Photo: placeholder pending image-fill pass
(HQPM-5 QPM మొక్కజొన్న హైబ్రిడ్)
HQPM-5 quality protein maize hybrid
HQPM-5 — క్వాలిటీ ప్రోటీన్ మొక్కజొన్న హైబ్రిడ్
HQPM-5 (Hisar Quality Protein Maize-5) అనేది CCS Haryana Agricultural University, Hisar తయారు చేసిన single-cross QPM హైబ్రిడ్. AICRP-Maize ద్వారా irrigated medium-to-late kharif సాగు కోసం విడుదలైంది. HQPM-1, HQPM-4, HQPM-7 లతో కలిసి ఇది Hisar QPM హైబ్రిడ్ సిరీస్ — ఇండియాలో ఎక్కువ విస్తీర్ణంలో సాగు చేస్తున్న ప్రభుత్వ రంగ QPM హైబ్రిడ్ల సముదాయం.
ఎందుకు ముఖ్యం
QPM హైబ్రిడ్లు సాధారణ మొక్కజొన్న lysine, tryptophan లోటును పూరిస్తాయి (Hqpm 1 Iari Quality Protein Maize). HQPM-5 ను ప్రత్యేకంగా పంజాబ్, హర్యానా, పశ్చిమ UP లాంటి long-duration, high-input irrigated kharif వాతావరణాలకు తీసుకొచ్చారు — ఇక్కడ దిగుబడి సామర్థ్యం 8 t/ha కంటే ఎక్కువ, late-duration హైబ్రిడ్ల పెద్ద కంకి-size మండీ అమ్మకాల్లో grain-volume సిగ్నల్ ఇస్తుంది.
ముఖ్య లక్షణాలు
- బ్రీడర్: CCS HAU, Hisar
- విడుదల: 2007, AICRP-Maize — kharif (వాయవ్య మైదానాల జోన్)
- రకం: single-cross హైబ్రిడ్, opaque-2 allele
- సిఫారసు ప్రాంతం: పంజాబ్, హర్యానా, ఢిల్లీ, ఉత్తరాఖండ్ మైదానాలు, పశ్చిమ UP, రాజస్థాన్
- కాలవ్యవధి: 95-100 రోజులు (kharif); medium-to-late
- దిగుబడి: irrigation కింద 7.0-8.0 t/ha; రైతు పొలంలో 5.5-6.5 t/ha
- గింజ: పసుపు semi-flint, ~310 గ్రా/1000 గింజలు
- ప్రోటీన్లో lysine: 4.0-4.2%; tryptophan: 0.9-1.0%
సాగు
medium-to-high fertility ఒండ్రు నేలలు, assured irrigation కింద అనువు. విత్తన మోతాదు 20 kg/ha, 60 × 20 cm. ఎరువులు: 180:80:60 NPK kg/ha + 25 kg ZnSO4 + 15 kg sulphur/ha; N నాలుగు భాగాలుగా (basal, V4, V8, tasseling). విత్తనం వేసే సమయం: జూన్ 15 - జులై 10 (monsoon కింద). భారీ నేలల్లో drainage కోసం ridge-furrow planting కు బాగా స్పందిస్తుంది. pre-emergence atrazine 1.0 kg a.i./ha + 30 DAS వద్ద ఒక inter-cultivation.
పురుగు, తెగుళ్ళు
maydis leaf blight (Bipolaris maydis), banded leaf and sheath blight (Rhizoctonia solani) లకు మధ్యస్థ నిరోధకత. వాయవ్య మైదానాల ఎక్కువ N, ఎక్కువ సాంద్రత stand లలో BLSB పెరుగుతోంది. fall armyworm (Maize Faw Spodoptera Frugiperda National), delayed planting లో pink stem borer కు susceptible. late-kharif tail-end తేమ లోటు పరిస్థితుల్లో charcoal rot కనిపిస్తుంది.
వాడకం
HQPM-5 గింజలు Barwala (హర్యానా) poultry క్లస్టర్, పశ్చిమ UP layer integrator లకు ఫీడ్గా పోతాయి. ఇతర QPM హైబ్రిడ్ల లాగానే integrator లు చిన్న premium చెల్లిస్తారు — endogenous lysine ఎక్కువ ఉండడం వల్ల least-cost feed formula లో కృత్రిమ lysine తక్కువ కలపాల్సి వస్తుంది (Maize Poultry Feed Link India). National Food Security Mission ఉత్తర భారత irrigated zones లో QPM option గా HQPM-5 ను ప్రోత్సహిస్తోంది; Haryana State Seed Corporation certified seed ఉత్పత్తి చేసి KVK లకు సరఫరా చేస్తుంది.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: HQPM-1, HQPM-7, Pusa QPM-5, Vivek QPM-9, Maize Crop Overview, Maize Poultry Feed Link, FAW National.
మూలాలు
- Quality Protein Maize varieties. ICAR-IIMR, Ludhiana. https://iimr.icar.gov.in/?page_id=2247
- AICRP-Maize annual report 2022-23. ICAR-IIMR. https://iimr.icar.gov.in/wp-content/uploads/2024/05/AR-2022-23.pdf