Photo: Sajal's Gallery · Pexels License · source ↗
(డెడ్ ఫర్రో మెట్ట సాగు ఫోటో)
Dead furrows for dryland moisture conservation
మెట్ట సాగులో నీటి సంరక్షణకు డెడ్ ఫర్రోలు
డెడ్ ఫర్రోలు అంటే మెట్ట పొలంలో వాలుకి అడ్డంగా, విత్తనం వేసిన తర్వాత కొంత కాలంలో, నిర్దిష్ట ఎడంలో దున్నే లోతైన, బోసిన (పంట లేని) furrow లు. ఇవి పొలంలోనే వర్షపు నీటిని పట్టే ట్రెంచ్ల్లాగా పని చేస్తాయి - రన్ఆఫ్ ను అడ్డుకుని, నేల కోతను తగ్గించి, ఎక్కువ వర్షపు నీరు వేరు ప్రాంతంలోకి దింపుతాయి. వేరుశెనగ (పల్లి), సజ్జ, పల్స్ పంటలు, ఆముదం వంటి పంటలకు లోతు తక్కువ ఎర్ర ఇసుక లోం నేలల్లో చాలా ఉపయోగపడుతుంది.
మూల సూత్రం
అనంతపురం రకం chalka నేలలో (హార్డ్ పాన్ పైన 50-60 cm లోతు) మొదటి 10-15 mm వర్షం తర్వాత infiltration రేటు బాగా తగ్గుతుంది. మిగతా వర్షం తేలికపాటి (1-3%) వాలు మీద పారిపోయి, పైపై మట్టిని కోసుకుపోయి, పొడి దశల్లో పంటకు తేమ లేకుండా చేస్తుంది. డెడ్ ఫర్రో ఆ రన్ఆఫ్ ను అడ్డుకుని, కొద్దిసేపు నిల్చబెట్టి, పక్క strips లోకి నెమ్మదిగా infiltrate అవ్వడానికి సమయం ఇస్తుంది. సరైన లోతు, సరైన ఎడంలో దున్నితే ఒక మోస్తరు వర్షం రన్ఆఫ్ ను overflow అవ్వకుండా ప్రతి furrow పట్టుకోగలదు.
విధానం
ICAR-CRIDA, ANGRAU మెట్ట వేరుశెనగ, సజ్జ, కందికి సూచించే spec:
- సమయం: విత్తనం వేసిన 25-35 రోజులకు (DAS), సాధారణ interculture pass లో, ఆగస్టు-సెప్టెంబర్ పెద్ద వర్షాలకు ముందు.
- పరికరం: ఎద్దు లేదా ట్రాక్టర్తో ridger plough; ఒకే line లో country plough రెండుసార్లు దున్నినా పనిచేస్తుంది.
- ఎడం: వాలుకి అడ్డంగా ప్రతి 3-6 m కు ఒక furrow (row spacing బట్టి ప్రతి 6-12 వరుసలకు ఒకటి). వాలు ఎక్కువ ఉన్న చోట దగ్గర దగ్గర.
- కొలతలు: పైన 25-30 cm వెడల్పు, 20-25 cm లోతు, V-shape.
- వాలు: ప్రధాన వాలుకి అడ్డంగా, grassed waterway లోకి 0.2-0.4% slope - extra నీరు భద్రంగా బయటకు పోతుంది.
Furrow ల మధ్య strips లో రెగ్యులర్ పంట; furrow మాత్రమే పంట లేకుండా ఉంటుంది. Furrow తవ్వేటప్పుడు పైకి విసిరిన మట్టి upslope side లో చిన్న గట్టు అవుతుంది - అది అదనపు sheet flow ను పట్టుకుంటుంది.
ఎప్పుడు, ఎక్కడ వర్తిస్తుంది
పొలంలోనే వర్షపు నీటిని పట్టే ఈ పద్ధతి ఈ చోట్ల సిఫార్సు: - అనంతపురం, YSR కడప, చిత్తూర్, కర్నూల్ లోతు తక్కువ ఎర్ర నేలలు; కర్ణాటకలో చిత్రదుర్గ, కోలార్, తుమకూరు - మెట్ట Spanish బంచ్ వేరుశెనగ, సజ్జ, కొర్ర, కంది, ఆముదం - 1-3% వాలు ఉన్న పొలాలు - bunding ఒక్కటే సరిపోని చోట్ల
అనంతపురం field trials లో సాధారణ రుతుపవన సంవత్సరాల్లో ఒకే dead-furrow operation తో వేరుశెనగ కాయ దిగుబడి 10-25% పెరిగింది; సీజన్ మధ్యలో పొడి దశలు వచ్చిన సంవత్సరాల్లో దిగుబడి పెరుగుదల చాలా ఎక్కువ.
పరిమితులు
Furrow ఎడం బట్టి సాగు భూమి 3-6% తగ్గుతుంది - నికర దిగుబడి పెరిగినా రైతులు దీనికి resist చేస్తారు. కోత నాటికి furrow లు పూడిపోయి, ప్రతి సీజన్లో మళ్ళీ తవ్వాలి. Vertisol, నలుపు రేగడి నేలలకు broad bed and furrow మంచిది; పగిలే clay లో dead furrows కూలిపోయి gully head అవుతాయి. చిన్న, అస్తవ్యస్త ఆకారపు పొలాల్లో శుభ్రమైన cross-slope layout తీసుకురావడం కష్టం.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Broad bed and furrow, Raised-bed groundnut, Mulching with organic residue, Anantapur district profile.
మూలాలు
- Conservation furrow for rainfed groundnut. ICAR-CRIDA, Hyderabad.
- In-situ moisture conservation practices. ICAR-Indian Institute of Soil and Water Conservation, Dehradun.
- Dryland watershed manual. ICRISAT, Patancheru.