Photo: M1DDL3 M7N · Pexels License · source ↗
(సత్గుడి (బత్తాయి) ఫోటో — YSR కడప బెల్ట్)
Sathgudi sweet orange
సత్గుడి బత్తాయి (YSR కడప ప్రధాన పంట)
సత్గుడి (సత్తుకుడి, సత్కుడి అని కూడా అంటారు) — ఆంధ్రప్రదేశ్ YSR కడప బెల్ట్లో, విస్తృతంగా Rayalaseema అంతటా ఆధిపత్యం ఉన్న sweet-orange Citrus sinensis రకం. YSR కడప, అనంతపురం, కర్నూలు, చిత్తూరు జిల్లాలలో 1 లక్ష హెక్టార్లకు పైగా విస్తీర్ణం. ఈ ప్రాంతంలో అరటి, మామిడి తర్వాత అత్యంత ముఖ్యమైన commercial పండ్ల పంట. Botanically సత్గుడి sweet orange — true lime కాదు. మరాఠ్వాడలోని Mosambi తో పండు రకంలో సమానం, కానీ tree habit, field practice లో వేరు.
ముఖ్య లక్షణాలు
- శాస్త్రీయ నామం: Citrus sinensis (sweet orange)
- పండు: మధ్యస్థ-నుండి-పెద్ద, గుండ్రంగా; పక్వానికి వచ్చేటప్పుడు పసుపు-ఆకుపచ్చ నుండి లేత నారింజ తొక్క; juicy, తీపి గుజ్జు 9-11° Brix తో; 6-12 గింజలు
- చెట్టు: మధ్యస్థ vigour, విస్తరణ habit; 4-5 సంవత్సరాల నుండి commercial దిగుబడి
- Bahar: చెట్లు ambia bahar (జనవరి-ఫిబ్రవరి), mrig bahar (జూన్-జూలై) లో పూస్తాయి. Rayalaseema రైతులు ambia bahar (అక్టోబర్-డిసెంబర్ harvest) తీసుకుంటారు, mrig bahar ను rest చేస్తారు
- దిగుబడి: drip irrigation తో full bearing వద్ద 15-25 t/ha; YSR కడప best-managed తోటల్లో 30-40 t/ha
- వాతావరణం: warm subtropical నుండి semi-arid; well-drained red gravelly loam
సాగు ప్రాంతాలు
YSR కడప బెల్ట్ — పులివెందుల, వెంపల్లె, చిన్నమండెం, రాయచోటి, పెండ్లిమర్రి mandals — భారతదేశంలో సత్గుడి ఉత్పత్తికి కేంద్రం. అనంతపురం (తాడిపత్రి, యాడికి), కర్నూలు (బనగానపల్లె, ధోన్) లోకి పశ్చిమంగా; చిత్తూరు (మదనపల్లె) లోకి తూర్పుగా విస్తరిస్తుంది. తమిళనాడు (కృష్ణగిరి, హోసూరు), కర్ణాటక (చిత్రదుర్గ) లోనూ commercial గా సాగు చేస్తున్నారు. పులివెందుల పీఠభూమి well-drained red-gravelly kankar నేలల్లో సత్గుడి బాగా ఇస్తుంది. Waterlogged నల్ల నేలలకు సున్నితం.
సాగు పద్ధతి
YSR కడపలో Rangpur lime (Rangpur Lime Rootstock) పై T-budding ద్వారా propagate చేస్తారు — ఇది బెల్ట్లో default rootstock. సాంప్రదాయ spacing 6 m x 6 m (277 trees/ha). High-density plantings 5 m x 5 m, 4 m x 4 m లో పెరుగుతున్నాయి — productive life పొట్టి అవుతుంది (Citrus Spacing Canopy Collapse). ఇప్పుడు చెట్టుకు 2 లేదా 4 drippers తో drip irrigation standard. Basin flooding ను phase out చేస్తున్నారు — Phytophthora gummosis ప్రమాదం పెంచుతుంది. ANGRAU, Dr YSR Horticultural University 5-సంవత్సరాల లేదా అంతకంటే పెద్ద సత్గుడి చెట్టుకు: ఏడాదికి 600 g N + 250 g P + 600 g K, మూడు split doses లో — recommend చేస్తున్నాయి.
పురుగు, తెగుళ్ళు
ప్రధాన constraints: Phytophthora gummosis (Citrus Gummosis), Xanthomonas citri pv. citri వలన citrus canker (Citrus Canker Xanthomonas), emerging threat — citrus greening / huanglongbing (HLB) (Citrus Greening Hlb Candidatus) — దాని psylla vector. Citrus leaf miner, తోట mites కూడా ముఖ్యం. కొత్త తోటలోకి greening రాకుండా — ICAR-CCRI నాగపూర్, తిరుపతి horticultural research station, YSR Horticultural University accredited nurseries నుండి indexed నారు తీసుకోవడం critical.
వాడకం
సత్గుడిని AP, తెలంగాణ, తమిళనాడు, కర్ణాటక మార్కెట్లలో ప్రధానంగా fresh juice గా త్రాగుతారు — YSR కడప బెల్ట్ దక్షిణ భారతదేశం అంతటా juice stalls, processing units కు supply చేస్తుంది. పులివెందుల, రాయచోటి ప్రధాన మండి కేంద్రాలు. Ready-to-serve juice, concentrate లోకి processing పెరుగుతోంది, కానీ ఇంకా చిన్న share మాత్రమే.
సంబంధిత పేజీలు
Mosambi (sweet lime / Batavia), Citrus Gummosis, Citrus Canker Xanthomonas, Rangpur Lime Rootstock కూడా చూడండి.
మూలాలు
- Sweet Orange cultivation. ICAR-CCRI Nagpur.
- Sathgudi Package of Practices. Dr YSR Horticultural University.
- Package of Practices for Horticultural Crops. ANGRAU.