సమాచారానికి వెళ్లండి

Peanut bud necrosis disease (PBND) Photo: Thamizhpparithi Maari · CC BY-SA 4.0 · source ↗ (వేరుశెనగలో మొగ్గ ఎండు తెగులు)

Peanut bud necrosis disease (PBND)

వేరుశెనగలో మొగ్గ ఎండు తెగులు (PBND)

PBND - peanut bud necrosis disease అనేది దక్షిణ భారతదేశంలో వేరుశెనగకు అతి తీవ్రమైన వైరస్ తెగులు. దీనికి కారణం Peanut bud necrosis virus (PBNV), ఇది Tospoviridae కుటుంబంలోని Groundnut bud necrosis orthotospovirus. తామరపురుగు (Thrips palmi) ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతుంది. అనంతపురం, కర్నూల్, మహబూబ్‌నగర్, చిత్తూరు ఖరీఫ్ వేరుశెనగలో ప్రతి సంవత్సరం 20-90 శాతం దిగుబడి నష్టం, తీవ్రంగా ఉంటే పూర్తి పంట నష్టం వస్తుంది.

గుర్తింపు, లక్షణాలు

మొదట లేత ఆకులపై chlorotic మచ్చలు, ring-spots కనిపిస్తాయి, తర్వాత terminal bud (పైభాగంలోని మొగ్గ) చనిపోతుంది - ఇదే ముఖ్య గుర్తు. సోకిన మొక్కలు పొట్టిగా ఆగిపోతాయి; axillary shoots బలంగా పెరిగి bushy bunched రూపం ఇస్తాయి. ఆలస్యంగా సోకితే పై canopy లో చిన్న వంకర ఆకులు, petioles, స్టెమ్ లపై గోధుమ రంగు streaks వస్తాయి. తెగులు సోకిన మొక్కల కాయలు చిన్నగా, వంకరగా, ఎక్కువగా ఖాళీగా ఉంటాయి. Terminal bud ఎండిపోవడం, కింది ఆకులపై ring patterns - ఈ రెండింటి కలయికతో పొలంలోనే తెగులు గుర్తించవచ్చు.

హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం

PBNV ఎక్కువ హోస్ట్ range కలిగి ఉంది - 30కి పైగా పంటలు, weeds (Amaranthus, Datura, Tagetes, Trianthema) - వేరుశెనగ, పొద్దుతిరుగుడు, టమాట, మిరప, పెసర, మినుము, కంది, నువ్వులు. వేరుశెనగ సీజన్ల మధ్య weed హోస్ట్ లపై, వేసవి మిరప, టమాట పంటలపై వైరస్ బతుకుతుంది - అనంతపురం, చిత్తూరులో ఇదే ముఖ్యమైన inoculum source. తామరపురుగు (T. palmi, F. schultzei, S. dorsalis) larval దశలో సోకిన మొక్కల నుండి వైరస్ తీసుకుని adult గా persistent గా ట్రాన్స్‌మిట్ చేస్తుంది. వేడి, శుష్క వాతావరణం, తక్కువ వర్షం, ఎక్కువ weeds - ఇవి epidemic కి అనుకూలం.

నష్టం

ICAR-DGR, ICRISAT సర్వేల ప్రకారం అనంతపురంలో ఆలస్యంగా విత్తిన వర్షాధార వేరుశెనగలో PBND 30-80 శాతం వరకు సోకుతుంది - ముఖ్యంగా ఖరీఫ్ మధ్యలో dry spell వచ్చినప్పుడు. 30 DAS లోపు సోకిన మొక్కల శాతంతో సమానంగా దిగుబడి నష్టం వస్తుంది; 60 DAS తర్వాత సోకితే నష్టం చాలా తక్కువ. అనంతపురం రైతుల్లో రీప్లాంట్ డిమాండ్‌కు, Rythu Bharosa ఖరీఫ్ నష్టపరిహారం పీడనకు PBND నే ముఖ్య కారణం.

నియంత్రణ

  • తట్టుకునే రకాలు: ICGV 86388 (ICGS 11), ICGV 86590, ICGS 44, నారాయణి, ధరణి - field tolerance కలిగి ఉంటాయి; Kadiri-6 మధ్యస్థంగా susceptible.
  • సాగు పద్ధతి: నైరుతి రుతుపవనం రాగానే విత్తనం వేయండి; staggered sowing వద్దు; 30 x 10 cm దగ్గర దూరంలో నాటండి (తామరపురుగు entry తగ్గుతుంది); సజ్జతో (1:7) intercrop చేయండి - barrier crop లాగా పని చేస్తుంది; 30 DAS లోపు సోకిన మొక్కలు తీసివేయండి.
  • వెక్టర్ నియంత్రణ: విత్తనానికి imidacloprid 600 FS 8 ml/kg ట్రీట్‌మెంట్ - 30-40 DAS వరకు రక్షణ. 25, 40 DAS వద్ద fipronil 5 SC 1.5 ml/L లేదా spinosad 45 SC 0.4 ml/L spray చేయండి - monitoring లో threshold (>5 thrips/leaf) దాటితేనే.
  • Weed, inoculum నియంత్రణ: పొలం చుట్టూ weeds శుభ్రంగా ఉంచండి; వేసవి మిరప, టమాట పక్కన వేరుశెనగ వేయకండి; volunteer మొక్కలు తీసివేయండి.

సంబంధిత పేజీలు

చూడండి: Groundnut Crop, Kadiri 6 Groundnut, Dharani Groundnut, Tikka leaf spot in groundnut, Groundnut rust.

మూలాలు

  1. Bud necrosis disease of groundnut. ICRISAT, Patancheru.
  2. Management of bud necrosis disease of groundnut. ICAR-Directorate of Groundnut Research, Junagadh.
  3. Peanut Bud Necrosis Tospovirus. CABI Compendium.