సమాచారానికి వెళ్లండి

Chickpea fusarium wilt (Fusarium oxysporum f. sp. ciceri)

శనగ ఫ్యూజేరియం విల్ట్ తెగులు (Fusarium oxysporum f. sp. ciceri)

శనగ (Cicer arietinum) లో అత్యంత నష్టం కలిగించే తెగులు ఫ్యూజేరియం విల్ట్ - ఇది నేల ద్వారా వచ్చే ఫంగస్ Fusarium oxysporum f. sp. ciceri (Foc) వలన వస్తుంది. ICAR-IIPR కాన్పూర్, ICRISAT అంచనా ప్రకారం సాధారణ సంవత్సరాల్లో 10-15%, ఎక్కువ సోకిన పొలాల్లో 60-90% దిగుబడి నష్టం - ఏడాదికి దేశంలో కొన్ని లక్షల టన్నుల చనా నష్టం. ఎనిమిది pathogenic races (0, 1A, 1B/C, 2, 3, 4, 5, 6) నమోదైనాయి; మధ్య, దక్షిణ భారతదేశంలో races 1, 2, 4 ఎక్కువ; North-West లో race 0 ప్రధాన ముప్పు.

Pathogen, గుర్తింపు

Foc ఒక vascular wilt - xylem ను occlude చేస్తుంది. రెండు దశల లక్షణాలు కనిపిస్తాయి:

  • Early wilt (విత్తనం వేసిన 25-50 రోజులకు): మొక్కలు ఒక్కసారిగా collapse, petioles వాలిపోవడం, ఆకులు పచ్చ నుండి గడ్డి రంగుకి మారడం - race 1 ఎక్కువగా
  • Late wilt (పూత / కాయ దశ): కిందినుండి పైకి ఆకులు పసుపు, 1-2 వారాల్లో మొక్క విల్ట్ - races 2, 3, 4 ఎక్కువగా
  • Vascular discoloration: కాండం మెడ దగ్గర పొడవుగా చీలిస్తే xylem లో ముదురు గోధుమ-నలుపు streaks, collar నుండి పైకి continuous గా
  • Patchy mortality: wilt-sick నేలల్లో ప్రభావిత ప్రాంతం ఏటేటా పెరుగుతుంది

Lab confirmation కు Komada's selective medium లో isolation, ICAR-IIPR అభివృద్ధి చేసిన pathotype-specific PCR primers.

హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం

Foc నేలలో chlamydospores గా 6+ సంవత్సరాలు, శనగ debris పై బతుకుతుంది. Infested విత్తనంలో 5-10% seed-transmission. నేల ఉష్ణోగ్రత 22-27 deg C, మధ్యస్థ తేమ, ఒకే పొలంలో continuous చనా సాగు తెగులును పెంచుతాయి. నెమటోడ్‌లు (Meloidogyne incognita, Heterodera ciceri) వేరు గాయాలు చేసి infection courts తెరుస్తాయి.

నష్టం

MP (విదిషా, సెహోర్), మహారాష్ట్ర (లాతూర్, అకోలా), కర్ణాటక (కలబురగి, విజయపుర), తెలంగాణ (వికారాబాద్), ఆంధ్రప్రదేశ్ (కర్నూలు, అనంతపురం) చనా ప్రాంతాల్లో ఇది ప్రధాన దిగుబడి అడ్డు. JG-62 వంటి సున్నితమైన రకాలు sick plots లో 50-90% నష్టపోయేవి - ఈ కారణంగా JG-11, JG-130, JAKI 9218, Vihar (BG 1108), KAK-2 వంటి wilt-resistant రకాలకు మారారు.

నియంత్రణ

  • తట్టుకునే రకాలు (మొదటి అదుపు): JG-11, JG-130, JAKI 9218, RVG 202, Vihar, KAK-2, Phule G-12 - స్థానిక Foc race ను బట్టి ఎంచుకోండి
  • పంట మార్పిడి: wilt-sick పొలాల్లో 3-4 సంవత్సరాలు చనా వేయకుండా జొన్న, సజ్జ, ఆవాలు తో rotation
  • Seed treatment: Trichoderma viride లేదా T. harzianum 4-6 g/kg విత్తనం; తర్వాత Pseudomonas fluorescens 10 g/kg; లేదా chemical గా carbendazim 1 g + thiram 2 g per kg విత్తనం
  • నేల amendment: FYM 5 t/ha లేదా Trichoderma కలిపిన vermicompost; chlamydospores ను బయటపెట్టడానికి deep summer ploughing
  • సకాలంలో విత్తనం: అక్టోబర్-నవంబర్ లోనే విత్తనం - seedling wilt తగ్గుతుంది; బరువైన నేలల్లో raised-bed/BBF తో drainage
  • విల్ట్ సోకిన మొక్కలను sporulation ముందు పీకి కాల్చండి

ICAR-IIPR ప్రామాణిక IPM package: tolerant variety + bio-seed treatment + 3-year rotation కలిపి.

సంబంధిత పేజీలు

చూడండి: Bengalgram crop, JG-11 desi chickpea, KAK-2 kabuli, Chickpea dry root rot, Chickpea ascochyta blight, Chickpea pod borer.

మూలాలు

  1. Wilt of chickpea — management. ICAR-Indian Institute of Pulses Research, Kanpur.
  2. Fusarium wilt of chickpea. ICRISAT, Patancheru.
  3. Fusarium oxysporum f. sp. ciceris factsheet. CABI Plantwise.