Photo: Aarav Mishra · CC BY-NC 4.0 · source ↗
(citrus psylla ఫోటో)
Citrus psylla (Diaphorina citri) and HLB vector control
సిట్రస్ psylla (Diaphorina citri), HLB vector నియంత్రణ
Asian citrus psyllid (Diaphorina citri Kuwayama) — భారతదేశంలో sweet orange, మాండరిన్ కు అత్యంత ముఖ్యమైన పురుగు. ఇది Candidatus Liberibacter asiaticus అనే బ్యాక్టీరియాను transmit చేస్తుంది, దాని వల్లే citrus greening (huanglongbing — HLB) తెగులు వస్తుంది. పొలంలో HLB కు చికిత్స లేదు; దాడికి గురైన చెట్లు క్రమంగా చనిపోతాయి. YSR కడప బెల్ట్ (YSR Kadapa Citrus Belt), మరాఠ్వాడ మోసంబి ప్రాంతం — ఈ తోటల దీర్ఘకాలిక productivity ఈ vector ను damaging levels కంటే తక్కువ ఉంచగలగడం పై ఆధారపడి ఉంది.
గుర్తింపు
పెద్ద psyllids — 3-4 mm పొడవు, mottled brown రంగు; కొత్త ఆకులు, మొగ్గల మీద తల కిందికి 45-degree కోణంలో కూర్చుంటాయి. గుడ్లు బంగారు-పసుపు రంగు, almond ఆకారం — కొత్త flush చివరి భాగంలో పెడతాయి. Nymphs — చదునుగా, పసుపు-నారింజ; ఎర్రటి కళ్ళు, పొట్ట నుండి తెల్లటి మైనపు దారాలు. flushes మీద తేనె-బిందువు, నల్ల sooty mould — secondary గుర్తు. ఎక్కువ nymph feeding వల్ల కొత్త ఆకులు వంకరగా, చిన్నగా అవుతాయి.
హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం
ఈ పురుగు Rutaceae కు పరిమితం. భారతదేశంలో sweet orange (మోసంబి, సాత్గుడి) (Citrus Mosambi Sweet Lime), నాగపూర్ మాండరిన్, Kinnow, acid lime, కరివేపాకు (Murraya koenigii), ornamental Murraya paniculata పై ఎక్కువగా పెరుగుతుంది. ఆడ psyllid జీవితకాలంలో 300-800 గుడ్లు పెడుతుంది. 4-6 రోజుల్లో hatch అవుతాయి; 5 nymphal instars 13-20 రోజుల్లో పూర్తి; adults 30-45 రోజులు బతుకుతాయి. ICAR-CCRI నాగపూర్ ప్రకారం మధ్య భారతంలో ఏడాదికి 9-10 overlapping generations — ambia, mrig, hasta flush సమయాల్లో peaks.
నష్టం, ఆర్థిక ప్రభావం
నేరుగా feeding నష్టం పెద్దది కాకపోయినా, HLB obligate vector కావడం వల్ల ఆర్థికంగా చాలా దెబ్బ. HLB-దాడికి గురైన చెట్లు — blotchy mottle ఆకులు, వంకర-ఆకారంలో పండ్లు, విత్తనాలు పనికిరాకుండా, twig dieback. Productive life 25-30 ఏళ్ళ నుండి 7-10 ఏళ్ళకు తగ్గిపోతుంది. ఒక తోటలో psylla ను నియంత్రించకుండా వదిలేస్తే, CCRI surveys లో 6-7 ఏళ్ళలో HLB incidence 70-80% కి చేరిన ఉదాహరణలు ఉన్నాయి.
నియంత్రణ
ICAR-CCRI నాగపూర్ vector-suppression package సిఫార్సు:
- Indexed మొక్కలే వాడాలి: budwood, మొక్కలను indexed, virus-free mother blocks (CCRI నాగపూర్, NRCC తిరుపతి) నుండి మాత్రమే తీసుకోవాలి
- Infected చెట్లు తీసేయడం: HLB-positive చెట్లను త్వరగా గుర్తించి తొలగించాలి; ఇది చేయకుండా vector నియంత్రణ ఒక్కటే సరిపోదు
- కొత్త flush పర్యవేక్షణ: yellow sticky traps — హెక్టారుకు 10-15. ambia, mrig flushing సమయంలో కొత్త flushes చూడాలి
- రసాయన నియంత్రణ: కొత్త flush పై imidacloprid 17.8% SL — 0.3 ml/L లేదా thiamethoxam 25% WG — 0.2 g/L; చిన్న చెట్లకు imidacloprid 0.6 ml/L నేల drench తో 4-6 వారాల systemic రక్షణ. Resistance నివారణ కోసం mode-of-action groups రొటేట్ చేయాలి
- బయోలాజికల్: సహజంగా ఉన్న parasitoids — Tamarixia radiata, Diaphorencyrtus aligarhensis; coccinellid predators — Curinus coeruleus, Chilocorus nigritus రక్షించాలి
- సానిటేషన్: తోటలో water shoots, కరివేపాకు, Murraya paniculata హోస్టులను తీసేయాలి
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Citrus Mosambi Sweet Lime, YSR Kadapa Citrus Belt, Citrus Gummosis, Phytophthora Foot Rot Citrus.
మూలాలు
- Citrus psylla and Huanglongbing. ICAR-CCRI Nagpur.
- Asian citrus psyllid. CABI Plantwise Knowledge Bank.