Photo: Swarochi Tathagath · CC BY 4.0 · source ↗
(వేరుశెనగలో ముందు ఆకుమచ్చ తెగులు ఫోటో)
Early leaf spot of groundnut (Cercospora arachidicola)
వేరుశెనగలో ముందు ఆకుమచ్చ తెగులు (Cercospora arachidicola)
ముందు ఆకుమచ్చ (early leaf spot, ELS) Cercospora arachidicola అనే ఫంగస్ వల్ల వస్తుంది. వేరుశెనగ టిక్కా ఆకుమచ్చ కాంప్లెక్స్లో ఇది ఒకటి - రెండవది ఆలస్యం ఆకుమచ్చ. సీజన్లో మొదట కనిపించే ఆకు తెగులు ఇదే - సాధారణంగా విత్తనం వేసిన 30-35 రోజులకు (DAS) వస్తుంది. తట్టుకోలేని రకాల్లో దీని వల్లే 15-25 శాతం కాయ దిగుబడి నష్టం వస్తుంది.
గుర్తింపు
మొదట కింది ఆకులపై చిన్న పసుపు చుక్కలు కనిపిస్తాయి, ఇవి 1-10 mm పెద్దవి అయ్యి గుండ్రని-అర్ధ గుండ్రని మచ్చలుగా మారతాయి. పక్వ మచ్చలు పైన ఎర్ర-గోధుమ లేదా ముదురు గోధుమ రంగు, కింద కొంచెం లేత గోధుమ రంగు - చుట్టూ స్పష్టమైన పసుపు హేలోతో ఉంటాయి. ఈ హేలోనే ముందు ఆకుమచ్చను ఆలస్యం ఆకుమచ్చ నుండి వేరు చేస్తుంది (ఆలస్యం ఆకుమచ్చకు హేలో ఉండదు, కింది వైపు ముదురు రంగులో ఉంటుంది). తీవ్రంగా సోకితే ఆకులు ముందుగానే రాలిపోతాయి; pegs, కాయలపై కూడా మచ్చలు రావచ్చు.
హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం
C. arachidicola సాగు చేసిన వేరుశెనగకు, కొన్ని wild Arachis జాతులకు మాత్రమే సోకుతుంది. సోకిన అవశేషాలపై, volunteer మొక్కలపై సీజన్ల మధ్య బతుకుతుంది; పాత మచ్చల్లోని stromata నుండి conidiophores పెరిగి conidia ఉత్పత్తి చేస్తాయి. Conidia గాలి, వర్షం చిలకరింపు, పురుగుల ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతాయి. 20-26 deg C వద్ద 5-10 గంటల ఆకు తడి ఉంటే సోకుతుంది; latent period 10-14 రోజులు - ఆలస్యం ఆకుమచ్చ కన్నా తక్కువ.
నష్టం
ELS ముందుగా వస్తుంది, కాయ నింపే ముందే ఫోటోసింథసిస్ ఆకు భాగాన్ని తగ్గిస్తుంది, దాంతో క్యానోపీ బలహీనపడుతుంది. అనంతపురం ఖరీఫ్లో ఎక్కువగా ELS -> LLS -> తుప్పు అనే వరుసలో వస్తాయి; ముందుగా సోకిన ELS నే తర్వాతి తెగుళ్ళకు inoculum గా పనిచేస్తుంది. ELS ఒక్కటే వచ్చినా 15-25 శాతం నష్టం వస్తుంది; 35-40 DAS దాటిన తర్వాత ఫంగిసైడ్ ఆలస్యం చేస్తే నష్టం బాగా పెరుగుతుంది.
నియంత్రణ
- తట్టుకునే రకాలు: ICGV 86699, ICGV 87165, ICGV 87187, Arachis cardenasii నుండి తీసిన breeding lines - ఉపయోగపడే field resistance కలిగి ఉన్నాయి; అనంతపురం పరిస్థితుల్లో Kadiri-9 మధ్యస్థ field tolerance చూపిస్తుంది.
- సాగు పద్ధతి: వేసవి లోతు దుక్కి; volunteer మొక్కల శుభ్రత; non-host తృణధాన్యాలతో పంట మార్పిడి; ఆలస్యంగా విత్తనం వేయకండి.
- రసాయన: 30 DAS నుండి ముందుజాగ్రత్తగా mancozeb 75 WP 2 g/L లేదా chlorothalonil 75 WP 2 g/L, 15 రోజుల అంతరంతో పునరావృతం. తెగులు మొదలయ్యాక curative గా carbendazim 50 WP 1 g/L లేదా systemic triazoles (tebuconazole, propiconazole, hexaconazole) 1 ml/L. ICAR-DGR సిఫార్సు చేసే వరుస - 30, 45, 60 DAS వద్ద mancozeb -> tebuconazole + trifloxystrobin -> mancozeb అని మూడు spray లు.
ELS, ఆలస్యం ఆకుమచ్చ, తుప్పు తెగుళ్ళకు వాతావరణ అవసరాలు ఒకటే కాబట్టి - రైతులు ELS మాత్రమే లక్ష్యంగా కాకుండా అన్నింటినీ ఒకే spray schedule తో అదుపు చేస్తారు.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Tikka leaf spot in groundnut, Late leaf spot, Groundnut rust, Groundnut crop.
మూలాలు
- Early and late leaf spots of groundnut. ICAR-Directorate of Groundnut Research, Junagadh.
- Cercospora arachidicola factsheet. CABI Plantwise.
- Foliar fungal diseases of groundnut. ICRISAT, Patancheru.