశీ జెబూ (Bos indicus) జాతి. ఇప్పటి ప్రకాశం జిల్లాలోని ఒంగోలు తాలూకా పేరు మీద ఈ జాతికి ఆ పేరు వచ్చింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ నాలుగు ప్రధాన దేశీ జాతుల్లో ఇది ఒకటి. అమెరికాల్లోని Brahman జాతికి మూల జన్యు ఆధారం ఇదే కావడంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రాధాన్యత ఉంది.
మూలం, విస్తరణ
ఈ జాతి ప్రధాన ప్రాంతం ఆంధ్రప్రదేశ్లోని తీర జిల్లాలైన ప్రకాశం, నెల్లూరు, గుంటూరు. చుట్టుపక్కల తెలుగు మాట్లాడే ప్రాంతాల్లో విస్తృతంగా పెంచుతారు. ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు బ్రీడింగ్ ఫారాల్లో సిలెక్షన్ ద్వారా అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. 19వ శతాబ్దం చివర, 20వ శతాబ్దం మొదట్లో ఒంగోలు పశువులను USA, బ్రెజిల్, ఆస్ట్రేలియాకు ఎగుమతి చేశారు. వాటి ఆధారంగానే Brahman జాతి ఏర్పడింది. ఉష్ణమండల మాంసం పశువుల జాతులకు ఈ జాతి పునాది వేసింది.
స్వరూపం
పశువులు పెద్దగా, బలంగా, చాలావరకు తెలుపు రంగులో ఉంటాయి. ఎద్దుల ముందు భాగం, మెడ, వెనుక భాగంలో బూడిద లేదా ముదురు మచ్చలు ఉండొచ్చు. వయసుతో అవి నల్లగా మారతాయి. మూపురం బాగా అభివృద్ధి చెందుతుంది, గంగడోలు వదులుగా వేలాడుతుంది, ఎద్దుల్లో sheath కిందకు వేలాడుతుంది, కొమ్ములు చిన్నగా మోటుగా ఉంటాయి. ఆవులు సగటున 268 kg బరువు, withers వద్ద 130 cm ఎత్తు ఉంటాయి. ఎద్దులు 570 kg, 150 cm ఉంటాయి. చర్మం వదులుగా, మెత్తగా ఉండి వేడిని తట్టుకోవడానికి అనుగుణంగా ఉంటుంది.
దిగుబడి / ఉత్పాదకత
ఒంగోలు రెండు ఉపయోగాల జాతి — పాలు, దున్నడం రెండింటికీ. ఎద్దులు దున్నడంలో శక్తి, ఓర్పుకు ప్రసిద్ధి. దక్షిణ భారతంలో నాగలి సాగుకు, ఎద్దుబండ్లకు ఇవే ఆధారం. ఆవు పాల దిగుబడి తక్కువే — బాగా పోషించిన గుంపుల్లో రోజుకు 3-5 లీటర్లు, పాలల్లో ఫాట్ ఎక్కువ. వాతావరణ పరిస్థితుల్లో ప్రజననం బాగుంటుంది, తెగుళ్ల తట్టుకునే శక్తి కూడా బాగుంటుంది.
నియంత్రణ / యాజమాన్యం
ఒంగోలు పశువులను ఎక్కువగా గ్రామ స్థాయిలో, ఫారాల్లో పెంచుతారు. మెట్ట భూముల్లో మేత, స్టాల్లో వరిగడ్డి, hybrid Napier, concentrate ఇస్తారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ Livestock Development Agency, ICAR కేంద్రాలు సంరక్షణ గుంపులను నిర్వహిస్తున్నాయి. Progeny-tested ఒంగోలు ఎద్దుల semen వాడి Artificial Insemination Cattle ద్వారా ఈ జాతిని శుద్ధంగా అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. పాల దిగుబడి ఎక్కువ కావాలంటే HF (Holstein Friesian Crossbred Cow), Jersey (Jersey Crossbred Cow)లతో క్రాస్ చేస్తారు. దేశీ ఆవు ప్రకృతి సాగులో (Desi Cow Natural Farming) జీవామృతం తయారీకి ఈ జాతిని విస్తృతంగా వాడతారు.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Sahiwal Cow, Punganur Cow.
మూలాలు
- Ongole Cattle. ICAR-National Bureau of Animal Genetic Resources.
- Cattle Genetic Resources of India — Ongole. NBAGR publication.