Photo: placeholder pending image-fill pass
(DHM-117 మొక్కజొన్న హైబ్రిడ్)
DHM-117 maize hybrid
DHM-117 మొక్కజొన్న హైబ్రిడ్
DHM-117 అనేది Directorate of Maize Research (ఇప్పుడు ICAR-IIMR), Hyderabad-Winter Nursery Centre తయారు చేసిన single-cross పసుపు మొక్కజొన్న హైబ్రిడ్. AICRP-Maize ద్వారా దక్షిణ భారత peninsular zone కు విడుదలైంది. AP, తెలంగాణ, కర్ణాటక, తమిళనాడుల్లో ఇది long-running ప్రభుత్వ రంగ kharif workhorse — ప్రైవేటు single-cross హైబ్రిడ్లకు ఈ రాష్ట్రాల్లో పోలికకు benchmark.
ఎందుకు ముఖ్యం
2000ల ప్రారంభంలో DHM-117 notify అయినప్పుడు peninsular మొక్కజొన్నలో composite లు, three-way cross లు ఎక్కువగా ఉండేవి. వర్షాధార kharif పరిస్థితుల్లో ICAR public-sector breeding ప్రైవేటు single-cross లకు సమానమైన దిగుబడి, స్థిరత్వం చూపగలదని ఈ హైబ్రిడ్ నిరూపించింది. National Food Security Mission seed-rolling-plan జాబితాలో దశాబ్దానికి పైగా కొనసాగింది; ఇప్పటికీ AP, తెలంగాణ state seed corporation లు దీన్ని multiply చేస్తున్నాయి.
ముఖ్య లక్షణాలు
- బ్రీడర్: Directorate of Maize Research (DMR), Hyderabad-Winter Nursery Centre (ఇప్పుడు ICAR-IIMR)
- రకం: single-cross పసుపు గింజల kharif హైబ్రిడ్
- సిఫారసు ప్రాంతం: peninsular India — AP, తెలంగాణ, కర్ణాటక, తమిళనాడు, మహారాష్ట్ర
- కాలవ్యవధి: 100-110 రోజులు (kharif)
- దిగుబడి: 6.5-7.5 t/ha; రైతు పొలంలో 5.0-5.5 t/ha
- గింజ: పసుపు-నారింజ semi-flint, ~300 గ్రా/1000 గింజలు
- మొక్క ఎత్తు: 200-210 cm; మధ్యస్థ కంకి ఎత్తు
సాగు
మధ్యస్థ-భారీ నల్లరేగడి, ఎర్రగరువు నేలల్లో, assured kharif వర్షం లేదా అదనపు irrigation ఉన్న చోట సాగుకు రూపొందించబడింది. విత్తన మోతాదు 20 kg/ha, 60 × 20 cm. ఎరువులు: వర్షాధారానికి 120:60:40 NPK kg/ha, semi-irrigated పరిస్థితుల్లో ఒక అదనపు irrigation తో 150:75:60. N split — basal, knee-high, tasseling. pre-emergence atrazine 1.0 kg a.i./ha + 30 DAS వద్ద ఒక చేతి కలుపు తీత తెలంగాణ ప్రాంత Cynodon dactylon, Echinochloa colona, Trianthema కలుపును నియంత్రిస్తుంది.
పురుగు, తెగుళ్ళు
peninsular zone లో maydis leaf blight (Bipolaris maydis), turcicum leaf blight లకు DHM-117 మధ్యస్థ నిరోధకత చూపిస్తుంది; terminal moisture stress లో charcoal rot కూడా. fall armyworm (Fall Armyworm Maize, Maize Faw Spodoptera Frugiperda National) కు, delayed kharif విత్తనాల్లో కాండం తొలుచు పురుగు (Chilo partellus, Sesamia inferens) కు susceptible. AP లోతు ప్రాంతాల్లో pink stalk borer అప్పుడప్పుడు.
వాడకం
uniform రంగు, ఎక్కువ test weight, సకాల కోతలో తక్కువ aflatoxin వల్ల హైదరాబాద్, విజయవాడ, కోయంబత్తూరు, బెళగావి చుట్టుపక్కల poultry-feed mill లు (Maize Poultry Feed Link India) ఈ గింజలను ఇష్టపడతాయి. Telangana State Seed Development Corporation, APSSDC ఇప్పటికీ DHM-117 breeder, certified seed ఉత్పత్తి చేస్తాయి; peninsular KVK లు దీన్ని front-line demonstration ల్లో comparator గా వాడతాయి. 2010ల తర్వాత ప్రైవేటు single-cross హైబ్రిడ్లు వ్యాపించి DHM-117 విస్తీర్ణం plateau అయింది, కానీ తక్కువ ఖర్చుతో certified seed కావాల్సిన చిన్న రైతులకు ఇప్పటికీ ఇది ఉపయోగకరం.
సంబంధిత పేజీలు
చూడండి: Maize Crop Overview, HQPM-1, HQPM-5, HQPM-7, Vivek QPM-9, FAW National, Maize Poultry Feed Link.
మూలాలు
- DHM-117 release notification. ICAR-Indian Institute of Maize Research, Hyderabad. https://iimr.icar.gov.in/?page_id=2247
- AICRP-Maize annual report 2022-23. ICAR-IIMR. https://iimr.icar.gov.in/wp-content/uploads/2024/05/AR-2022-23.pdf