Photo: Wee Hong · CC BY-SA 4.0 · source ↗
(తెల్ల దోమ ఫోటో)
Whitefly (Bemisia tabaci) in cotton and chilli
పత్తి, మిర్చిలో తెల్ల దోమ (Bemisia tabaci)
Bemisia tabaci — polyphagous aleyrodid (తెల్ల దోమ). భారత్లో పత్తి, మిర్చిపై ఆర్థికంగా అత్యంత ముఖ్యమైన hemipteran పురుగుల్లో ఇది ఒకటి. Sucking Pest Complex Cotton లో ఇది ప్రధాన భాగం, cotton leaf curl virus (CLCuV), chilli leaf curl virus వ్యాప్తికి ప్రధాన వాహకం.
గుర్తింపు, లక్షణాలు
పెద్దవి (adults) చిన్నవి, 1-2 mm, పసుపు రంగు శరీరం, తెల్లని wax పూసిన రెండు జతల రెక్కలు. సాధారణంగా ఆకు కింద ఉంటాయి, కదిలించినప్పుడు మంద మందగా ఎగురుతాయి. nymphs, pseudopupae — flat, scale-like, పారదర్శకం. నేరుగా రసం పీల్చడం వల్ల ఆకుల పసుపు రంగు, ముందుగానే ఎండిపోవడం, ఎక్కువ honeydew — దాని మీద sooty mould శిలీంధ్రాలు పెరుగుతాయి. Begomovirus జాతుల persistent, circulative వ్యాప్తి వల్ల పత్తి, మిర్చిలో ఆకు curl, ఈనెల మందం పెరగడం, మొక్క తీవ్రంగా ఎదుగుదల ఆగడం.
హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం
ఈ పురుగు Malvaceae, Solanaceae, చాలా ఇతర కుటుంబాల పంటలపై దాడి చేస్తుంది. సీజన్లో overlap అయిన చాలా తరాలు వస్తాయి; వేడి తేమ వాతావరణంలో జనాభా త్వరగా పెరుగుతుంది. ఇతర రసం పీల్చే పురుగుల లాగే Bt Cotton Bg Ii దీన్ని అదుపు చేయదు — Cry టాక్సిన్లు Pink Bollworm తో సహా bollworm complex వంటి lepidopteran పురుగులపైనే పనిచేస్తాయి.
నష్టం, ఆర్థిక ప్రభావం
నేరుగా రసం నష్టం, honeydew/sooty-mould fouling కు అదనంగా — వైరస్ వ్యాప్తి ప్రధాన ఆర్థిక ఆందోళన. ఉత్తర భారత పత్తి బెల్ట్లో cotton leaf curl virus epidemics గతంలో తీవ్రంగా ఉండేవి. తెలంగాణ, ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో chilli leaf curl virus outbreaks తీవ్ర దిగుబడి నష్టం కలిగించాయి. మిర్చిలో — epidemic సంవత్సరాల్లో తెల్ల దోమ ద్వారా వ్యాప్తి చెందే వైరస్ నష్టాలు చాలా ఎక్కువగా నమోదయ్యాయి.
నియంత్రణ
- వ్యవసాయ పద్ధతి: ఒకే హోస్ట్ పంటలను పక్క పక్కన పెట్టకుండా ఉండడం, వైరస్ లక్షణాలున్న మొక్కలను rogue out చేయడం, ప్రత్యామ్నాయ హోస్ట్ కలుపును నిర్వహించడం, మానిటరింగ్ కోసం పసుపు sticky traps వాడడం
- బయోలాజికల్: Encarsia parasitoids, Chrysoperla predators ను కాపాడడం
- రసాయన: ETL ఆధారిత insect growth regulators (pyriproxyfen, buprofezin), diafenthiuron, flonicamid లేదా acetamiprid స్ప్రేలు; modes of action ను రొటేట్ చేయాలి
- Resistance management: అదే రసాయనాన్ని back-to-back వాడకుండా ఉండడం; విస్తృత రసం పీల్చే పురుగుల కాంప్లెక్స్ IPM ప్యాకేజీతో కలిపి వాడడం
సంబంధిత పేజీలు
Sucking Pest Complex Cotton, Jassid Leafhopper Cotton, Bt Cotton Bg Ii, Pink Bollworm కూడా చూడండి.
మూలాలు
- Whitefly Management Strategies for Sustainable Agriculture. MDPI Agriculture.
- Bemisia tabaci interaction with Cotton Leaf Curl Virus. Springer.