Photo: Sachin Mamtora · Pexels License · source ↗
(MGNREGS వ్యవసాయ convergence ఫోటో)
MGNREGS x agriculture: convergence works
MGNREGS x వ్యవసాయం — convergence పనులు
మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం (MGNREGS) - ప్రతి గ్రామీణ కుటుంబానికి సంవత్సరానికి 100 రోజుల unskilled manual పని హామీ ఇచ్చే కేంద్ర పథకం - ఇప్పుడు భారతదేశంలో పొలంలో, common land లో జరిగే development పనులకు అతిపెద్ద single funding source. MGNREGA చట్టం Schedule I లో వ్యవసాయ పనుల list స్పష్టంగా ఉంది. తర్వాతి కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ circulars - రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలను MGNREGS labour-funded పనులను వ్యవసాయ శాఖ input, machinery subsidies తో converge చేయమని ప్రోత్సహిస్తున్నాయి.
ఏ వ్యవసాయ పనులు అనుమతించబడ్డాయి
MGNREGA చట్టం Schedule I లో వ్యవసాయానికి సంబంధించిన పనులు ఈ కేటగిరీల్లో:
- నీటి సంరక్షణ, harvesting: ఫార్మ్ పాండ్లు, percolation tanks, check dams, recharge pits, watershed contour trenches, gully control, sub-surface dykes
- కరువు-నివారణ: ఎఫారెస్టేషన్; మామిడి, సపోటా, దానిమ్మ horticulture plantations; రైతుల పొలాలపై social forestry
- నీటి సాగు మౌలిక సదుపాయాలు: కొత్త minor irrigation canals, field channels, on-farm distribution networks, ఉన్న structures repair
- భూమి అభివృద్ధి: భూమి leveling, contour bunding, stone bunding, బీడు భూమి deep ploughing, ఉప్పు/ఆల్కలీ నేలల reclamation
- వ్యక్తిగత లబ్ధిదారు పనులు (SC/ST, BPL, IAY, చిన్న/సన్నకారు రైతుల భూమి): dug-wells, ఫార్మ్ పాండ్లు, horticulture nurseries, agro-forestry blocks, పశు shed
- పశు సంపద ఆస్తులు: ఆవు, మేక, గొర్రె, కోళ్ళ shed; fodder plots
- చేపల పెంపకం: సీజనల్ నీటి bodies, సాంప్రదాయ ponds లో నిర్మాణం
Convergence అమలు
Convergence అంటే ఒకే భౌతిక ఆస్తికి రెండు budgets ఫండ్ చేయడం. ఉదాహరణ - MIDH horticulture plantation రైతుకు ఎకరానికి Rs 30,000-50,000 saplings, inputs కు ఇస్తుంది; దీనికి తోడు MGNREGS pit-digging, planting, 3-సంవత్సరాల maintenance labour కు wages చెల్లిస్తుంది. అదేవిధంగా APMIP drip subsidy (APMIP) హార్డ్వేర్ ఇస్తే, MGNREGS trenching, lateral laying, electric-pump foundation pay చేస్తుంది. MGNREGS లో 60:40 wage-to-material నిష్పత్తి - ఏ పనులు అర్హత పొందుతాయో నిర్ణయిస్తుంది.
అర్హత, రైతు రిజిస్టర్ ఎలా చేయాలి
Common పనులకు (ప్రభుత్వ భూమిలో farm ponds, watershed లో contour bunding) ఏ registered MGNREGS job-card కుటుంబమైనా పని కోసం demand చేసి, రాష్ట్ర wage పొందవచ్చు. వ్యక్తిగత పనులకు (రైతు సొంత పొలంలో) - MGNREGS job card తప్పనిసరి; రైతు priority category లో ఉండాలి - చిన్న/సన్నకారు రైతు (5 ఎకరాల లోపు), SC/ST, BPL, మహిళా-నేతృత్వ కుటుంబం, PVTG, లేదా భూ సంస్కరణ / IAY లబ్ధిదారు. గ్రామ పంచాయితీ ద్వారా దరఖాస్తు; BDO, Mandal Agriculture Officer technical గా సంప్రదిస్తారు.
రాష్ట్ర స్థాయి convergence circulars
ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర, మధ్యప్రదేశ్ - అన్ని రాష్ట్రాలు Rural Development, Agriculture, Horticulture departments మధ్య joint circulars జారీ చేశాయి - ఏ DoA scheme heads (MIDH, RKVY, NHM, APMIP) ఏ MGNREGS work category తో converge అవుతాయో, typical convergence పనులకు model estimates list చేస్తూ.
పరిమితులు
Schedule I MGNREGS ను manual unskilled work కే పరిమితం చేస్తుంది - ప్రైవేట్ భూమిలో mechanised earthmoving కు అనుమతి లేదు. 15 రోజులకు మించి wage payment delays ఎప్పటినుండో సమస్య - convergence schemes మీద రైతు విశ్వాసాన్ని తగ్గించింది. అనేక రాష్ట్రాలు line-department coordination బలహీనంగా ఉండడంతో convergence కేటాయింపులు సరిగ్గా వాడలేకపోతున్నాయి. ప్రైవేట్ భూమిపై MGNREGS works ఇప్పటికీ priority-category కుటుంబాలకే పరిమితం.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Farm pond, Rainwater recharge pits, Rythu Bandhu / Rythu Bharosa, APMIP, Jala Yagnam.
మూలాలు
- MGNREGS scheme portal. Ministry of Rural Development, Government of India.
- MGNREGA-Agriculture convergence guidelines. Ministry of Rural Development.
- Permissible works under MGNREGA — Schedule I. Ministry of Rural Development.