Photo: Eiku · CC BY-SA 4.0 · source ↗
(citrus gummosis ఫోటో)
Citrus gummosis (Phytophthora)
సిట్రస్ gummosis (Phytophthora)
సిట్రస్ gummosis — మధ్య భారతంలో దీన్ని dinkya అని పిలుస్తారు. ఇది Phytophthora జాతుల (ముఖ్యంగా P. nicotianae, P. palmivora) వల్ల వచ్చే నేల-ఆధారిత తెగులు. విదర్భ-మరాఠ్వాడ ప్రాంతంలో నాగపూర్ మాండరిన్, మోసంబి తోటల్లో ఇది ప్రధాన తెగులు సమస్య. ఒక్క విదర్భలోనే ఏడాదికి 2-3 లక్షల citrus చెట్లను ఇది చంపేస్తున్నదని నివేదికలు చెబుతున్నాయి.
గుర్తింపు, లక్షణాలు
దాడికి గురైన చెట్ల కింది trunk, crown ప్రాంతంలో పగుళ్ళ నుండి అంబర్ రంగు sticky జిగురు కారుతుంది. lesion కింద బెరడు నల్లగా మారి, water-soaked గా అవుతుంది, చివరకు ఊడిపోతుంది — trunk girdling అవుతుంది. భూమి పైన లక్షణాలతో పాటు — feeder-root rot, ఆకులు పసుపు రంగు మారి రాలడం. తీవ్రంగా దాడి చేస్తే చెట్లు 1-2 సీజన్లలోనే కూలిపోతాయి.
హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం
ఈ pathogen నేలలో, infected మొక్క శిథిలాల్లో oospores, chlamydospores గా బతుకుతుంది. తేమ నీటిలో motile zoospores ఉత్పత్తి అవుతాయి. waterlogged నేలలు, bud union ను భూమిలో పూడ్చే deep planting, యాంత్రిక గాయాలు, వేసవి ముందటి వర్షాల తర్వాత వేడి-తేమ వాతావరణం — ఇవి ఇన్ఫెక్షన్కు అనుకూలం. మోసంబి (Citrus Mosambi Sweet Lime), నాగపూర్ మాండరిన్ — రెండూ చాలా susceptible. నిమ్మ, ఎలుమిచిచ్చిల — relatively tolerant.
నష్టం, ఆర్థిక ప్రభావం
చెట్ల మరణానికి అదనంగా — gummosis తోట productive life ను తగ్గిస్తుంది, మిగిలి ఉన్న చెట్లలో దిగుబడి తగ్గుతుంది, తరచుగా తిరిగి నాట్లు వేయవలసి వస్తుంది. citrus బెల్ట్లో ఏడాదికి 2-3 లక్షల చెట్లు సంచిత నష్టమని విదర్భ extension ఏజెన్సీలు నివేదిస్తున్నాయి. తగినంత గాలి తిరగని dense plantings — తెగులును మరింత తీవ్రం చేస్తాయి (Citrus Spacing Canopy Collapse).
నియంత్రణ
ICAR-CCRI నాగపూర్, NHB సలహాలు ఇంటిగ్రేటెడ్ విధానాన్ని సిఫార్సు చేస్తున్నాయి:
- వ్యవసాయ పద్ధతి: Deep planting నివారించడం (bud union ను నేల పైన 15-20 సెం.మీ. ఉంచాలి), raised mounds, పొలం డ్రైనేజ్ ఏర్పాటు చేయడం, infected బెరడును తొలగించడం
- బయోలాజికల్: వేసవి ముందు Trichoderma harzianum / T. viride — ఒక చెట్టుకు దాదాపు 1 kg, పేడలో కలిపి నేలలో వేయడం
- రసాయన: బెరడును scrape చేసిన తర్వాత Bordeaux paste లేదా mefenoxam-MZ paste రాయడం; outbreaks సమయంలో metalaxyl-MZ (Ridomil) 2.5 g/L foliar/soil drench
సంబంధిత పేజీలు
Citrus Mosambi Sweet Lime, Citrus Spacing Canopy Collapse కూడా చూడండి.
మూలాలు
- Foot Rot or Gummosis. National Horticulture Board.
- Integrated disease management for root rot and gummosis in Nagpur mandarin. ResearchGate.