Photo: Edgar Thurston · Public domain · source ↗
(Toda గేదె)
Toda buffalo
Toda గేదె
Toda — తమిళనాడు పైభాగ Nilgiris పీఠభూమిలో పెంచే ప్రత్యేక semi-feral hill గేదె. NBAGR లో registered. ప్రపంచంలో ఒక్క tribal community కి, ఒక్క sacred dairy ritual culture కి అనుబంధించబడిన అరుదైన livestock breeds లో ఇది ఒకటి — Toda pastoralists. తాజా NBAGR census ప్రకారం populiation 4,000 కంటే తక్కువ — critically low; active conservation program దృష్టికేంద్రం.
మూలం, విస్తరణ
మూల ప్రాంతం — తమిళనాడులోని Nilgiri hills పైభాగ grassland పీఠభూములు (1,800-2,600 m) — Ootacamund, Kotagiri, Kundha తాలూకాలు; కొంచెం Wayanad, Mukurthi National Park వరకు. కనీసం రెండు సహస్రాబ్దాల నుంచి Toda తెగతో కలిసి semi-feral herds గా జీవించాయి; ఈ సముదాయం యొక్క religious dairy temples (poh) లో ఈ గేదెలది కేంద్ర పాత్ర.
స్వరూపం
Toda మధ్యస్థ size — పెద్ద గేదె 380-440 kg, ఎద్దు 420-500 kg. Coat భారీగా, వెంట్రుకలు ఎక్కువ — భారతీయ గేదెల్లో అసాధారణం; చల్లని, తడి montane పరిస్థితులకు (5-22 °C, 1,500-2,000 mm వార్షిక వర్షపాతం) adaptation. Coat రంగు fawn నుంచి dark-brown; నుదురు మీద అరుదుగా తెల్ల markings. కొమ్ములు crescent-shape, లోపలికి, పైకి graceful arc లో తిరుగుతాయి — mainland breeds కంటే చిన్నవి, fine. శరీరం compact, బలమైన, sure-footed కాళ్ళు.
దిగుబడి / ఉత్పాదకత
250-280 day lactation లో దిగుబడి 500-900 kg — తక్కువ. Fat అసాధారణంగా ఎక్కువ — 8-10%, SNF 9.5% పైన; భారతదేశంలో అత్యంత చిక్కని పాలల్లో Toda పాలు ఒకటి. సాంప్రదాయికంగా sacred dairy temples లోనే clarified butter (ney) గా ప్రాసెస్ చేస్తారు. Calving interval 18-24 నెలలు. Calves నెమ్మదిగా పెరుగుతాయి కానీ చాలా hardy — చల్లని monsoon రాత్రులు hill grasses మీదే తట్టుకుంటాయి.
చలి, జలగలు, Nilgiris యొక్క తడి నేల — ఇతర భారతీయ గేదెలు తట్టుకోలేని ఈ niche లో Toda జీవిస్తుంది.
యాజమాన్యం
తెల్లవారుజామున Toda గేదెలను montane grasslands లోకి విడిచిపెడతారు; సాయంత్రం settlement enclosures (mund) కి తిరిగి తెస్తారు; Toda పురుషులు ritual protocols ప్రకారం పాలు తీస్తారు. Concentrate feeding చాలా తక్కువ — Nilgiri గడ్డి, kurinji, అటవీ browse మీదే breed మనుగడ సాగిస్తుంది. ICAR-CIRB, TANUVAS Sandynallah లో Toda conservation herd నడుపుతున్నాయి. Mainland Murrah తో outbreeding గట్టిగా discourage చేస్తారు — crossbreds చలి తట్టుకోలేవు, breed యొక్క సామాజిక-సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత పోతుంది.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Murrah Buffalo, Jaffrabadi Buffalo, Surti Buffalo Gujarat, Banni Buffalo Kutch.
మూలాలు
- Toda buffalo — NBAGR breed profile. ICAR-National Bureau of Animal Genetic Resources, Karnal.
- Toda — Dairy Knowledge Portal. National Dairy Development Board.