Photo: Kembangraps · CC0 · source ↗
Chilli leaf curl virus complex (begomovirus)
మిర్చి leaf curl వైరస్ complex (begomovirus) — ఆకు ముడుచుకునే తెగులు
మిర్చి leaf curl అనేది begomoviruses (family Geminiviridae) complex వల్ల వస్తుంది. Bemisia tabaci అనే తెల్లదోమ (whitefly) దీన్ని persistent గా వ్యాపింప జేస్తుంది. ఈ పేజీ breeding, host-resistance విషయాలను చర్చిస్తుంది. Clinical లక్షణాలు, integrated management వేరే pathology పేజీలో (Disease Chilli Leaf Curl Virus) ఉన్నాయి.
గుర్తింపు, లక్షణాలు
తెగులు సోకిన మొక్కల్లో ఆకులు పైకి ముడుచుకుంటాయి, vein clearing, ఆకు-blade తగ్గడం, మొక్క ఎదగకపోవడం ఉంటాయి. ముందుగా తీవ్రమైన infection పూత, కాయ ఏర్పడడాన్ని తగ్గిస్తుంది.
హోస్ట్ పంటలు, జీవిత చక్రం
Bemisia tabaci (Pest Sucking Pests Chilli) persistent-circulative పద్ధతిలో దీన్ని వ్యాపింప జేస్తుంది. భారతీయ మిర్చి germplasm నుండి అనేక distinct begomoviruses గుర్తించారు.
నష్టం, ఆర్థిక ప్రభావం
ICAR-IIHR బెంగళూరు భారత public-sector resistance breeding pipeline కు ఆధారం. విడుదల చేసిన tolerant cultivars — Arka Yashasvi (H 8), Arka Tejasvi. Arka Tejasvi ఎకరానికి 30-35 quintals ఎండుమిర్చి దిగుబడి సామర్థ్యం కలిగి ఉంది. ICAR-IIVR వారణాసి మిర్చి germplasm కోసం begomovirus screening protocols నిర్వహిస్తుంది.
నియంత్రణ (cultural, biological, chemical)
క్షేత్ర నిర్వహణలో whitefly నియంత్రణ — insect-proof nets (Practice Chilli Nursery Raising), reflective mulch, imidacloprid/diafenthiuron rotations (Practice Chilli Spray Schedule) — తో పాటు తెగులు సోకిన మొక్కలను తీసేయడం (rogueing), ICAR-IIHR Arka series, BASF Armour (Chilli Basf Armour) వంటి tolerant హైబ్రిడ్ల వాడకం ఉంటాయి.
సంబంధిత పేజీలు
Disease Chilli Leaf Curl Virus, Pest Sucking Pests Chilli, Chilli Basf Armour, Practice Chilli Spray Schedule
మూలాలు
- Chilli varieties. ICAR-IIHR.
- Breeding strategies for chilli leaf curl virus management. Frontiers in Plant Science, 2023.