Photo: Сарапулов · CC BY 4.0 · source ↗
(టమాటాలో ఎర్లీ, లేట్ బ్లైట్ ఫోటో)
Early and late blight in tomato
టమాటాలో ఎర్లీ, లేట్ బ్లైట్ (మంగు తెగులు)
ఎర్లీ బ్లైట్, లేట్ బ్లైట్ - టమాటా (Tomato Crop)కు ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యంత ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత ఉన్న రెండు ఆకు తెగుళ్ళు. ఇవి వేర్వేరు రోగకారకాల వల్ల వస్తాయి కానీ ఎక్స్టెన్షన్ ప్రాక్టీస్లో రెండింటినీ కలిపి చర్చిస్తారు - ఎందుకంటే రెండూ ఆకులు, కాండం, కాయలపై వినాశకర మచ్చలు చేస్తాయి, రెండూ అధిక తేమ ఉన్నప్పుడు బాగా వస్తాయి, రెండింటినీ ఒకే రకమైన సాగు, ఫంగిసైడ్ సాధనాలతో నియంత్రిస్తారు.
గుర్తింపు, లక్షణాలు
- ఎర్లీ బ్లైట్ Alternaria solani ఫంగస్ వల్ల వస్తుంది - పాత ఆకులపై ముదురు గోధుమ నుండి నలుపు మచ్చలు వస్తాయి, వాటిలో ప్రత్యేకమైన కేంద్రీకృత "టార్గెట్ బోర్డ్" ఉంగరాలు ఉంటాయి. కాండం, కాయలపై కూడా మచ్చలు వస్తాయి. తెగులు సాధారణంగా కింద కానోపీ నుండి పైకి వ్యాపిస్తుంది, ఒత్తిడిలో ఉన్న లేదా ఎండిపోతున్న మొక్కలపై అత్యధిక నష్టం చేస్తుంది.
- లేట్ బ్లైట్ Phytophthora infestans ఊమైసీట్ వల్ల వస్తుంది - ఆకులు, కాండంపై వేగంగా విస్తరించే నీటి కల్తీ మచ్చలు ఏర్పడతాయి, త్వరగా గోధుమగా మారి నెక్రోటిక్గా అవుతాయి. తేమతో మచ్చ అంచు దగ్గర సన్నని తెల్ల మైసీలియల్ ఉంగరం కనిపిస్తుంది. కాయ మచ్చలు గట్టిగా, జిడ్డుగా, ముదురు రంగులో ఉంటాయి. లేట్ బ్లైట్ ప్రపంచంలో అత్యంత వినాశకర టమాటా తెగుళ్ళలో ఒకటి.
హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం
రెండు రోగకారకాలు మొక్క శేషాలపై, సోలనేషియస్ కలుపు మొక్కలపై చలికాలంలో మనుగడ సాగిస్తాయి. ఎక్కువ సేపు ఆకు తడిగా ఉండడం, అధిక సాపేక్ష ఆర్ద్రత, మోస్తరు ఉష్ణోగ్రత (ఎర్లీ బ్లైట్కు), చల్లని ఉష్ణోగ్రత (లేట్ బ్లైట్కు) - ఇవి అనుకూలం. భారతదేశంలో చాలా ప్రాంతాల్లో లేట్ ఖరీఫ్, ఎర్లీ రబీ టమాటా పంటకు ఈ పరిస్థితులే ఉంటాయి.
నష్టం, ఆర్థిక ప్రభావం
ముఖ్యంగా లేట్ బ్లైట్ అనుకూల వాతావరణంలో కొన్ని రోజుల్లోనే టమాటా పొలంలో ఆకులన్నీ రాల్చేస్తుంది. ఎపిడెమిక్ స్థాపన అయితే చికిత్స చేయని పొలాల్లో దిగుబడి నష్టం సాధారణంగా 30-40% దాటుతుంది.
నియంత్రణ
ప్రామాణిక నియంత్రణ: సోలనేషియస్-కాని పంటలతో రొటేషన్, పైనుండి స్ప్రింక్లర్లకు బదులు డ్రిప్ ఇరిగేషన్తో కానోపీ పొడిగా ఉంచడం, తెగులు సోకిన శేషాలను తీసివేయడం, ముందస్తు ప్రోటెక్టెంట్ ఫంగిసైడ్లు (mancozeb, chlorothalonil), లేట్ బ్లైట్ ఎదురైతే సిస్టమిక్ ఫంగిసైడ్లు (metalaxyl, cymoxanil). Trichoderma viride, Pseudomonas fluorescens తో బయోకంట్రోల్ ICAR సహాయిత పరిశోధనలో పొందుపరిచారు.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Tomato Crop, Tomato Leaf Curl Virus, Summer Tomato Cultivation.
మూలాలు
- Impact of late blight (Phytophthora infestans) on tomato yield. Indian Phytopathology.
- Morphological and Molecular Variability of Alternaria solani and Phytophthora infestans. PubMed Central.