Photo: Magda Ehlers · Pexels License · source ↗
(పురుగు మందుల విషతీవ్రత రంగు కోడ్ ఫోటో)
Pesticide toxicity colour-code triangles (CIB-RC labels)
పురుగు మందుల విషతీవ్రత రంగు-కోడ్ త్రిభుజాలు (CIB-RC లేబుళ్లు)
పురుగు మందుల విషతీవ్రత రంగు-కోడ్ త్రిభుజాలు అంటే ఇండియాలో అమ్మే ప్రతి పురుగు మందుల కంటైనర్ మీద తప్పనిసరిగా ఉండే హజార్డ్ గుర్తులు. ఈ లేబుల్ ఒక డైమండ్ ఆకారం (45 డిగ్రీలు తిరిగిన చదరం) లాగా ఉంటుంది, రెండు త్రిభుజాలుగా విభజించి ఉంటుంది: పై త్రిభుజంలో పుర్రె-ఎముకలు గుర్తు, సిగ్నల్ వర్డ్; కింది త్రిభుజంలో నాలుగు విషతీవ్రత రంగుల్లో ఒకటి నింపి ఉంటుంది.
సూత్రం
పురుగు మందుల ఫార్ములేషన్ల అక్యూట్ టాక్సిసిటీ యాక్టివ్ ఇంగ్రీడియంట్, డైల్యూషన్ల బట్టి చాలా తేడాగా ఉంటుంది. టెక్నికల్ షీట్ మొత్తం చదవకుండా చూడగానే అర్థమయ్యే లేబుల్ ఉంటేనే హ్యాండ్లర్లు, స్ప్రే చేసేవారు, ఎమర్జెన్సీ రెస్పాండర్లు ప్రమాద తరగతిని గుర్తించగలరు. ఈ నాలుగు-రంగుల పథకం LD50 ఆధారిత విషతీవ్రత తరగతులను తెలియజేస్తుంది - వీటి ఆధారంగా ఎలాంటి protective equipment, మిక్సింగ్ జాగ్రత్తలు, నిల్వ వేరు చేయడం అవసరమో నిర్ణయిస్తారు.
అమలు
ఈ పథకాన్ని Insecticides Rules, 1971 కింద Directorate of Plant Protection, Quarantine and Storage (DPPQS) లోని Central Insecticides Board and Registration Committee (CIB-RC) అమలు చేస్తుంది, ఇది వ్యవసాయ, రైతు సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ కింద పనిచేస్తుంది. నాలుగు తరగతులు:
- రెడ్ (Category I) — చాలా విషపూరితం, సిగ్నల్ వర్డ్ POISON.
- ఎల్లో (Category II) — తీవ్ర విషపూరితం, సిగ్నల్ వర్డ్ POISON.
- బ్లూ (Category III) — మధ్యస్థ విషతీవ్రత, సిగ్నల్ వర్డ్ DANGER.
- గ్రీన్ (Category IV) — తక్కువ విషతీవ్రత, సిగ్నల్ వర్డ్ CAUTION.
డైమండ్ ఆకారం, త్రిభుజం విభజన ప్రామాణికం; ఇండియన్ నిబంధనల కింద రిజిస్టర్ అయిన ఉత్పత్తులకు రంగులు తప్పనిసరి.
వాడకం
ఇండియాలో అమ్మే ప్రతి రిజిస్టర్డ్ ఇన్సెక్టిసైడ్, ఫంగిసైడ్, హెర్బిసైడ్ కంటైనర్ మీద ఈ రంగు-కోడ్ లేబుల్ ఉంటుంది. రిటైల్, వేర్హౌస్ తనిఖీలో రాష్ట్ర పెస్టిసైడ్ ఇన్స్పెక్టర్లు దీని పాటింపును పర్యవేక్షిస్తారు. ఈ సిస్టమ్ PPE అవసరాలు, కొన్ని రాష్ట్రాల్లో అప్లికేటర్ లైసెన్సింగ్, ఖాళీ కంటైనర్ల పారవేత - వీటిని మార్గదర్శనం చేస్తుంది.
పరిమితులు
ఈ సిస్టమ్ అక్యూట్ టాక్సిసిటీ ఒక్కటే చెబుతుంది; దీర్ఘకాలిక, ఎండోక్రైన్, పర్యావరణ ప్రమాదాలు ఇందులో రావు. చాలామంది చిన్న రైతులు, ముఖ్యంగా చదువు తక్కువ ఉన్నవారు, ఈ గుర్తులను పట్టించుకోరు లేదా తప్పుగా అర్థం చేసుకుంటారు. నకిలీ, తిరిగి బాటిల్లో పెట్టిన పురుగు మందుల మీద లేబుళ్లు తప్పుగా లేదా అసలు లేకుండా ఉంటాయి. స్ప్రే చేసేటప్పుడు PPE పాటింపు తరగతుల వారీగా ఏకరీతి కాదు, ముఖ్యంగా రెడ్-లేబుల్ ఉత్పత్తులను శ్వాస రక్షణ లేకుండానే వాడుతున్నారు.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి Spray Adjuvants Stickers, Ipm Vegetables, Ipm Chilli Spray Schedule, Groundnut Foliar Spray Schedule.
మూలాలు
- Label on Pesticide Products. Press Information Bureau, Government of India.
- DPPQS CIB-RC Registered Products. Directorate of Plant Protection, Quarantine and Storage.