Photo: Badal Chandra Sarker · CC BY-SA 4.0 · source ↗
(ఆకు ముడత పురుగు ఫోటో)
Rice leaf folder (aaku mudata)
వరి ఆకు ముడత పురుగు
వరి ఆకు ముడత పురుగు, Cnaphalocrocis medinalis (Crambidae) — తెలుగులో ఆకు ముడత అంటారు — ఇది ఆసియా migratory defoliator, వరిపై వచ్చే ప్రధాన ఆకు తినే పురుగుల్లో ఒకటి. లార్వాలు ఆకు అంచులను సిల్క్ తో కలిపి ముడుచుకుంటాయి, ఆ ముడత లోపల తింటాయి.
గుర్తింపు, లక్షణాలు
పురుగు దాడి తిన్న ఆకులపై తెల్లని పారదర్శక చారలు (లార్వా పైపొరను గీసిన ప్రాంతాలు) కనిపిస్తాయి, ఆకులు పొడవు అక్షం వెంబడి స్పష్టంగా ముడుచుకొని ఉంటాయి. ఎక్కువ దాడి జరిగితే canopy పైభాగంలో photosynthetic area తగ్గుతుంది, boot, పనికిల్ స్టేజ్ లలో flag leaf, దాని పక్క ఆకులు ఎక్కువగా దెబ్బతింటాయి.
హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం
ఈ పురుగు ముఖ్యంగా వరి మీదే (monophagous) జీవిస్తుంది. ఎదిగిన చిమ్మలు తక్కువ దూరం migrate అయే గ్రేయిష్-బ్రౌన్ చిమ్మలు, రెక్కలపై ముదురు transverse బ్యాండ్ ఉంటుంది. గుడ్లను చిన్న ఆకుల midrib వెంబడి ఒక్కటిగానో, జతలుగానో పెడతాయి. ఎక్కువ నైట్రోజన్, ఎక్కువ తేమ, నీడ ఉన్న పొలాల్లో outbreaks ఎక్కువ — ఇవే పరిస్థితులు brown planthopper (Brown Planthopper Paddy), yellow stem borer (Yellow Stem Borer Paddy) దాడికీ అనుకూలం.
నష్టం, ఆర్థిక ప్రభావం
Boot నుండి milk స్టేజ్ లలో ఎక్కువ defoliation జరిగితే ధాన్యం filling, 1000-గ్రెయిన్ బరువు తగ్గుతుంది. పురుగు ఒత్తిడి సంవత్సరం, ప్రాంతం బట్టి మారుతుంది. IRRI దీర్ఘకాలిక డేటా ప్రకారం మోస్తరు దాడిలో ఆకు ముడత వల్ల వచ్చే దిగుబడి నష్టం తరచుగా మోస్తరుగానే ఉంటుంది, కానీ boot-స్టేజ్ flag leaves తుడిచిపెట్టుకుపోతే నష్టం పెద్దదిగా ఉండొచ్చు.
నియంత్రణ
- వ్యవసాయ పద్ధతి: ఎక్కువ నైట్రోజన్ వేయవద్దు; canopy ఓపెన్గా ఉంచండి; broad-spectrum స్ప్రేలు తగ్గించి egg parasitoids (Trichogramma spp.), larval parasitoids ను కాపాడండి.
- రసాయన: lambda-cyhalothrin, fipronil, acetamiprid, imidacloprid, cartap, chlorantraniliprole ప్రభావవంతమైన యాక్టివ్లు. ICAR ట్రయల్స్ ప్రకారం టిల్లరింగ్ సమయంలో chlorantraniliprole 0.4% GR బ్రాడ్కాస్ట్ (Paddy Tillering Spray 25 50 Dat) ఆకు ముడత, yellow stem borer రెండింటినీ తగ్గిస్తుంది, ధాన్యంలో residues 0.01 ppm కంటే తక్కువ.
సంబంధిత పేజీలు
ఇవి కూడా చూడండి: Leaf Folder Paddy 2, Yellow Stem Borer Paddy, Stem Borer Paddy, Brown Planthopper Paddy, Paddy Tillering Spray 25 50 Dat.
మూలాలు
- Rice leaffolder. IRRI Rice Knowledge Bank.
- Bio-efficacy of chlorantraniliprole 0.4% GR against rice leaf folder and yellow stem borer. ICAR Indian Journal of Agricultural Sciences.