Photo: Greenwood Pesticides · CC BY-SA 4.0 · source ↗
(మోనోక్రోటోఫాస్ బాటిల్ ఫోటో)
Monocrotophos 36% SL (Phaskil)
మోనోక్రోటోఫాస్ 36% SL (ఫాస్కిల్)
Monocrotophos అనేది highly toxic organophosphate పురుగు మందు. భారత్లో Phaskil లాంటి బ్రాండ్ల కింద 36% SL ఫార్ములేషన్లో అమ్ముతారు. చాలా కాలంగా సకింగ్, చ్యూయింగ్ పురుగుల broad-spectrum కంట్రోల్కి వాడుతున్నారు; కానీ చాలా ఏళ్లుగా regulatory restrictionలో ఉంది; Insecticides (Prohibition) Order 2023 కింద phase-out అవుతోంది.
కూర్పు / యాక్టివ్ ఇంగ్రీడియంట్
- యాక్టివ్ ఇంగ్రీడియంట్: Monocrotophos
- ఫార్ములేషన్: 36% SL (soluble liquid)
- కెమికల్ క్లాస్: Organophosphate (Class I, WHO ప్రకారం highly hazardous)
పనిచేసే విధానం
Monocrotophos acetylcholinesterase (AChE) inhibitor — IRAC Group 1B. AChE యొక్క active serine residueతో bind అయ్యి phosphorylate చేస్తుంది, దాంతో synapses దగ్గర acetylcholine విడిపోకుండా ఆగిపోతుంది. ఫలితంగా నరాలు ఆగకుండా over-stimulate అవుతాయి — వణుకులు, paralysis, మరణం. పురుగు + క్షీరద AChE రెండూ inhibited; ఈ క్షీరద toxicity కారణంగానే ఇది Class-Iలో పెట్టారు.
ఉపయోగం, డోసు
చారిత్రకంగా పత్తి, వరి, చెరకు, సోయాబీన్, పప్పుదినుసుల్లో పేనుబంక, జాసిడ్లు, తెల్లదోమ, త్రిప్స్, పేలు, bollworms, stem borer కోసం వాడేవారు. మిర్చి సకింగ్ tank-mixesలో monocrotophos 36% SL (Phaskil) ని Rogor (dimethoate 30% EC) 400 ml/acre తో కలిపి 500 ml/acre, 150-200 L నీళ్లలో — త్రిప్స్, పేలు, పేనుబంక, జాసిడ్ల కోసం spray చేస్తారు.
భద్రత, రెగ్యులేటరీ
Monocrotophos భారత్లో అత్యధికంగా చర్చల్లో ఉన్న పురుగు మందుల్లో ఒకటి. దాని చరిత్ర:
- Anupam Verma Committee (2015) 66 పురుగు మందుల reviewలో దీని గురించి సమీక్షించింది;
- Residue, toxicity ఆందోళనల వల్ల అన్ని కూరగాయల్లో నిషేధం విధించింది;
- Insecticides (Prohibition) Order 2023 (S.O. 4294(E), 3 అక్టోబర్ 2023) ద్వారా phase-outకి notify అయింది — one-year transitional period, తయారీకి కొత్త certificates of registration ఇవ్వరు.
ఆధునిక substitutes — neonicotinoids (Acetamiprid, Thiamethoxam Actara), diafenthiuron (Diafenthiuron Pegasus), గొంగళి కోసం diamides (Chlorantraniliprole).
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Acephate, Chlorpyrifos Cypermethrin, Acetamiprid, Thiamethoxam Actara, Fipronil.
మూలాలు
- Banning of Pesticides. Press Information Bureau, Government of India.
- India Bans Four Pesticides Including Monocrotophos. ChemLinked.