Photo: Jü · Public domain · source ↗ (ఫిప్రోనిల్ స్ట్రక్చర్ ఫోటో)

Fipronil

ఫిప్రోనిల్

Fipronil అనేది phenylpyrazole పురుగు మందు. దీన్ని 1980ల చివరలో Rhône-Poulenc (ఇప్పుడు Bayer / BASF‌లో భాగం) develop చేసింది. భారత్‌లో Bayer Regent, Dhanuka Fax, Coromandel Jump, Garuda Jaan లాంటి బ్రాండ్ల కింద 5% SC, 18.87% SC, 80% WG, granule ఫార్ములేషన్లలో అమ్ముతారు.

కూర్పు / యాక్టివ్ ఇంగ్రీడియంట్

• యాక్టివ్ ఇంగ్రీడియంట్: Fipronil
• భారతదేశ ఫార్ములేషన్లు: 5% SC, 18.87% SC, 80% WG, GR (granule)
• కెమికల్ క్లాస్: Phenylpyrazole (N-phenylpyrazole)

పనిచేసే విధానం

Fipronil పురుగు GABA-gated, glutamate-gated chloride channels‌ని block చేస్తుంది; సాధారణంగా నరాల signalling‌ని తగ్గించే inhibitory chloride influx ఆగిపోతుంది. ఫలితంగా nervous-system అదుపు తప్పి excitation, paralysis, మరణం. ఇది IRAC Group 2Bకి lead మాలిక్యూల్. క్షీరదాల receptors‌తో పోలిస్తే పురుగు GABA receptors‌తో చాలా బలంగా bind అవుతుంది; అందుకే క్షీరదాలకి acute toxicity తక్కువ, కానీ తేనెటీగలకి బాగా టాక్సిక్.

ఉపయోగం, డోసు

Fipronil విస్తృతంగా registered:

• వరి: stem borer, leaf folder, gall midge, plant hoppers
• మిర్చి: త్రిప్స్, పేలు — 18.87% SC (Garuda Jaan) 100 ml/acre‌లో విస్తృతంగా వాడతారు
• క్యాబేజీ / కాలిఫ్లవర్: diamondback moth, leaf webber
• చెరకు: చెదలు, shoot borer

Granule ఫార్ములేషన్లు వరిలో నీళ్ళున్న పొలంలో broadcast చేస్తారు; foliar SC forms‌ని booting దగ్గర లేదా మొదటి damage లక్షణాల దగ్గర spray చేస్తారు.

భద్రత, రెగ్యులేటరీ

Fipronil తేనెటీగలకి, నీటి జీవులకి, చాలా పక్షి జాతులకి చాలా టాక్సిక్; EU seed treatments‌ని restrict చేసింది. భారత్‌లో వ్యవసాయ వాడకానికి registration ఉంది కానీ పూత దగ్గర వాడవద్దని అనేక రాష్ట్రాల వ్యవసాయ యూనివర్సిటీలు సూచిస్తున్నాయి. Resistance ఆలస్యం చేయాలంటే non-Group-2B chemistry — Chlorantraniliprole Coragen Ferterra (28), Triflumezopyrim Pexalon (4E), Cartap Hydrochloride (14) — తో rotation చేయాలి.

సంబంధిత పేజీలు

చూడండి: Input Fipronil 5Sc, Broflanilide Exponus, Cartap Hydrochloride, Chlorantraniliprole Coragen Ferterra.

మూలాలు

1. Regent SC — Fipronil 5 SC. Bayer India / BigHaat.
2. Fipronil. Wikipedia.