Photo: Thamizhpparithi Maari · CC BY-SA 4.0 · source ↗
Banganapalli (Beneshan) mango
బంగినపల్లి (బేనీషాన్) మామిడి
బంగినపల్లి, లేదా Banganapalle - స్థానికంగా బేనీషాన్, బెనిషాన్, సఫేదా, చప్పటాయి అని పిలిచే ఈ రకం ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రధాన మామిడి రకం, రాష్ట్ర అధికారిక పండు కూడా. ప్రస్తుత నంద్యాల జిల్లాలోని బనగానపల్లె పట్టణంలో ఈ రకం పుట్టింది; దక్షిణ భారతదేశంలో అత్యధికంగా సాగయ్యే మామిడిల్లో ఒకటి.
ముఖ్య లక్షణాలు
- మూలం: బనగానపల్లె, నంద్యాల జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్
- GI status: ఆంధ్రప్రదేశ్కు GI-tagged రకం
- పండు ఆకారం: కొంచెం oval, మధ్యస్థం-పెద్దది
- పండు బరువు: 300-600 g, అప్పుడప్పుడు 900 g వరకు
- తొక్క: సన్నగా; పక్వానికి బంగారు పసుపు
- గుజ్జు: గట్టిగా, తీయగా, పీచు లేకుండా, ముదురు పసుపు
- పక్వం: పూతకు 105-115 రోజుల తర్వాత
సాగు
బంగినపల్లిని local మామిడి seedling rootstock మీద softwood లేదా veneer grafting చేస్తారు. సాంప్రదాయ తోటలు 8-10 m దూరంలో నాటతారు; ultra-high-density variants (Mango Orchard Establishment Hdp) కూడా వాడుతున్నారు. Alternate bearing నియంత్రణకు, కోత విండో సింక్రనైజ్ చేయడానికి canopy training, pruning (Mango Canopy Training Pruning), KNO3, paclobutrazol తో flowering management (Mango Flowering Management) ఎక్కువగా అమలవుతున్నాయి.
పురుగు, తెగుళ్ళు
ప్రధాన సమస్యలు mango hopper, mealybug, stem borer, fruit fly (Fruit Fly Orchard Pest). తేమ ఎక్కువ ఏళ్లలో powdery mildew, anthracnose పూల panicles, పండుకు నష్టం చేస్తాయి. సానిటేషన్, methyl-eugenol traps, విచక్షణతో fungicide వాడకం కలిపిన IPM standard.
వాడకం
ఆంధ్రప్రదేశ్ మామిడి తోటల్లో దాదాపు 70% బంగినపల్లి; తెలంగాణ, కర్ణాటక, తమిళనాడుల్లోనూ సాగు చేస్తారు. తాజాగా తింటారు; juice, slices, ఊరగాయ, ఆమ్ పాపడ్ (Mango Value Addition Rolls Thandra) గా ప్రాసెస్ చేస్తారు. పశ్చిమాసియా, ఆగ్నేయాసియాకు ఎగుమతి చేస్తారు. Premium segments లో ఆల్ఫాన్సో (Mango Alphonso), కేసర్ (Mango Kesar) వంటి ఇతర భారత మామిడిలతో పోటీ పడుతుంది.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Mango Alphonso, Mango Kesar, Mango Himayat Himam Pasand, Mango Dasheri, Mango Totapuri, Fruit Fly Orchard Pest.
మూలాలు
- Banganapalle (mango). Wikipedia.
- Varietal Diversity of South Indian Mangoes. ICAR.