Photo: placeholder pending image-fill pass
(Grand Naine G9 అరటి ఫోటో)
Grand Naine (G9) Cavendish banana — Jain tissue culture
Grand Naine (G9) Cavendish అరటి — Jain tissue culture
Grand Naine — అంతర్జాతీయంగా "G9" గా పిలువబడే semi-dwarf Cavendish (AAA genome group) అరటి selection; ఇప్పుడు భారతదేశంలో commercial dessert అరటి రకాల్లో ఆధిపత్యం పొందిన రకం. 1990లలో మహారాష్ట్రలోని Jalgaon లో ఉన్న Jain Irrigation Systems tissue-culture లాబొరేటరీ — ఇజ్రాయెల్ సహకారంతో ఈ రకాన్ని భారతీయ రైతులకు తీసుకువచ్చింది. దీని వేగవంతమైన adoption — sucker ఆధారిత చిన్న రైతుల పంట నుండి, organised drip-fertigated plantation industry గా అరటి సాగును మార్చింది. ICAR-NRCB Trichy ఈ రకానికి సాగు packages నిర్వహిస్తోంది; NHB గణాంకాల ప్రకారం — భారతదేశంలో commercial అరటి విస్తీర్ణంలో 70% కంటే ఎక్కువ G9 ఆధారం.
ముఖ్య లక్షణాలు
- Genome group: AAA, Cavendish subgroup, Grand Naine selection
- మొక్క ఎత్తు: 6.5-7.5 ft (semi-dwarf, గాలికి తట్టుకునేది)
- Crop cycle: plant crop కు 11-12 నెలలు; సాధారణంగా ఒకటి లేదా రెండు ratoons తీసుకుంటారు
- గెల బరువు: సగటు 25-35 kg; intensive drip-fertigation లో 50-55 kg వరకు
- దిగుబడి: cycle కు 60-75 t/ha; మహారాష్ట్ర, గుజరాత్ blocks లో ఎకరానికి 30-35 t
- పండు: పొడవు, బాగా curved fingers, uniform ripening, దూరప్రాంత freight కు సరిపోయే shelf life
సాగు
Tissue-culture plantlets ను 45-60 రోజులు shade-net nurseries లో hardening చేస్తారు; farmyard manure, rock phosphate తో నింపిన గుంటల్లో నాటతారు. Standard spacing — 6 ft x 6 ft (ఎకరానికి సుమారు 1,200 మొక్కలు); tank-fed delta ప్రాంతాల్లో 5.5 ft x 5.5 ft paired-row, high-density layouts కూడా వాడతారు. Drip-fertigation ద్వారా మొక్కకు cycle కు 200-300 g N, 60-90 g P, 300-400 g K — 6-8 fortnightly doses లో అందిస్తారు. గెల వచ్చిన తర్వాత వెదురు లేదా casuarina poles తో propping తప్పనిసరి — pseudostem shallow-rooted, గెల బరువుగా ఉంటుంది (Banana Staking Bamboo). Pseudostem, ఆకుల అవశేషాలు పొలంలోనే recycle చేస్తారు — potash ను నేలకు తిరిగివ్వడానికి (Banana Residue Mulching).
పురుగు, తెగుళ్ళు
G9 — yellow, black Sigatoka leaf spots (Banana Sigatoka Yellow Mycosphaerella), banana bunchy top virus (Banana Bunchy Top Virus), corm weevil (Banana Corm Weevil Cosmopolites) కు susceptible. Fusarium wilt Race 1 కు మధ్యస్థ field tolerance ఉంది; కానీ Tropical Race 4 (Banana Fusarium Wilt Foc Tr4) ఉన్నచోట highly vulnerable. Viral తెగుళ్లకు ప్రధాన preventive చర్య — certified indexed tissue-culture నారు వాడడం.
వాడకం
మహారాష్ట్ర (జల్గావ్, షోలాపూర్), గుజరాత్ (భరూచ్, ఆనంద్), తమిళనాడు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్, కర్ణాటకల్లో organised అరటి సాగుకు G9 ఆధారం; పశ్చిమ ఆసియాకు భారతదేశం యొక్క ప్రధాన export Cavendish ఇదే. ఎక్కువ మంది రైతులు ఒక plant crop + ఒక ratoon తీసుకుని తర్వాత tissue-cultured suckers తో మళ్లీ నాట్లు వేస్తారు.
సంబంధిత పేజీలు
Banana Bunchy Top Virus, Banana Fusarium Wilt Foc Tr4, Banana Sigatoka Yellow Mycosphaerella, Banana Corm Weevil Cosmopolites, Banana G9 Tissue Culture కూడా చూడండి.
మూలాలు
- Grand Naine cultivation — Package of Practices. ICAR-National Research Centre for Banana, Trichy.
- Area and production statistics for banana 2023. National Horticulture Board.