సమాచారానికి వెళ్లండి

Mosambi (sweet lime / Batavia) Photo: Adityamadhav83 · CC BY-SA 3.0 · source ↗ (మోసంబి ఫోటో)

Mosambi (sweet lime / Batavia)

మోసంబి (బత్తాయి / Batavia)

Mosambi — Citrus sinensis కు చెందిన sweet-orange రకం. స్థానికంగా sweet lime, బత్తాయి, చిన్నీ లేదా Batavia అని పిలుస్తారు. మహారాష్ట్రలోని మరాఠ్వాడ ప్రాంతంలో, తెలంగాణ, ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లోని కొన్ని భాగాల్లో ఆధిపత్యం ఉన్న citrus రకం. ఇంగ్లీష్ పేరు "sweet lime" అయినా, botanically ఇది sweet orange — C. limettioides (అసలు lime) కాదు.

ముఖ్య లక్షణాలు

  • శాస్త్రీయ నామం: Citrus sinensis (sweet orange)
  • పండు: పెద్దది, గుండ్రంగా లేదా కొంచెం పొడవుగా; పక్వానికి వచ్చేటప్పుడు లేత పసుపు-ఆకుపచ్చ తొక్క; juicy, తక్కువ ఆమ్లత్వం, తీపి గుజ్జు
  • వాతావరణం: విస్తృత subtropical, semi-arid పరిస్థితులను తట్టుకుంటుంది
  • నేల: well-drained loams, మంచి calcium ఉన్నవి

సాగు

మోసంబిని స్థానిక నేలకు అనుకూలమైన rootstocks పై budding ద్వారా propagate చేస్తారు. మధ్య భారతంలో Rangpur lime — చిరకాల default rootstock. Jamberi (rough lemon), Sour orange, New Sellar Gold, Brazilian Orange వంటి కొత్త selections ను వేర్వేరు ప్రాంతాల్లో వాడుతున్నారు. సాంప్రదాయ spacing 6 x 6 m. ICAR-CCRI నాగపూర్ — high-density planting కోసం 2 x 2 m వరకు dense spacings ను అంచనా వేసింది. చాలా దగ్గర spacings ముందస్తు దిగుబడి పెంచుతాయి, కానీ canopy merger, నీడ సమస్యలను త్వరగా తెస్తాయి (Citrus Spacing Canopy Collapse).

పురుగు, తెగుళ్ళు

ఈ రకం Phytophthora gummosis (Citrus Gummosis) కు చాలా susceptible — మరాఠ్వాడలో తోటల తరుగుదలకు ప్రధాన కారణం ఇదే. Citrus greening (HLB), Tristeza, citrus canker, తోట mites — ఇవి కూడా ముఖ్యమైన సమస్యలు. వీటిని indexed నారు, vector నియంత్రణ, తోట పారిశుద్ధ్యం ద్వారా నిర్వహిస్తారు.

వాడకం

భారతదేశమంతటా రోడ్డు పక్క, వీధి మార్కెట్‌లలో మోసంబిని ప్రధానంగా fresh juice గా త్రాగుతారు. ready-to-serve beverages, canned squash లోకి ప్రాసెసింగ్ కూడా గణనీయం. ICAR-CCRI నాగపూర్ — endosperm culture ద్వారా triploid seedless మోసంబి పై పనిచేసింది, మరాఠ్వాడ రైతులకు Technology Mission on Citrus మద్దతును అందించింది.

సంబంధిత పేజీలు

Citrus Gummosis, Citrus Spacing Canopy Collapse కూడా చూడండి.

మూలాలు

  1. Production of Triploid Seedless Mosambi. ICAR-CCRI Nagpur.
  2. ICAR-CCRI Nagpur institutional page.