Photo: E. McDonald · Public domain · source ↗
(వరిలో కంకి నల్లి ఫోటో)
Panicle mite (kanki nalli) in paddy
వరిలో పనికిల్ నల్లి (కంకి నల్లి)
పనికిల్ నల్లి, Steneotarsonemus spinki Smiley — స్థానికంగా కంకి నల్లి అంటారు — ఇది వరిపై వచ్చే tarsonemid sheath, పనికిల్ నల్లి. Flag leaf sheath లోపల, ఎదుగుతున్న reproductive structures పై తినడం వల్ల ఖాళీ, రంగు మారిన ధాన్యం, గోధుమ sheath rot లక్షణాలు, తగ్గిన milling recovery వస్తాయి.
గుర్తింపు, లక్షణాలు
Microscopic నల్లులు (0.3 mm లోపు) boot లోపల దాగుని జీవిస్తాయి. పొలంలో కనిపించే లక్షణాలు — పక్వ సమయంలో నల్లగా మారిన లేదా ఖాళీ ధాన్యం, flag leaf పై గోధుమ-బూడిద sheath గాయాలు, అసమాన పనికిల్ exsertion. లక్షణాల గుర్తింపు + sheath scrapings ను microscope లో చూడడం ద్వారా నిర్ధారిస్తారు. ఈ నల్లి sheath శిలీంధ్ర రోగకారకాల వాహకంగా లేదా facilitator గా కూడా పాత్ర పోషిస్తుంది.
హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం
ఈ జాతి ముఖ్యంగా సాగు చేసే వరి మీదే (monophagous) జీవిస్తుంది, వెచ్చని తేమ పరిస్థితుల్లో జనరేషన్లు చాలా వేగంగా వస్తాయి. పనికిల్ exsertion కు ముందే boot లోపల జనాభా explode అవుతుంది, తరువాత పనికిల్ ఎండిపోవడంతో తగ్గుతుంది. పొలాల మధ్య విస్తరణ ఎక్కువగా infested విత్తనం, straw, పరికరాల కదలిక ద్వారా జరుగుతుంది.
నష్టం, ఆర్థిక ప్రభావం
నివేదిత దిగుబడి నష్టం తేలికపాటి దాడిలో దాదాపు 5% నుండి తీవ్రమైన outbreaks లో 45% వరకు. నాణ్యత నష్టాలు పెద్దవి — రంగు మారిన, chaffy ధాన్యం procurement వద్ద discount అవుతుంది, milling లో screen out అవుతుంది. S. spinki USDA-APHIS pest alert జాబితాలో quarantine-significant invasive గా ఉంది.
నియంత్రణ
- వ్యవసాయ పద్ధతి: శుభ్రమైన విత్తనం, infested straw ను తరువాతి సీజన్కి తీసుకువెళ్ళకుండా ఉండడం, పంటల మధ్య stubble నిర్వహణ.
- రసాయన: Spiromesifen 22.9% SC, propargite 57 EC, fenpyroximate, diafenthiuron + propiconazole కాంబినేషన్లను boot స్టేజ్లో (Paddy Panicle Stage Management) preventive గా వేస్తే ప్రభావవంతంగా పని చేస్తాయని భారత, ప్రపంచ ఫీల్డ్ ట్రయల్స్లో నిర్ధారించారు.
- ఇంటిగ్రేషన్: Sheath rot (Paddy Sheath Stem Rot), sheath blight (Sheath Blight Paddy) కోసం boot-స్టేజ్ fungicide స్ప్రేల తో పాటే వేయండి — ఎందుకంటే ఒకే విండో పురుగు, తెగులు రెంటినీ సరిచేస్తుంది.
సంబంధిత పేజీలు
ఇవి కూడా చూడండి: Paddy Panicle Mite, Paddy Sheath Stem Rot, Sheath Blight Paddy, Bacterial Panicle Blight Paddy, Paddy Panicle Stage Management.
మూలాలు
- Bio-efficacy of pesticides against rice panicle mite. Biochem Journal.
- Steneotarsonemus spinki: Rice panicle mite. USDA APHIS NPAG.