సమాచారానికి వెళ్లండి

Mustard Alternaria blight Photo: placeholder pending image-fill pass (Mustard Alternaria blight ఫోటో)

Mustard Alternaria blight (Alternaria brassicae / A. brassicicola)

ఆవల Alternaria తెగులు (నల్ల మచ్చ తెగులు)

Alternaria blight ను black spot / dark leaf spot అని కూడా అంటారు. ఇది ఎక్కువగా Alternaria brassicae, తక్కువగా A. brassicicola, A. raphani వల్ల వస్తుంది. ఇండియన్ ఆవల్లో ఆకులపై వచ్చే foliar తెగుళ్ళలో అత్యంత విస్తృతంగా వ్యాపించినది. Rajasthan, MP, UP, Haryana, Punjab ల్లో ఆర్థిక ప్రాధాన్యత ప్రకారం mustard aphid తర్వాత రెండవ స్థానంలో ఉంటుంది. Susceptible రకాల్లో సగటు దిగుబడి నష్టం 15-35%; ఆలస్యంగా విత్తిన పంటల్లో epidemic సంవత్సరాల్లో 50%+ నష్టం.

గుర్తింపు, లక్షణాలు

విత్తనం వేసిన 35-50 రోజులకు కింది ఆకులపై 1-3 mm చిన్న బూడిద/గోధుమ రంగు గుండ్రని మచ్చలు. ఇవి 1-2 cm వరకు పెరిగి concentric rings (target-board pattern) తో chlorotic halo కనిపిస్తాయి. మచ్చలు కలిసిపోయి ఆకులు ఎండి రాలిపోతాయి. కాండాలు, పిందెలపై lesions పొడవైనవి, నల్లగా; తేమ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు olivaceous spore masses కనిపిస్తాయి. పిందెలో ఇన్ఫెక్షన్ — విత్తనం shrivel, రంగు మారడం, నూనె శాతం తగ్గడం. తీవ్రంగా ఉంటే maturity దగ్గర పిందెలు పగిలి విత్తనం రాలిపోతుంది.

వ్యాధికారక సూక్ష్మజీవి, జీవిత చక్రం

A. brassicae కు పెద్ద multi-celled obclavate conidia (170-300 µm). A. brassicicola కు చిన్న ముదురు conidia chains లో. రెండూ Hyphomycetes. ఈ ఫంగస్ infected విత్తనం (ముఖ్యంగా A. brassicicola), పంట అవశేషాలు, cruciferous కలుపు మొక్కలపై seasons మధ్య బతుకుతుంది. Conidia గాలి, splash, నీటి ద్వారా వ్యాపిస్తాయి. తెగులు అభివృద్ధికి 18-25 deg C, 8-12 గంటలు leaf wetness (పొగమంచు/ఫాగ్) అవసరం. Latent period 3-5 రోజులు. ఆలస్యంగా విత్తిన పంటలు జనవరి పొగమంచు, తుంపర వాన పరిస్థితుల్లో పూస్తే severe epidemic.

హోస్ట్ పంటలు

Brassicaceae కుటుంబ పంటలన్నీ — ఆవాలు, toria, gobhi sarson, taramira, cabbage, cauliflower, ముల్లంగి, knol-khol; cruciferous కలుపు మొక్కలు. Partial host-specificity ఉంది — A. brassicae oilseed Brassicas పై ఎక్కువ aggressive, A. brassicicola vegetable Brassicas పై.

ఆర్థిక నష్టం

ICAR-DRMR studies — susceptible రకాల్లో సగటు 15-35% నష్టం, severe పంటల్లో 47-58% seed yield reduction, నూనె శాతం 2-5 points తగ్గింపు, 1000-seed weight 15-25% తగ్గింపు. Pod-stage ఇన్ఫెక్షన్ నష్టం లెక్కకు ముఖ్య కారణం.

నియంత్రణ

  • Resistant రకాలు: పూర్తి immunity లేదు; DRMR-2035, RH-749, Pusa Mustard 28, RGN-298, RGN-73 — useful field tolerance.
  • సాగు పద్ధతులు: సకాలంలో విత్తనం (అక్టోబర్ 10 - నవంబర్ 5), disease-free certified seed, deep summer ploughing, N ఎరువు మోతాదు మించకుండా, పొలం గట్లపై cruciferous కలుపు తొలగింపు.
  • Seed treatment: Thiram + Carbendazim 2:1 @ 3 g/kg seed లేదా Iprodione 50 WP @ 2.5 g/kg seed — seed-borne inoculum తొలగింపు.
  • రసాయన: Prophylactic spray — Mancozeb 75 WP @ 2.5 g/L లేదా Chlorothalonil 75 WP @ 2 g/L; 45-50 DAS (rosette), 65-70 DAS (flowering), 80-85 DAS (pod-filling). Curative — Propiconazole 25 EC @ 1 ml/L, Tebuconazole 25 EC @ 1 ml/L లేదా Difenoconazole 25 EC @ 0.5 ml/L. మందుల modes మారుస్తూ.
  • Integrated: resistant variety + clean seed + timely sowing + need-based mancozeb spray — cost-effective.

సంబంధిత పేజీలు

చూడండి: Mustard crop, Pusa Bold mustard, Mustard aphid, NMOOP.

మూలాలు

  1. Disease Management in Rapeseed-Mustard. ICAR-DRMR, Bharatpur.
  2. AICRP-Rapeseed-Mustard PC Report. DRMR, Bharatpur.