Photo: Wee Hong · CC BY-SA 4.0 · source ↗
(రసం పీల్చే పురుగుల ఫోటో)
Sucking pest complex in cotton
పత్తిలో రసం పీల్చే పురుగుల కాంప్లెక్స్
పత్తిలో రసం పీల్చే పురుగుల కాంప్లెక్స్ — రసం తినే పురుగుల సమూహం. వీటి తినడం, వైరస్ వ్యాప్తి వల్ల పెద్ద దిగుబడి నష్టాలు రావచ్చు, ముఖ్యంగా Bt పత్తిలో. ఎందుకంటే Bollgard-II trait వీటిపై ప్రభావం చూపదు — Cry టాక్సిన్లు lepidopteran bollworms పైనే పనిచేస్తాయి.
గుర్తింపు, లక్షణాలు
ఈ కాంప్లెక్స్లో ఉండేవి:
- పచ్చ దోమ (leafhopper): Amrasca biguttula biguttula — ఆకులు కిందికి ముడుచుకోవడం, అంచుల పసుపు రంగు ఎరుపు-గోధుమ necrosis గా మారడం ("hopper burn"). Jassid Leafhopper Cotton చూడండి.
- తెల్ల దోమ: Bemisia tabaci — honeydew, sooty mould, cotton leaf curl virus vector. Whitefly In Cotton Chilli చూడండి.
- తామర పురుగు: Thrips tabaci — ఆకులపై silvery గీతలు, deformed seedlings.
- పెను బంక: Aphis gossypii — ఆకు curl, honeydew, sooty mould.
హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం
ఈ నాలుగు జాతులూ Malvaceae కుటుంబంపై, చాలా రకాల కూరగాయ హోస్ట్లపై దాడి చేస్తాయి. ఖరీఫ్ సీజన్లో వేడి తేమ వాతావరణంలో జనాభా త్వరగా పెరుగుతుంది. Bt Cotton Bg Ii వీటిని అదుపు చేయదు కాబట్టి — భారతీయ Bt పత్తిలో రసం పీల్చే పురుగులు అసమానమైన ప్రాముఖ్యత పొందాయి.
నష్టం, ఆర్థిక ప్రభావం
నేరుగా రసం నష్టానికి అదనంగా — ఈ కాంప్లెక్స్ వైరస్ వ్యాప్తికి కారణం అవుతుంది (ముఖ్యంగా తెల్ల దోమ ద్వారా cotton leaf curl virus). sooty mould కప్పిన ఆకుల్లో photosynthesis తగ్గి పరోక్ష దిగుబడి నష్టం వస్తుంది. తీవ్ర outbreak ల్లో intervention లేకుంటే Bt పత్తి పంటలు defoliate అవ్వచ్చు.
నియంత్రణ
ICAR-CICR validate చేసిన IPM ప్యాకేజీ:
- వ్యవసాయ పద్ధతి: సరైన సమయంలో విత్తడం, ప్రత్యామ్నాయ హోస్ట్ కలుపును తొలగించడం, balanced పోషణ (ముందస్తు ఎక్కువ నత్రజని వేయకుండా ఉండడం), hirsute (వెంట్రుకలున్న) trichome-rich genotypes వాడడం (ఉదా: Mayko Bahubali Plus — రసం పీల్చే పురుగుల tolerance ఉన్నదని వాదన), గాలి తిరగడానికి తగిన spacing.
- బయోలాజికల్: Encarsia parasitoids (CICR field studies లో తెల్ల దోమ nymphs ను 35-46% parasitise చేస్తాయి), Chrysoperla predators, coccinellid beetles ను కాపాడడం.
- రసాయన: ETL ఆధారిత imidacloprid, thiamethoxam, acetamiprid, flonicamid, diafenthiuron, pyriproxyfen లేదా buprofezin స్ప్రేలు — mode of action ప్రకారం రొటేషన్లో.
- Foliar పోషణ: potassium nitrate స్ప్రేలు — మొక్క tolerance పెంచడానికి.
Validated IPM — రైతు సాధారణ పద్ధతితో పోలిస్తే active-ingredient వాడకాన్ని దాదాపు 86%, స్ప్రేల సంఖ్యను దాదాపు 58% తగ్గించింది; దిగుబడి ఎక్కువగా వచ్చింది.
సంబంధిత పేజీలు
Jassid Leafhopper Cotton, Whitefly In Cotton Chilli, Bt Cotton Bg Ii, Mayko Bahubali Plus, Pink Bollworm కూడా చూడండి.
మూలాలు
- Sucking pest complex of cotton and their management. The Pharma Journal.
- Large-scale IPM validation in whitefly. ICAR Indian Journal of Agricultural Sciences.